» De Rekening in Duitsland NOS Nog een kleine maand en dan is het Prinsjesdag. Dan zal het gaan over de bezuinigingen, net als vrijwel overal elders in Europa. Hoe bezuinigen onze buurlanden eigenlijk? Gaat daar ook de pensioenleeftijd omhoog? Of komen er andere maatregelen? Deel twee van de serie De Rekening: Duitsland.
Door correspondent Wouter Meijer
De regering van bondskanselier Angela Merkel wil in de komende vier jaar 80 miljard euro bezuinigen. Dat is meer dan enig ander Europees land. Nu is Duitsland ook de grootste economie in Europa, maar er is nog een reden voor dat enorme bedrag: Duitsland heeft vorig jaar in de grondwet de verplichting opgenomen om de staatsschuld en nieuwe leningen aan strenge banden te leggen.
Ook de stimuleringsmaatregelen die in de economische crisis zijn genomen, moeten betaald worden. Ze waren allemaal door nieuwe schulden gefinancierd, zoals de slooppremie voor oude auto's en investeringen in openbare werken, om de economie door de recessie heen te helpen. Dat moet allemaal terugbetaald worden, de grote vraag is natuurlijk door wie.
Op 7 juni kondigde de regering een pakket bezuinigingen aan, in de woorden van Merkel een "ongekende krachttoer". Het grootste deel van de bezuinigingen zou moeten komen door te snijden in de uitkeringen, en dan vooral in de toeslagen die mensen krijgen zoals huursubsidie, ouderschapsgeld en pensioenpremies voor mensen in de bijstand.
Keizerlijk paleis
Ook drastische bezuinigingen op het leger, het aantal ambtenaren en openbare investeringen moeten geld opleveren: zo is de wederopbouw van het keizerlijk paleis in Berlijn voorlopig uitgesteld. Naast bezuinigingen zijn er ook nieuwe heffingen bedacht, zoals op vliegtickets en op de brandstof voor kerncentrales, die in ruil daarvoor wel langer mogen blijven draaien dan tot nu toe was afgesproken.
Sinds het bekendmaken van de voorstellen is er veel gediscussieerd, en ook in de politieke zomerpauze gaan die debatten volop verder. Zo is de bezuiniging op de Bundeswehr door minister van Defensie Zu Guttenberg aangegrepen om de dienstplicht ter discussie te stellen. Afschaffen of opschorten zou veel geld besparen, maar raakt volgens velen aan de fundamenten van de Duitse democratie: het leger mag nooit meer een zelfstandige macht zijn, het moet democratisch in de samenleving zijn verankerd.
De heffingen op kernenergie zijn ook omstreden: de energiebedrijven dreigen nu zelfs om de centrales onmiddellijk stil te leggen, dat zou de nationale stroomverzorging in gevaar brengen. En de extra belasting op vliegtickets wordt door de reisbranche met angst en beven tegemoet gezien, zeker na de ervaringen in Nederland. Daar bestond de vliegtax precies één jaar (2008-2009) en werd schielijk ingetrokken omdat het tot grote verliezen bij Schiphol, de KLM en het toerisme leidde.
Hete herfst
De ambtenaren op de Duitse ministeries gebruiken de zomermaanden om alle voorstellen in wetsvoorstellen te gieten, die dan in september eerst door het kabinet en dan door het parlement, de Bondsdag worden behandeld. Tot die tijd kan er nog gelobbyd, gedebatteerd en gedemonstreerd worden. Vakbonden, oppositiepartijen en belangengroepen hebben al aangekondigd dat het een "hete herfst wordt".
Overzicht van de bezuinigingen in Duitsland
| Begroting | 1145 miljard euro (tekort: 3,3%)* |
| Bezuiniging | 80 miljard (7,0%) |
| Tijdsbestek | tot 2014 |
| Bedrag per hoofd van de bevolking | 1000 euro |
| Belangrijkste maatregel(en) | * bezuinigingen op defensie: 8 miljard * kortingen op werkloosheidsuitkeringen en bijstand: 4 miljard euro |
| Overige maatregelen | * hogere belastingen voor energiemaatschappijen en banken en invoering vliegtax: 4 miljard euro |
* Bron: Eurostat
Deel deze pagina
»
»
»