»
Feestende VVD'ers.
NOS Nederland heeft een nieuw parlement gekozen. De vervroegde verkiezingen waren nodig na de val van het kabinet Balkenende IV. De uitslag: VVD is de grootste partij geworden, op de voet gevolgd door de PvdA.
4.10 uur: Het zit erop
De verkiezingsavond is voorbij. De live-uitzendingen op Nederland 1 en Radio 1 zijn kort voor 4.00 uur gestopt. Het feest bij de VVD gaat ongetwijfeld nog even verder, maar de politieke kopstukken zijn vertrokken. Morgen komen de laatste uitslagen binnen en kan de balans worden opgemaakt.
Voor de NOS wordt het een korte nacht. Vanaf 6.00 uur kunt u luisteren naar het Radio 1 Journaal, met uiteraard al het nieuws en alle achtergronden bij de verkiezingen. Het eerste NOS Journaal wordt om 6.30 uur uitgezonden op Nederland 1. Op www.nos.nl kunt u ons uiteraard ook blijven volgen.
3.29 uur: 'VVD lijkt de grootste!'
VVD-leider Rutte spreekt zijn achterban toe. Belangrijkste boodschap: "De VVD lijkt de grootste!"
"Mensen! Wat een bijzondere avond en wat spannend. En ik maak een voorbehoud: het ziet er naar uit dat voor het eerst in onze geschiedenis de VVD de grootste partij van Nederland is. Het ziet er naar uit, want er moet nog 5 procent van de stemmen geteld worden. Maar het lijkt dat wij met elkaar kunnen zeggen dat we de grootste partij zijn."
"Ik vind het fantastisch dat jullie zo lang gebleven zijn, want het was een reuze spannende avond. Maar ik wil eerst iets anders zeggen. Eerder vanavond heeft Jan Peter Balkenende gezegd dat hij het partijleiderschap van het CDA neerlegt. Ik ben enorm onder de indruk van de toespraak waarmee hij dat deed. Ik heb vier jaar lang met het grootst mogelijke plezier mogen dienen in zijn eerste kabinetten. Het is een man die zielsveel van dit land houdt, die dolgraag deze verkiezingen anders had willen afronden. Het is anders gelopen. Ik wil hier zeggen, ook namens de VVD: dank voor de jarenlange samenwerking en groot respect voor wat daar vanavond gebeurd is."
"En mensen, het tweede wat ik wil zeggen: we hebben met z'n allen de afgelopen maanden ontzettend hard geknokt. We hebben geprobeerd zoveel mogelijk mensen in het land te overtuigen van onze visie, hoe Nederland weer sterker uit de crisis kan komen. Vanavond heeft de kiezer, zo lijkt het, dat kleine voorbehoud blijf ik maken, ons gevraagd daarbij het voortouw te nemen. Bij dat economisch herstelbeleid. En ik zeg wel tegen jullie: dat schept een enorme verplichting."
"Als Nederland ons vraagt het voortouw te nemen, schept dat een enorme verplichting. En ik weet dat we die allemaal voelen. We zullen dus zeer serieus omgaan met de uitslag van deze verkiezingen. We gaan heel erg hard werken om dat vertrouwen, dat de kiezer ons gegeven heeft, ook waar te maken. En daarbij reken ik op jullie aller steun."
3.21 uur: Beeld stabiliseert
Herman van der Zandt maakt een nieuwe tussenstand bekend. 94,4 procent van de stemmen is geteld, er zijn geen veranderingen. De VVD wordt de grootste partij in de nieuwe Tweede Kamer, met 31 zetels. De PvdA volgt op de voet met 30 zetels, de PVV van Geert Wilders stijgt van 9 naar 24 zetels. Hij is daarmee de grootste winnaar van vanavond. Het overzicht: VVD 31, PvdA 30, PVV 24, CDA 21, SP 15, D66 10, GroenLinks 10, ChristenUnie 5, SGP 2, Partij voor de Dieren 2, Trots op Nederland 0.
3.17 uur: De PvdA gaat slapen
PvdA-voorzitter Lilianne Ploumen heeft de achterban op het PvdA-feest in Amsterdam toegesproken en iedereen bedankt voor de aanwezigheid. "Morgen is er weer een dag. Ontzettend bedankt!", zei Ploumen.
3.07 uur: Verschil is 47.000 stemmen
92,7 procent van de stemmen zijn geteld en het verschil tussen VVD en PvdA loopt op. Ruim 47.000 stemmen komt de PvdA tekort voor een extra zetel. De VVD viert feest, het wachten is op Mark Rutte. VVD 31, PvdA 30, PVV 24, CDA 21, SP 15, D66 10, GroenLinks 10, ChristenUnie 5, SGP 2, Partij voor de Dieren 2, Trots op Nederland 0.
2.46 uur: Was dit de beslissing?
Met 91 procent van de stemmen geteld, gaat de VVD nog steeds aan kop. De partij staat op 31 zetels, net als aan het begin van de avond. De PvdA is gezakt naar 30 zetels. Verder verandert er niets. VVD 31, PvdA 30, PVV 24, CDA 21, SP 15, D66 10, GroenLinks 10, ChristenUnie 5, SGP 2, Partij voor de Dieren 2, Trots op Nederland 0.
2.37 uur: VVD neemt de leiding
De VVD neemt voor het eerst vanavond een voorsprong in zetels: de partij komt uit op 31, de PvdA op 30. VVD en PvdA waren de hele avond verwikkeld in een nek-aan-nekrace. Met 88,3 procent van de stemmen geteld lijkt dit de voorbeslissing. De Partij voor de Dieren krijgt er een zetel bij en komt uit op twee. Alle partijen op een rij: VVD 31, PvdA 30, PVV 24, CDA 21, SP 15, D66 10, GroenLinks 10, ChristenUnie 5, SGP 2, Partij voor de Dieren 2, Trots op Nederland 0.
2.31 uur: Opnieuw een verschil
86,3 procent van de stemmen is geteld. Opmerkelijk: de PVV van Geert Wilders stijgt naar 24 zetels, D66 levert weer een zetel in en komt uit op 10. VVD en PvdA hebben nog steeds 31 zetels, al wordt het verschil in stemmen wel groter. VVD 31, PvdA 31, PVV 24, CDA 21, SP 15, D66 10, GroenLinks 10, ChristenUnie 5, SGP 2, Partij voor de Dieren 1, Trots op Nederland 0.
2.20 uur: Het verschil loopt op
Uit een nieuwe tussenstand blijkt dat het verschil tussen de VVD en de PvdA oploopt. Beide partijen staan nog op 31 zetels, maar de VVD heeft een voorsprong van 29.000 stemmen. Bijna 82 procent van de stemmen is geteld; het beeld stabiliseert. VVD 31, PvdA 31, PVV 23, CDA 21, SP 15, D66 11, GroenLinks 10, ChristenUnie 5, SGP 2, Partij voor de Dieren 1, Trots op Nederland 0.
2.04 uur: Rutte komt voorlopig niet
VVD-voorzitter Ivo Opstelten laat een feestende VVD-aanhang weten dat Mark Rutte voorlopig niet zal speechen. De partijleider wil de definitieve uitslag afwachten. Wanneer die volgt, weet nog niemand.
2.00 uur: Het verschil is 1857 stemmen
Inmiddels is 72,2 procent van de stemmen geteld en het verschil tussen VVD en PvdA wordt steeds kleiner. De VVD ligt op kop als het om het aantal stemmen gaat; het verschil is 1857 stemmen in het voordeel van de VVD. Voor het zetelaantal maakt dat niet uit, beide partijen staan op 31. Het CDA zakt weer naar 21 zetels. Het overzicht: VVD 31, PvdA 31, PVV 23, CDA 21, SP 15, D66 11, GroenLinks 10, ChristenUnie 5, SGP 2, Partij voor de Dieren 1, Trots op Nederland 0.
1.43 uur: Rutte zwaait naar de kijkers
Ondanks de spanning heeft Mark Rutte zijn humor nog niet verloren. NOS-verslaggever Jeroen van Dommelen laat live op tv zien waar de VVD-top bijeen is. De VVD-leider kijkt blijkbaar ook naar Nederland 1, ziet Van Dommelen wijzen en besluit voor het raam te gaan staan en te zwaaien.
1.38 uur: Herman heeft een nieuwe tussenstand
Weer een nieuwe tussenstand, maar Herman van der Zandt kan geen verschuivingen melden. De strijd tussen VVD en PvdA gaat door. Het overzicht: VVD 31, PvdA 31, PVV 23, CDA 22, SP 14, D66 11, GroenLinks 10, ChristenUnie 5, SGP 2, Partij voor de Dieren 1, Trots op Nederland 0.
1.30 uur: Opnieuw een kleine verschuiving
55,8 procent van de stemmen is geteld. VVD en PvdA staan nog steeds op 31 zetels, maar bij andere partijen heeft zich wel een kleine verschuiving voorgedaan: de SP zakt naar 14, D66 komt uit op 11 zetels. De rest blijft gelijk. VVD 31, PvdA 31, PVV 23, CDA 22, SP 14, D66 11, GroenLinks 10, ChristenUnie 5, SGP 2, Partij voor de Dieren 1, Trots op Nederland 0.
1.19 uur: De helft van de stemmen is geteld
Ruim 51 procent van de stemmen is geteld, het beeld verandert niet. Het blijft een nek-aan-nekrace tussen VVD en PvdA. Aan de tussenstand verandert niets: VVD 31, PvdA 31, PVV 23, CDA 22, SP 15, D66 10, GroenLinks 10, ChristenUnie 5, SGP 2, Partij voor de Dieren 1, Trots op Nederland 0.
1.09 uur: 42 procent geteld, stand: 31-31
Met 42 procent van de stemmen geteld, zijn VVD en PvdA nog altijd even groot. Sinds de laatste tussenstand van 0.59 uur is er niets veranderd. Op een rijtje: VVD 31, PvdA 31, PVV 23, CDA 22, SP 15, D66 10, GroenLinks 10, ChristenUnie 5, SGP 2, Partij voor de Dieren 1, Trots op Nederland 0.
0.59 uur: Het staat weer gelijk
De uitslagen stromen nu snel binnen. Vlak voor 1.00 uur is 34,5 procent van de stemmen getelt. Het beeld: VVD en PvdA gaan nog steeds gelijk op. Dit is de tussenstand: VVD 31, PvdA 31, PVV 23, CDA 22, SP 15, D66 10, GroenLinks 10, ChristenUnie 5, SGP 2, Partij voor de Dieren 1, Trots op Nederland 0.
0.49 uur: VVD neemt de leiding
Inmiddels is 25 procent van de stemmen geteld. De VVD gaat in deze nieuwe tussenstand aan kop met 32 zetels, de PvdA levert er een in en komt uit op 31. Het hele overzicht: VVD 32, PvdA 31, PVV 23, CDA 21, SP 15, D66 10, GroenLinks 10, ChristenUnie 5, SGP 2, Partij voor de Dieren 1, Trots op Nederland 0.
0.41 uur: Eimert van Middelkoop over Balkenende
"Ik heb vanavond grote bewondering voor Jan Peter Balkenende", zegt demissionair minister van Defensie Eimert van Middelkoop (ChristenUnie). "Hij heeft de juiste conclusie getrokken. (...) Ik vind dat buitengewoon jammer." Van Middelkoop hoopt dat er snel een nieuwe coalitie komt. "Dit minderheidskabinet heeft het zwaar", zegt de CU-minister, die op dit moment drie portefeuilles heeft.
0.39 uur: Gerda Verburg over opvolging van Balkenende
Demissionair minister van Landbouw Gerda Verburg (CDA) zegt dat het partijkader snel een opvolger voor Jan Peter Balkenende gaat zoeken. Ze noemt het "voor de hand liggend" dat iemand uit de Tweede Kamerfractie wordt aangewezen als nieuwe partijleider.
0.32 uur: Twintig procent van de stemmen is geteld, PvdA nu grootste partij
Twintig procent van de stemmen is geteld. Bij deze tussenstand gaat de PvdA aan kop met 32 zetels. De VVD blijft steken op 31. Ferry Mingelen en Rob Trip kunnen niet vaak genoeg zeggen dat dit nog een heel voorzichtig beeld is. Wel is het een "stabiele tussenstand". Dit is de volledige tussenstand: PvdA 32, VVD 31, PVV 23, CDA 22, SP 15, D66 10, GroenLinks 9, ChristenUnie 5, SGP 2, Partij voor de Dieren 1, Trots op Nederland 0.
0.10 uur: Wilders over Balkenende en zijn vrouw
Geert Wilders noemt het vertrek van Jan Peter Balkenende als CDA-leider een "persoonlijk drama". "We hebben vaak de degens gekruist", zegt Wilders, "maar Balkenende is een vriendelijke en fatsoenlijke man, dat meen ik echt. (...) Politiek gezien is het de enige juiste keuze, maar ik vind het persoonlijk een drama voor hem." Paul Witteman vraagt Wilders waarom hij zijn vrouw Kristina noemde in zijn toespraak op de PVV-bijeenkomst in Scheveningen. "Ik vond dat ik het moest doen, omdat zij de afgelopen jaren een hele hoge prijs heeft moeten betalen voor mijn politieke carriere", zegt Wilders. "Ik wilde haar daar een keer voor bedanken. En vanavond vond ik dat het juiste moment."
0.05 uur: Geert Wilders schuift als enige bij 'slotdebat'
De PVV-leider gaat wel in gesprek met Paul Witteman, die vanavond het slotdebat in de Tweede Kamer zou leiden. Wilders is alleen, dus van een debat is geen sprake. Wilders vindt het "jammer" dat het debat niet doorgaat. "Je zou best een debat kunnen voeren", zegt hij. Wilders herhaalt dat zijn partij wil meeregeren en dat de anderhalf miljoen PVV-stemmers een plek aan de regeringstafel horen te krijgen.
23.58 uur: Slotdebat gaat niet door
Het traditionele slotdebat aan het eind van een verkiezingsavond gaat voorlopig niet door. Onder anderen Mark Rutte, Job Cohen en Alexander Pechtold hebben gezegd dat ze niet zouden komen. Job Cohen zei dit met andere lijsttrekkers te hebben overlegd. Vooral PvdA en VVD willen wachten op meer zekerheid over de definitieve uitslag.
23.47 uur: Marianne Thieme reageert op de uitslag
Marianne Thieme is optimistisch over de uitslag van de Partij voor de Dieren. "We willen natuurlijk twee of drie zetels", zegt Thieme. "Het is erg spannend vanavond. Wij moeten het vooral hebben van de grote steden en die uitslagen zijn nog niet binnen." Thieme benadrukt dat ze blij is te zijn herkozen. "We werden gezien als een eendagsvlieg. Ik vind het belangrijk dat wij de komende periode in de Kamer zitten, zodat het niet alleen om geld gaat, maar ook om dingen die echt belangrijk zijn in het leven."
23.38 uur: Femke Halsema over Balkenende
De leider van GroenLinks denkt dat Nederland "moe is na zoveel kabinetten Balkenende". Halsema gaat nog even door met campagne voeren en zegt dat het vorige kabinet volgens haar te weinig heeft gehandeld in de economische crisis. "Je ziet dat alle regeringspartijen hebben verloren. Dat heeft de maken met de stilstand, terwijl de crisis vroeg om aandacht", aldus Halsema.
23.16 uur: Pechtold over Wilders
Over zege Wilders: "Dat is een signaal van de kiezer, dat we serieus moeten nemen. Maar hij staat voor een heel ander Nederland dan ik. En ik ben blij dat D66 dus ook flink gewonnen heeft."
Over regeren met Wilders: "Nee, dat is heel duidelijk. Wilders en ik hebben een heel ander maatschappijbeeld. De kiezers die op Wilders hebben gestemd, moeten serieus genomen worden. Maar ik blijf erbij: wij gaan niet regeren met Wilders."
23.05 uur: Cohen spreekt
Job Cohen: "De Partij van de Arbeid was afgeschreven. Hier zijn we! Vanavond is het natuurlijk een geweldig spannende avond. Want hoe blij jullie ook zijn, hoe blij ik ook ben de uitslag kennen we niet. Een ding is zeker: ik wil hier iedereen, alle vrijwilligers, alle leden, die de afgelopen weken zo keihard gewerkt hebben om onze boodschap zo enthousiast uit te dragen, bedanken."
"Ik ben jullie daar allemaal geweldig dankbaar voor. Maar ik vind ook dat Nederland jullie daar dankbaar voor mag zijn. Want opnieuw zullen wij onze verantwoordelijkheid niet uit de weg gaan. Natuurlijk gaan wij dat doen met al die partijen die zo dichtbij ons staan en waar wij natuurlijk snel contact mee gaan zoeken, om te kijken hoe wij met hen verder gaan. Het lijkt wel alsof we een paar zetels gewonnen hebben. Er zijn vier partijen die echt zetels gewonnen hebben en de winnaars van vanavond zijn. En die wil ik feliciteren. Om te beginnen, de PVV: ze hebben een geweldige overwinning geboekt en wij hebben dat te respecteren. Op de tweede plaats de VVD, waar wij hard tegen campagne hebben gevoerd. En natuurlijk GroenLinks en D66 partijen die dichtbij ons staan. Ik feliciteer ze van harte met deze resultaten."
22.53 uur: Wilders opgetogen
Wilders: "Het onmogelijke is gebeurd. Zoals het er nu naar uitziet staan we op 22 zetels! En dat betekent dat we op stip de grootste winnaar zijn van vandaag. Dat is niet alleen een fantastische dag voor ons, de PVV, maar het is ook een glorieuze dag voor heel Nederland. Als het waar is, die 22 zetels, betekent dat dat minstens anderhalf miljoen mensen voor de agenda van de PVV, voor hoop en optimisme hebben gekozen.
Wij wisten het al, heel Nederland wist het al: de PVV is een factor van belang. Maar ook in politiek Den Haag kan nu helemaal niemand meer om de PVV heen! De derde partij van Nederland. En wij zullen al die mensen die op onze partij hebben gestemd niet teleurstellen. Ik bedank niet alleen al die kiezers. Ik bedank ook die duizenden vrijwilligers die door heel Nederland, in alle straten en in alle wijken, posters hebben geplakt.
Ik zou ook een woord van dank willen spreken aan mijn vrouw Kristina, die de afgelopen jaren heel veel heeft moeten inleveren. Morgenochtend om 11.00 uur hebben wij onze eerste nieuwe fractievergadering. En ik zeg tegen al die nieuwe Kamerleden: neem die stormram mee, want we gooien morgen meteen de beuk erin!
22.41 uur: Balkenende stapt per direct op
Een aangeslagen Jan Peter Balkenende zegt dat verlies bij verkiezingen hoort. Hij feliciteert de andere partijen. En neemt zijn verantwoordelijkheid. "De kiezer heeft gesproken. En de uitkomst van deze verkiezing is helder. Bij verkiezingen gaat het om winst en verlies. Zo werkt dat in een democratie. Daarom wensen wij die partijen die hebben gewonnen van harte geluk. Aan iedereen die CDA heeft gestemd zeg ik: dank u wel. Dank u wel voor uw steun. De uitslag van deze verkiezing is zeer, zeer teleurstellend. Dit is een klap voor ons. We hadden graag een ander resultaat gezien. Een resultaat dat een antwoord had kunnen zijn op de inzet van al onze kandidaten, van al die vrijwilligers, voor hun inzet. Heel erg bedankt voor die inzet."
Dan kondigt Balkenende zijn vertrek aan.
"Deze verkiezingsuitslag leidt ook tot het nemen van politieke verantwoordelijkheid. Ik heb mezelf, samen met al die andere kandidaten, ingezet voor de campagne, voor het werk dat gedaan moest worden."
"Maar deze uitslag is ook helder. En dat betekent dat ik als partijleider ook mijn verantwoordelijkheid heb te nemen."
"Ik heb onze partijvoorzitter vanavond laten weten dat ik mijn partijvoorzitterschap per direct neerleg. En ook heb ik aangegeven dat ik niet zal worden geïnstalleerd als lid van de Tweede Kamer in de nieuwe samenstelling."
"Ook dat hoort bij het nemen van politieke verantwoordelijkheid. Dat betekent dat het huidige demissionaire kabinet het werk afrondt, tot een nieuwe regering zal aantreden."
"Beste vrienden, in de afgelopen 8 jaar is er heel veel gebeurd. Er is veel veranderd. We hebben met alles wat in ons zit, getracht Nederland sterker te maken, en toekomstgerichter. Voor dat vertrouwen, dat ik van u heb mogen ervaren, zeg ik vanuit de grond van mijn hart: dank. Dank voor dat vertrouwen."
Tijdens de campagne zei Balkenende nog dat hij in de Kamer zou gaan zitten bij een verlies van het CDA.
22.33 uur: Rutte enthousiast onthaald
VVD-leider Rutte wordt door zijn aanhang uitzinnig onthaald. "Wat een fantastische avond! Wie had dat een half jaar geleden kunnen denken, dat we vanavond als VVD dit feest zouden kunnen vieren? Dit is geweldig. En dit hebben jullie gedaan! Ik wil al die mensen in Nederland die naar de stembus zijn gegaan, en hebben gezegd: wij geloven in die visie van de VVD ik wil jullie hier, namens ons allemaal, enorm bedanken voor jullie steun voor de VVD. En ik wil de andere partijen die hier vanavond gewonnen hebben, van harte feliciteren. Collega's, knap gedaan! Deze uitslag is niet alleen motiveren, ze is ook zeer verplichtend. Het is een spannende avond. Op dit moment liggen de twee grote partijen op 31 zetels. We weten niet hoe dit gaat aflopen. Dus jullie zien mij nog terug vanavond!"
22.31 uur: Twitter
Twitter doet het al geruime tijd weer. Negen trending topics zijn Nederlands.
22.30 uur: Halsema: moeilijk zonder ons
Er zijn weinig coalities voor te stellen waar GroenLinks niet aan deel zal nemen. Het wordt moeilijk om GroenLinks te passeren. ( ) Dit land is rijp voor hervormingen. ( ) Daar heb je ons voor nodig.
22.28 uur: Pechtold: verzilvering
Pechtold: "We stonden in de peilingen al een tijdje op winst, maar als je dat bij verkiezingen weet te verzilveren, is dat fantastisch. De kiezer heeft gesproken en de PVV heeft gewonnen. Daar hebben we rekening mee te houden. Het betekent wel dat de formatie niet makkelijk wordt."
22.25 uur: Mariët Hamer: Lijstverbinding
PvdA-fractievoorzitter Mariët Hamer: "We hebben een lijstverbinding met GroenLinks. Misschien dat dat het verschil kan maken. Die lijstverbinding zou een extra zetel kunnen opleveren. In het verleden heeft dat wel eens geholpen."
22.13: Emile Roemer: "Daar sta je dan"
Bij de SP dezelfde juichende taferelen als bij GroenLinks. "Dit is een verlies met een gouden randje. Zo is het mooi omschreven. We hebben het de afgelopen periode heel zwaar gehad. Voor velen waren we al helemaal afgeschreven. Maar die kennen de SP niet!"
22.11 uur: Femke als eerste: ongelooflijke overwinning
Femke Halsema heeft als eerste lijsttrekker gereageerd. Ze werd zeer enthousiast onthaald. "Wauw! Ik ben er een beetje beduusd van, eerlijk gezegd. In een zó versplinterd politiek landschap met een zó harde premiersstrijd is dit een ongelofelijk resultaat. Ik ben er enorm trots op dat we dit samen hebben gedaan. Geweldig!"
21.51 uur: Eerste uitslagen
De eerste uitslagen komen binnen: traditioneel Rozendaal (Gld) en Schiermonnikoog (opkomst 123,2 procent). Eindelijk krijgen we Herman 'touch screen' van der Zandt te zien.
21.38 uur: Twitter
Twitter is nog steeds plat. Onduidelijk is of dat door #TK2010 komt.
21.36 uur: GroenLinks: Prachtig nieuws
Jolande Sap, Kamerlid GL: Prachtig nieuws, dat we morgen nog niet weten wie er aan zet zal zijn. Je ziet dat rechts geen meerderheid heeft gekregen. Paars Plus is nog wel een mogelijkheid, en dat geeft ook een kans voor ons. Elf zetels is voldoende basis om deel te nemen aan het kabinet. In het verleden hebben al partijen meegedaan met zes of zeven zetels.
21.31 uur: Coalities?
PVV, CDA, VVD: 74 zetels, Paars plus (VVD, PvdA, D66, GroenLinks): 83, Links (PvdA, SP, GroenLinks, D66): 68 (met CU 73). Stel uw eigen coalitie samen: Live-pagina Nederland kiest (doorscrollen naar beneden).
21.30 uur: Definitieve prognose: nog steeds too close to call
CDA 21, PvdA 31, SP 16, VVD 31, PVV 22, GL 11, CU 5, D66 10, PvdD 1, SGP 2, TON 0. Definitieve opkomst: 74 procent.
21.25 uur: Plasterk: fantastische campagne van Cohen
Ronald Plasterk: "Ik vind dat Job Cohen een fantastische campagne heeft gevoerd. ( ) Deze uitslag had niemand twee weken geleden verwacht. Ik wil nu niet vooruitlopen op welke coalities er mogelijk zijn.
21.20 uur: PvdA voorzichtig
Nebahat Albayrak: "We moeten op de definitieve uitslag wachten. Een ding is wel zeker: de VVD is met niet afstand de grootste partij geworden. Nog niet het moment om over coalities te speculeren. Prognoses en definitieve uitslag kan per partij tot vier zetels verschillen. Dus eerst afwachten."
21.20 uur: SP tevreden
De SP zou tevreden zijn met vijftien zetels bij de Tweede Kamerverkiezingen, zoals de voorlopige prognose woensdag kort na sluiting van de stembussen uitwees. "We hebben in de peiling ook op acht gestaan. Met Emile Roemer hebben we de weg terug gevonden", zei Harry van Bommel, de nummer twee op de lijst van de SP.
21.18 uur: D66: terug op de kaart
Bij D66 heerst tevredenheid over de winst naar waarschijnlijk tien zetels. Boris van der Ham: "We zijn terug op de kaart, met een grote fractie in Europees Parlement. En we zijn ook helemaal terug in het Nederlandse parlement. Alexander Pechtold is de grote winnaar, die al die jaren ons heeft vertegenwoordigd en een geweldige campagne heeft gevoerd."
21.15 uur: CDA: erg teleurgesteld
Het CDA is teleurgesteld over het grote verlies bij de verkiezingen. Staatssecretaris Ank Bijleveldt sprak van een klap die veel harder was dan verwacht. Ze wilde niet vooruitlopen op de positie van leider Balkenende.
21.14 uur: VVD: enorme sprong voorwaarts
VVD-campagneleider Stef Blok sprak van een enorme sprong voorwaarts, zei hij op RTL4. "Maar tegelijkertijd is het ongelooflijk spannend. We maken een reële kans de grootste te worden. Maar er kan nog een hele hoop gebeuren."
21.11 uur: Wilders: "Grandioos!!!"
PVV-leider heeft een sms gestuurd naar aanleiding van de 23 zetels van zijn partij: "grandioos!!!" De PVV-achterban op de Pier in Scheveningen brak direct na het bekend worden van de uitslag in enorm gejuich uit.
21.05 uur: Coalities?
CDA, VVD en PVV lukt net niet, met 75 zetels. Paars plus kan met 83 zetels, maar PvdA en VVD staan lijnrecht tegenover elkaar op sociaal-economische vraagstukken, linkse coalitie lukt in het geheel niet met, ook niet met vier partijen.
21.00 uur: Voorlopige prognose: 'too close to call'
PvdA en VVD beide op 31 zetels, CDA 21, PVV 23, SP 15, GL 11, D66 10, CU 5, SGP 2, PvdD 1, TON 0.
PvdA valt mee, VVD valt tegen, PVV groter dan verwacht, CDA gehalveerd en op een historisch dieptepunt. Formatie wordt heel moeilijk.
De opkomst lag rond de 74 procent.
20.38 uur: Twitter
20.00 uur: NOS Verkiezingpagina live
Over een uur sluiten de stemlokalen. De speciale live-pagina van de NOS over de verkiezingen staat live. Op deze pagina kunt u de NOS-uitzending en de uitslagen volgen, twitters bekijken en de prognose zien. Verder kunt u op basis van de prognoses welke coalities er mogelijk zijn.
19.45 uur: Opkomst 65 procent
Synovate meldt dat om 19.45 uur de opkomst 66 procent is. Bij voorgaande verkiezingen was dat rond hetzelfde tijdstip 75 procent.
19.18 uur: Renkum stampte aan
Een groot probleem in de nodige gemeenten: propvolle stembussen. Heel ongebruikelijk opende een stembureau in Renkum, na overleg met de Kiesraad, de stembussen om de biljetten aan te stampen.
19.15 uur: Opkomst 62 procent
De opkomst om 19.15 uur was 62 procent, meldt Synovate. Bij voorgaande verkiezingen was dat rond dit tijdstip nog 70 procent.
18.58 uur: Lage opkomst heeft onvoorspelbare effecten
Peiler Maurice de Hond heeft in een e-mail gezegd dat het slechte weer en de lage opkomst gevolgen kunnen hebben voor de voorspelde uitslag.
" Rond 18 uur bleef de opkomst meer dan 5% achter op 2006. De vraag is echter of die achterstand door het slechte weer van vanavond in delen van het land toch nog wat wordt ingelopen of verder oploopt. In dat laatste geval zou de opkomst duidelijk onder 75% kunnen uitkomen. Omdat we deze ervaring met het weer de afgelopen 40 jaar niet hebben gehad bij Tweede Kamerverkiezingen en het electoraat ten opzichte van de vorige keer minstens voor 45% anders stemt is het volledig onvoorstelbaar wat het effect van die lagere opkomst op de verschillende partijen is."
18.45 uur: 240 mensen stemden in Noordwijk
Op het strand in Noordwijk hebben 243 mensen hun stem uitgebracht voor de Tweede Kamerverkiezingen. Dat meldde een gemeentewoordvoerder. Volgens de gemeente kon voor het eerst op een strand worden gestemd. De woordvoerder zei dat het is meegevallen ondanks het weer.
18.33 uur: Lage opkomst in Amsterdam
Net als eerder op de dag ligt het opkomstpercentage in Amsterdam nog lager dan bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen, vier jaar geleden. Tot 18.00 uur had ruim 39 procent van de kiesgerechtigde Amsterdammers zijn stem uitgebracht.
18.00 uur: Opkomst 49 procent
Om 17.45 uur was de opkomst 49 procent. Dat meldt bureau Synovate. Bij de vorige Kamerverkiezingen in 2006 was de opkomst omstreeks dit tijdstip 58 procent.
17.50 uur: Noodprocedure voor volle stembussen
De Kiesraad heeft met het ministerie van Binnenlandse Zaken overlegd over de overvolle stembussen. In noodgevallen, als er echt geen biljet meer bij past, mogen stembureaus het zegel verbreken en de stembussen openen. De stembiljetten moeten dan in een doos gedaan worden die moet worden verzegeld. Deze procedure moet gebeuren onder verantwoordelijkheid van het hoofd van het stembureau. In Middelburg is deze procedure inmiddels gevolgd. De Kiesraad heeft geen verklaring voor de volle stembussen.
17.01 uur: Verkiezingen op twitter
De hashtag voor twitterberichten over de verkiezingen: #tk2010
16.21 uur: Burgemeester Aboutaleb tevreden
In Rotterdam verlopen de verkiezingen ordelijk. De gemeente heeft na de hier en daar chaotisch verlopen gemeenteraadsverkiezingen extra maatregelen getroffen. Burgemeester Aboutaleb is tevreden. "Belangrijk is vooral dat er geen lange rijen meer staan bij de stemhokken. Dat zorgt voor een veel beter overzicht voor de voorzitter van het stembureau. Ik vind dat persoonlijk een belangrijke vooruitgang", zei hij. Bij de stembureaus staat extra personeel dat er voor zorgt dat mensen niet allemaal tegelijk naar binnen lopen.
15.41 uur: Overvolle stembussen aanstampen
De Kiesraad en het ministerie van Binnenlandse Zaken adviseren leden van stembureaus die met overvolle stembussen te maken hebben, de stembussen aan te stampen. Dat moet door de gleuf heen, omdat de bussen verzegeld zijn. "Verder moet er gekeken worden of er elders in de gemeente nog extra stembussen zijn, of anders in naburige gemeenten. Ook kunnen gemeenten producenten van stembussen bellen of zij die op tijd kunnen leveren", aldus een woordvoerster van de Kiesraad.
14.06 uur: Campagne voorbij
Her en der wordt er op deze verkiezingsdag nog wel campagne gevoerd, maar de échte campagne zit erop. Een terugblik:
14.03 uur: Martijn van Dam steunt Carice van Houten
PvdA-Kamerlid Martijn van Dam zag een tweet van actrice Carice van Houten en klom onmiddellijk voor de camera.
13.13 uur: Balkenende stemt op nr. 2
CDA-lijsttrekker Balkenende heeft, na nog een ochtend campagnevoeren, onder grote belangstelling van de pers gestemd in zijn woonplaats Capelle aan den IJssel. Balkenende stemde op nummer twee, Ank Bijleveld. Balkenende gelooft er nog steeds in. "Niets is onmogelijk. Wij geloven in onze missie."
13.00 uur: Problemen door te groot stembiljet
Niet alleen in Sluis, maar in meer gemeenten zijn de stembussen al propvol. De stembiljetten zijn te groot. Bij de Kiesraad zijn rond 13.00 uur vijf of zes gemeenten bekend die problemen hebben. De Kiesraad weet niet wat die gemeenten moeten doen. De Kiesraad denkt nu na over oplossingen.
12.47 uur: Cohen stemt op nr. 2
Cohen heeft met zijn vrouw gestemd in hun woonplaats Amsterdam. Cohen vindt het "spannend" om Rutte op de hielen te zitten. Hij heeft op nummer 2 gestemd, Nebahat Albayrak.
12.15 uur: Stemmen gaat redelijk probleemloos
Voor zover bekend zijn er weinig problemen bij de stembureaus. De stembussen in het Zeeuwse Sluit blijken te klein. De stembiljetten zijn zo groot dat de bussen al snel gevuld zijn. Aan het eind van de ochtend moesten er al nieuwe stembussen aan te pas komen.
In Amsterdam ontbraken bij een stembureau de stembiljetten en bij een ander bureau in de hoofdstad moest de brandweer er aan te pas komen om de deur open te breken. Er bleek niemand om het stemlokaal open te krijgen.
10.30 uur: Eerste opkomstcijfers bekend
Volgens onderzoeksbureau Synovate is 13 procent naar de stembus gegaan. Bij de vorige Tweede Kamerverkiezingen lag dat percentage op 15 procent.
9.30 uur: Wilders stemt
Bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart ging PVV-leider Wilders stemmen in het Haagse stadhuis. Nu is er voor een basisschool gekozen in de Haagse wijk Leidscheveen.
9.15 uur: Rutte stemt
VVD-leider Rutte was vanmorgen eerst bij het televisieprogramma Goedemorgen Nederland en zei daar dat de PVV regeren ontloopt door het AOW-standpunt. De PVV wil niet dat de AOW-leeftijd omhoog gaat naar 67 jaar en blijft erbij dat het een breekpunt is.
9.05 uur: "Hogere opkomst" NOS Verkiezingsdebat
Het 'grote' NOS Verkiezingsdebat met acht lijsttrekkers trok dinsdagavond gemiddeld 2.690.000 kijkers. Dat zijn meer kijkers dan het verkiezingsdebat in november 2006, toen keken 2.470.000 Nederlanders. Dit blijkt uit cijfers van Stichting KijkOnderzoek enMediaOnderzoek & Advies.
Het 'kleine' verkiezingsdebat in de vooravond met de drie lijsttrekkers van de kleinere partijen SGP, TON en Partij voor de Dieren trok gemiddels 1.025.000 kijkers.
9.00 uur: Rouvoet stemt
In de Jagerschool in Woerden brengt Rouvoet met zijn vrouw Liesbeth zijn stem uit. "Uit overtuiging en mét overtuiging op lijst 7," twittert hij.
8.00 uur: Pechtold stemt
In zijn woonplaats Wageningen is de D66-lijsttrekker er vroeg bij. Hij heeft zijn twee kinderen meegenomen naar het stemlokaal. "En nu wachten en twitteren met twijfelaars", aldus Pechtold.
7.45 uur: VVD schenkt koffie in spits
Om automobilisten eraan te herinneren dat ze moeten stemmen, delen vrijwilligers van de VVD in de ochtendspits koffie uit op stations, bedrijventerrreinen en drukke knooppunten. Op zo'n 25 locaties worden zo'n 40.000 kopjes koffie weggegeven.
7.30 uur: De stembureaus gaan open
Tot negen uur vanavond kunnen zo'n 12 miljoen kiesgerechtigden stemmen voor een nieuwe Tweede Kamer.
Gisteren hielden de lijsttrekkers bij de NOS hun laatste debat. Het ging er soms fel aan toe, maar nieuwe standpunten, of breekpunten, hebben we niet gehoord. Volgens de laatste peilingen loopt de PvdA weer iets in op de VVD. De verkiezingen kunnen vandaag uitmonden in een nek-aan-nekrace tussen deze twee partijen.
6.38 uur: Balkenende stapt in de auto
De CDA-lijstrekker is onderweg naar Amsterdam, laat hij via Twitter weten. Balkenende gaat naar Q-music van Ruud de Wild en Radio 538 voor een interview met Edwin Evers.
Deel deze pagina
video
video
video
»
»
»