» Uruzgan vlak voor vertrek Nederland Dave Abspoel/NOS Door verslaggever Peter ter Velde
Met drie auto's rijden we de veertig kilometer van provinciehoofdstad Tarin Kowt naar Chora. De rit voert over een hobbelige weg door de woestijn.
De laatste tien kilometer zijn cruciaal. Vanaf dat punt kruist de zandweg een weg naar Mirabad waar veel Taliban zit. We worden begeleid door militieleden die hun machtsbasis in Chora hebben. "Yes, yes, this is all Taliban", zegt één van hen met een glimlach als één van de drie auto's het begeeft en we midden in de woestijn een gedwongen stop moeten maken.
Ze krijgen de auto weer aan de praat en na een rit van vijf kwartier rijden we het groene district Chora binnen. In dit gedeelte van de provincie wonen vooral Barakzais, één van de grote stammen in Uruzgan. Nederland heeft vanaf het begin van de missie in 2006 een stammenneutrale aanpak gehanteerd. Dat wil zeggen dat Nederland alle stammen in het gebied gelijke rechten wilde geven.
Dit poldermodel was nieuw voor Uruzgan. De Popolzai-stam is de grootste stam en de Popolzais hadden het traditioneel voor het zeggen. Alle macht lag bij hen en dat ging ten koste van andere stammen. Er was sprake van onderdrukking.
In de steek gelaten
Nederland heeft daar met wisselend succes geprobeerd een einde te maken. Nederland vertrekt en het zijn vooral de Barakzais in Chora en andere delen van de provincie die van zich doen spreken. Zij zijn bang dat de tijd van onderdrukking terugkomt omdat de Amerikanen een andere aanpak voorstaan.
Zij haken meestal aan bij de sterkste partij in een gebied en proberen daar snel zaken mee te doen om rust en orde te krijgen. Malik Sadiq, geestelijk leider in Chora, is boos over het vertrek van Nederland. Hij vindt dat ons land Uruzgan in de steek heeft gelaten.
Hij zal, net als andere leiders, nu met andere landen zaken moeten doen: "We hebben verschillende keren met de Australische en Amerikaanse opvolgers van Nederland gesproken. We hebben hen gezegd op hetzelfde pad door te gaan. Nu wachten we af of ze naar ons zullen luisteren. De geruchten zijn dat zij de oude Popolzaileiders weer hun machtspositie willen geven. Als dat gebeurt, zal het heel erg slecht zijn voor Uruzgan."
Stamoudste Achbar Khan: "Ruim tweederde van de bevolking behoort tot andere stammen dan de Popolzai. Als hun stem niet wordt gehoord en de balans tussen de stammen niet op de juiste manier wordt opgepakt zullen de buitenlanders geen succes krijgen in deze provincie. Mijn voorstel aan de overheid en de buitenlanders is om de Nederlandse ervaring te gebruiken door alle stammen gelijk te behandelen".
Onderdrukking en machtsmisbruik
Het risico bestaat dat de stammen die de afgelopen jaren erkenning kregen, zich zullen gaan verzetten tegen de Afghaanse regering. Zij willen geen nieuwe periode van onderdrukking. Als de Amerikanen de voorheen achtergestelde stammen weer aan hun lot over zullen laten, zullen de opvolgers van Nederland te maken krijgen met meer vijandigheid.
De eerste voortekenen zijn wat dat betreft niet goed. De politiecommandant van Uruzgan is vorige week bij de Amerikanen ontboden. Zij hebben hem gevraagd wat hij ervan zal vinden om plaats te maken voor de machtige Popolzai-militieleider Matiullah Khan.
Khan heeft een moorddadig verleden en staat voor velen in de provincie symbool voor onderdrukking en machtsmisbruik. Ook een nieuwe gouverneur moet nog benoemd worden en de regering-Karzai heeft met die benoeming gewacht tot Nederland weg is.
Kaartenhuis
Nederland heeft heel voorzichtig een kaartenhuis gebouwd in de afgelopen vier jaar. De grote vraag voor de inwoners van Uruzgan is of de Amerikanen dat kaartenhuis zullen uitbouwen en verstevigen of dat er snel kaarten tussenuit worden getrokken.
Deel deze pagina
»
»
»
»
»
»
»