»
George Osborne met de 'red box'
AP Door correspondent Arjen van der Horst
Als het Britse ministerie van Financiën een wolkmachine had, dan zou het elke dag pikzwarte onweerswolken uitbraken. De nieuwe coalitieregering zit nog maar enkele weken in het pluche, maar laat geen moment ongebruikt om te verkondigen dat de overheidsfinanciën in zwaar weer verkeren.
"We hebben het grootste overheidstekort van alle grote economieën", blijft minister Osborne van Financiën herhalen. En: "Nog nooit had de Britse overheid zoveel schuld."
Noodbegroting
De boodschap die de regering er bij de Britten probeert in te rammen is duidelijk: er komen snoeiharde bezuinigingen aan. Vandaag is het dan zover: dinsdag gehaktdag. Even na het middaguur zal Osborne zijn noodbegroting presenteren.
Veel is al duidelijk. De maatregelen zijn een combinatie van belastingverhogingen en bezuinigingen. Zo gaan de vermogensbelasting en de accijnzen op benzine en alcohol omhoog, en mogelijk ook de btw. De ambtenarensalarissen worden bevroren en sommige ministeries zullen tot 30 procent van hun budgetten verliezen. Alleen de gezondheidszorg verliest geen geld.
Osborne zet er één zoetmakertje tegenover: de belastingvrije voet gaat met 1000 pond (1200 euro) omhoog, waardoor 850.000 Britten geen inkomstenbelasting hoeven te betalen. Het is een schrale troost in een bezuinigingsoperatie die als de zwaarste in dertig jaar wordt omschreven.
Grote klapper
Het is al de derde bezuinigingsronde van de prille coalitieregering van Conservatieven en Liberaal Democraten. Meteen bij het aantreden, enkele weken geleden, kondigde Osborne een bezuinigingsronde van 7,2 miljard euro aan, gevolgd door een bezuiniging van 12,5 miljard euro vorige week. Maar vandaag komt de grote klapper. Het bezuinigingspakket, uitgesmeerd over de parlementsperiode van vijf jaar, zal tientallen miljarden euro's bedragen.
Alle partijen, inclusief oppositiepartij Labour, zien de noodzaak van bezuinigingen in. Het begrotingstekort is in procenten gemeten (12 procent) bijna even groot als dat van Griekenland en in absolute getallen (155 miljard pond) het grootste van heel Europa.
Maar er woedt al wel maanden een felle discussie over de uitvoering van de bezuinigingsoperatie. De Conservatieven willen snel en diep snijden. Labour beargumenteert al maanden dat harde bezuinigingen pas volgend jaar moeten beginnen om het prille economische herstel niet de kop in te drukken. Ook de Amerikaanse president Obama heeft zich in de discussie gemengd. Hij waarschuwt de andere Westerse landen geen rücksichtlose bezuinigingen door te voeren.
Diep verdeeld
Pikant is de houding van coalitiepartij Liberaal Democraten. Voor de verkiezingen zat de partij in het kamp van Labour, maar na het huwelijk met de Tories veranderde de Liberaal Democraten 'plotseling' van mening en pleiten ze nu ook voor snelle en diepe bezuinigingen. Partijleider Nick Clegg verdedigt de koerswijziging door te zeggen dat de crisis in Griekenland de economische situatie heeft veranderd.
Het is moeilijk te zeggen wie de juiste remedie heeft. Britse economen zijn zelf diep verdeeld over de aanpak. Wat dat betreft is interessant om te kijken hoe de buren het hebben aangepakt. De Ierse regering was het eerste Europese land dat snoeiharde bezuinigingen doorvoerde, tot grote bewondering van de Conservatieven. De Ierse ambtenarensalarissen gingen met 15 procent omlaag en ook de uitkeringen werden gekort.
Heeft het ook geholpen? Het Ierse begrotingstekort is weliswaar gekrompen, maar bedraagt nog altijd 8 procent en de staatsschuld staat op 79 procent. De bezuinigingsoperatie begon een half jaar geleden, maar de Ierse economie lijkt nog steeds in diepe problemen te zitten. De werkeloosheid is gestegen tot 13 procent, de huizenmarkt is volledig ingestort en nog altijd waart het spook van deflatie rond.
Silver Bullet
Het enige wat de Ieren bereikt hebben, is dat de kredietbeoordelaars het land niet hebben afgewaardeerd tot het niveau van de Grieken, waardoor Ierland nog vrij goedkoop geld kan lenen op de internationale markt. Maar de silver bullet om het land er echt bovenop te helpen moet nog altijd gevonden worden.
Deel deze pagina
»
»
»