» Kaart van Israël en de Westelijke Jordaanoever ANP Door correspondent Sander van Hoorn
Zelden zijn de Israëlische en de Palestijnse onderhandelaars met zo veel tegenzin begonnen. En de beide bevolkingen geloven niet dat het ergens op uit gaat lopen. Als de onderhandelingen daadwerkelijk mislukken, is de schade desondanks niet te overzien. Amerika is de enige die dat kan voorkomen. De komende dagen en weken moet blijken of Amerika dat ook van plan is.
Abbas
De Palestijnse president is er door zijn Amerikaanse collega met de haren bij gesleept. Aan tafel zit een man die misschien wel vrede wil, maar voor wie het moment niet slechter kon. Mahmoud Abbas wilde niet met Israël praten zolang er nog gebouwd wordt in nederzettingen en zolang er niet vooraf wat onderhandelingspunten opgehelderd werden. Dat hij nu onder Amerikaanse druk toch gaat praten, verzwakt hem nog verder. Bovendien maakte Hamas, de andere machthebber in de bezette gebieden, met een aanslag nog eens duidelijk dat de Palestijnse president maar een deel van zijn volk vertegenwoordigt en dat hij zelfs in zijn eigen Westelijke Jordaanoever niet om Hamas heen kan.
Netanyahu
Wat dat betreft is de Israëlische premier Netanyahu de lachende derde. Hij is voor alles naar Amerika gekomen om te praten over de veiligheid van Israël. Dat onderwerp staat na de aanslag van Hamas een stuk hoger op de agenda. Toch lacht Netanyahu niet. Elke zinvolle toezegging die hij tijdens de onderhandelingen doet, zorgt meteen voor problemen thuis. Niet in de laatste plaats binnen zijn regering.
Tijd is in het voordeel van Israël. Op dit moment is er diplomatiek tijd te winnen door te gaan onderhandelen, dus is dat wat Netanyahu doet. Om dat element 'tijd' weg te nemen (de bezetting gaat gewoon door zolang er geen vrede is), drong Amerika aan op een bevriezing van de situatie in de vorm van een beperkte bouwstop in nederzettingen. Die bouwstop loopt eind september af. Als Hamas de eerste donkere wolk is boven de onderhandelingstafel: dit is de tweede.
Obama
Om verschillende redenen valt van beide partijen dus een 'hakken in het zand' strategie te verwachten. De tekenen zijn daar: het zwarte pieten is al begonnen. Beide partijen proberen ervoor te zorgen dat zij niet de schuld krijgen als de onderhandelingen weer mislukken. Amerika zal het dus anders moeten aanpakken dan al die vorige keren. Dat kan door meer druk uit te oefenen op één of beide partijen om concessies te doen. Door als derde partner actief deel te nemen in plaats van de partijen het na de ontmoeting in Washington zelf uit te laten zoeken. Het kan door meer landen (Syrië, Saudi Arabië) erbij te betrekken en een groot omvattend vredesplan op te stellen. En het kan door te zoeken naar creatieve onderhandelmethoden. Wat het ook wordt: op dit moment moet het komen van Obama.
Donkere wolken
En dat is uiteindelijk misschien de grootste donkere wolk. Niemand gelooft dat het ergens naartoe zal gaan. Maar als iedereen gelijk krijgt en de onderhandelingen daadwerkelijk mislukken, zorgt dat wel voor nog weer meer teleurstelling, woede, wantrouwen en frustratie. En dat is iets wat noch de Palestijnen noch de Israëli's kunnen gebruiken. Obama heeft dit spel op deze manier in gang gezet. De komende dagen moet duidelijk worden hoe hij van plan is het verder te spelen.
Deel deze pagina
»
»
»