Stemmen: hoe gaat het ook al weer?

Een stembiljet met rood potlood» Een stembiljet met rood potlood ANP

Nederland mag op 9 juni naar de stembus voor landelijke verkiezingen. Wat zijn ook alweer de regels voor het stemmen?


Wie?

Kiezers moeten de Nederlandse nationaliteit hebben, achttien jaar of ouder zijn en niet uitgesloten zijn van kiesrecht.

Openingstijden

De reguliere stembureaus zijn open van 07.30 tot 21.00 uur. Bijzondere stembureaus mogen eerder open, maar niet later dan 21.00 uur sluiten. Dergelijke bureaus worden ingericht op publiektrekkende locaties, zoals een winkelcentrum of een treinstation. Ook bestaan er mobiele stembureaus. Die zijn bedoeld om mensen tegemoet te komen die minder mobiel zijn. Ze worden op de dag van de stemming achtereenvolgens op verschillende plaatsen gestationeerd.

Rood potlood

In het verleden deed Nederland ervaring op met de stemcomputer. Omdat die procedure niet veilig genoeg werd geacht, wordt nu weer gestemd met een rood potlood. De stemmen worden vervolgens handmatig geteld. Dat kost tijd, waardoor de stemlokalen om 21.00 uur echt moeten sluiten.

Identiteitsbewijs

Om te mogen stemmen moeten kiezers hun stempas meenemen en hun identiteitsbewijs. Het identiteitsbewijs mag 5 jaar verlopen zijn. In het bureau krijgen de stemmers een stembiljet, waarmee ze in een stemhokje hun keuze aan kunnen geven. De stemming is geheim. Er mogen daarom niet meerdere mensen het hokje in, zoals bij de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen in sommige steden het geval was. De voorzitter van het stembureau moet hierop toezien.

Kiezers in het buitenland

Mensen die in het buitenland wonen kunnen per brief stemmen. Dat moesten ze vooraf bij hun gemeente aanvragen. Hun biljet wordt naar de gemeente Den Haag gestuurd die de 'buitenlandse' stemmen verwerkt. In sommige landen is een briefstembureau aangewezen waar het biljet naartoe kan. In de Nederlandse Antillen en Aruba zijn dergelijke bureaus ondergebracht bij de Nederlandse vertegenwoordigingen op die eilanden. Nederlanders die permanent op die eilanden wonen, mogen in de regel niet stemmen voor de Tweede Kamer, al zijn er wel uitzonderingen mogelijk.

Militairen in het buitenland

Defensiemedewerkers die in het buitenland werken kunnen per brief stemmen.

Volmacht

Stemmers die op 9 juni niet persoonlijk hun stem kunnen uitbrengen, kunnen per volmacht stemmen. Hierbij machtigt de kiezer een andere kiezer om namens hem zijn stem uit te brengen.

Kiezerspas

Met een kiezerspas kunnen mensen in het hele land bij stembureaus stemmen. De pas moest uiterlijk twee weken voor de verkiezingen worden aangevraagd.

Onder curatele gestelden

Ook personen die onder curatele zijn gesteld wegens een geestelijke stoornis mogen stemmen. Eerder waren zij uitgesloten van kiesrecht. De overheid gaat er wel vanuit dat zij in staat zijn om zelf hun keuze te bepalen. Alleen mensen met een lichamelijke beperking mogen in het stemlokaal worden bijgestaan bij het uitbrengen van hun stem.

Niet stemmen

Dat heeft geen enkele invloed op de zetelverdeling. Dat een niet-uitgebrachte stem naar de grootste partij gaat, is een misvatting.

(bron: ANP)

Deel deze pagina

Video en Audio

Meer video en audio