»
Een van de foto's van Sammy Bajoli
NOS Door redacteur Esther Bootsma
In Congo bestaat een legende. De legende van het Gouden Boek dat de Belgische koning Boudewijn bij de onafhankelijkheid zou hebben gegeven aan premier Lumumba. Een boek met de sleutel tot geluk, goed bestuur en een florerende economie. Helaas raakte het boek al gauw kwijt en volgden er brute dictatuur en burgeroorlogen.
Nu, vijftig jaar na de onafhankelijkheid, wachten de Congolezen nog steeds op dit Gouden Boek met de oplossingen voor al hun problemen. "Echt, het is geen grap, er zijn serieus mensen die hierin geloven", zegt Papy Mbwiti, acteur uit de Congolese hoofdstad Kinshasa.
Over deze legende gaat de theatervoorstelling 'A l'Attente du Livre D'or', die dit weekeinde is te zien in de Brakke Grond in Amsterdam. Het Congolees-Vlaamse spektakel is onderdeel van het festival Allez Congo dat met debatten, muziek en andere kunstvormen het Congo van nu en vroeger onder de loep neemt.
Humor
Hoewel er vijftig jaar na de onafhankelijkheid weinig aanleiding is tot vreugde over Congo, zetten de theatermakers juist een hilarische, vrolijke muziekvoorstelling neer. Met humor en speelse teksten proberen ze clichés en vooroordelen door te prikken. Over zwart of wit zijn, over de moeilijke relatie tussen Belgen en Congolezen en over de tragische geschiedenis van Congo.
"Natuurlijk, de vrolijk dansende Congolees is ook een cliché", zegt Papy Mbwiti. "Maar hiermee laten we onze overlevingsdrang zien: ondanks al onze ellende proberen wij van elke dag een feest te maken."
Grimmige aanklachten
Naast de vrolijke kijk op Congo is er natuurlijk ook een zwaarmoedige kijk. Hoe verschillend Congolese kunstenaars hun visie op de Belgisch-Congolese geschiedenis vormgeven, blijkt wel uit de tentoonstelling die tegelijkertijd in de Brakke Grond te zien is.
De foto's van Sammy Bajoli zijn lijnrecht het tegenovergestelde van de theatervoorstelling. Het zijn grimmige aanklachten tegen de vroegere Belgische machthebbers. Met oude zwart-wit foto's van halfnaakte arbeiders gephotoshopt op kleurenfoto's van uitgeputte mijnen wil de fotograaf laten zien dat de Belgen vroeger maar één doel hadden: de rijkdommen van Congo plunderen om het eigen België op te bouwen.
"Mensen werden gebruikt als slaven, ik krijg het er koud van", zegt Mwiti, terwijl hij naar de foto's van zijn vriend en leeftijdsgenoot kijkt. Maar de acteur is minder radicaal in zijn oordeel dan de fotograaf. "Baloji legt alle schuld van de ellende in Congo bij de Belgen. Dat doe ik niet. Wij Congolezen hebben na de onafhankelijkheid zelf ook heel veel fout gedaan. Met al onze grondstoffen hadden wij van Congo één van de meest welvarende landen van Afrika kunnen maken. Maar dat hebben we verzuimd. We wachten nog steeds op het Gouden Boek."
Debat
Allez Congo begint vanavond in de Balie met een debat met de succesvolle schrijver David van Reybrouck van het boek 'Congo, een geschiedenis', dat is genomineerd voor de Libris Geschiedenisprijs 2010.
Het theaterstuk A 'l attente dus livre d'or, geselecteerd door het Nederlands Theaterfestival als één van de tien besten van het seizoen, is vrijdag 10 september en zaterdag 11 september te zien in de Brakke Grond.
Deel deze pagina
»
»
»