» Zuid-Afrikaanse politieagenten ER24 EMS (Pty) Ltd. / Flickr / Creative Commons 2.0 by-sa Door correspondent Lucas Waagmeester
Goed nieuws over criminaliteit in Zuid-Afrika: het aantal moorden, roofovervallen, verkrachtingen en inbraken is afgenomen. In het afgelopen jaar is de scherpste daling te zien sinds 1995. Het aantal moorden nam bijvoorbeeld af met 8,6 procent ten opzichte van vorig jaar. Dat meldde de Zuid-Afrikaanse politie vanmiddag bij de jaarlijkse presentatie van de misdaadstatistieken.
Maar Zuid-Afrika blijft een van de landen met de hoogste criminaliteitscijfers ter wereld. Tussen maart 2009 en maart 2010, de onderzochte periode, werden 17.000 moorden gepleegd. Dat zijn er 46 per dag. In 1995 lag dat aantal nog op 27.000, 74 per dag.
Verbloemen
Ondanks het schokkende cijfer van 17.000 moorden "leidt de daling dus tot tevredenheid", volgens de politie. Die heeft de reputatie dit soort cijfers wat mooier te maken dan ze zijn, om te laten zien dat de dienst goed bezig is. Maar de verantwoordelijk minister Nathi Mthethwa zei vanmiddag dat een gepleegde moord moeilijk te verbloemen is. En dat vooral het gedaalde moordcijfer dus een goede indicatie is, dat de politie echt op de goede weg is.
Onderzoeker Johan Burger bevestigt dit beeld. Hij werkt voor het onafhankelijke onderzoeksinstituut voor veiligheidsvraagstukken ISS in Pretoria. "Wij doen ons eigen onderzoek naar de ontwikkeling van criminaliteit in Zuid-Afrika en we zien dezelfde trends als de politie", zegt hij in een telefoongesprek.
WK voetbal
Volgens Burger heeft het WK een effect op de cijfers. Het WK valt buiten de onderzochte periode, maar politiediensten zijn door de komst van het WK professioneler gaan werken. "Betere uitrusting en meer middelen, betere samenwerking met bedrijven die vaak doelwit zijn van criminelen, meer mensen op straat. Dat werpt zijn vruchten af", zegt Burger.
Volgens minister Mthethwa heeft de invoering van politie-eenheden die zich speciaal richten op een bepaald type misdaad ook effect. Er zijn agenten vrijgemaakt die zich 24 uur per dag alleen maar bezig houden met huiselijk geweld, of met geweld tegen kinderen, of met seksueel geweld. Dit leidt tot een beter inzicht en daardoor een betere bestrijding van dit soort misdaad, zegt Mthethwa.
Shoot-to-kill
Vorig jaar voerde de politie in Johannesburg het shoot-to-kill-principe in. Dat betekende dat agenten het recht kregen zonder waarschuwing een crimineel neer te schieten. Een maatregel die vooral bedoeld was de politie te beschermen. Agenten werden te vaak zelf het slachtoffer, omdat ze niet meteen gericht mochten schieten.
De nieuwe regel leidde snel tot incidenten waarbij onschuldige voorbijgangers omkwamen. Shoot-to-kill werd afgeschaft. Maar het signaal heeft toch gewerkt, denkt onderzoeker Burger. "Vooral tegen hardnekkige criminele bendes is shoot-to-kill succesvol toegepast. Door verschillende jongens tijdens een overval of inbraak dood te schieten, heeft de politie laten voelen wie uiteindelijk de baas is op straat."
Deel deze pagina
»
»
»