»
Nuri al-Maliki
Foto: EPA Het is nog onduidelijk wanneer de uitslag komt van de Iraakse verkiezingen. Wie zijn de kanshebbers voor het premierschap.
Moqtada al-Sadr heeft veel aanhang onder arme Shi'iten. Hij maakt deel uit van de Iraakse Nationale Alliantie (INA), samen met onder andere de Islamitische Opperste Raad van Irak (ISCI). De kandidaten van al Sadr krijgen de meeste stemmen binnen dit blok.
De Amerikanen noemen hem de gevaarlijkste man van Irak. Sadr leidde twee opstanden tegen het Amerikaanse leger in 2004 en zijn volgelingen voerden in 2006 en 2007 op grote schaal zuiveringen uit. Zij verdreven soennieten. Toen de Amerikanen 30.000 extra militairen stuurden om een eind te maken aan het geweld, gaf Sadr zijn mannen opdracht om het bloedvergieten te stoppen. Zij hadden toen ook al veel van hun doelen bereikt.
Nu volgt de beweging de politieke weg met als één van de voornaamste doelen het vertrek van de Amerikanen uit Irak. Sadr volgde de verkiezingen vanuit Iran waar hij een studie volgt. Omdat geen van de partijen kans heeft op een meerderheid in het parlement, zou het er op kunnen uitdraaien dat de partij van Moqtada al-Sadr deel uit gaat maken van de regering. Zijn partij steunde eerder de regering van premier Al-Maliki. Maar stapte op nadat de regering had besloten de Sadrmilities aan te pakken.
Nuri Al-Maliki was de afgelopen vier jaar premier van Irak. Door het opstappen van zijn voorganger kwam hij als compromisfiguur aan de macht. Er werd weinig van hem verwacht, maar hij slaagde er in om de veiligheidssituatie te verbeteren. Hij trachtte zich te profileren als leider die boven de partijen stond. Zijn positie is de afgelopen maanden behoorlijk aangetast. Een aantal grote aanslagen beschadigden zijn imago als man van de veiligheid. Ook zijn reputatie als leider boven de partijen liep forse deuken op.
Hij leidt een groep kleinere partijen die gezamenlijk meededen aan de verkiezingen. Hij is voorstander van een sterk, centraal aangestuurd Irak en dus tegenstander van de Koerdische wensen voor meer autonomie in het olierijke Noord-Irak. De Soennitische minderheid is van hem vervreemd.
Dit omdat hij de beslissing van een commissie onderschreef, om 500 parlementskandidaten uit te sluiten van deelname aan de verkiezingen wegens banden met de verboden Baathpartij van Saddam Hoessein. Een aantal gediskwalificeerde soennitische kandidaten zagen hierin een poging van de sjiiet Al-Maliki om af te rekenen met de concurrentie en niet met het verleden. Zijn kansen om een nieuwe regering aan te voeren zijn hierdoor beduidend kleiner geworden.
Iyad Allawi was na de Amerikaanse inval korte tijd de eerste Iraakse premier. De sjiiet voert nu een seculiere coalitie aan en is daarom voor veel Irakezen acceptabel. Een paar populaire soennitische politici maken deel uit van Allawi's blok Iraqiya. Een groot aantal kandidaten van deze lijst werd van deelname aan de verkiezingen uitgesloten, door de commissie die de banden van kandidaten met het oude regime onderzocht.
Allawi wordt gezien als een sterk leider. In de jaren 60 deed hij mee aan de opstand die de Baathpartij aan de macht bracht. Een paar jaar later viel hij in ongenade. Hij zou aan verschillende moordaanslagen zijn ontsnapt en werkte samen met zowel de Britse als de Amerikaanse geheime dienst om Saddam Hoessein ten val te brengen.
Hij was één van de Iraakse ballingen die de Amerikanen van informatie voorzag voor de invasie van 2003. Allawi wordt gezien als de belangrijkste uitdager van de zittende premier Al-Maliki. Zijn anti-Iraanse houding maakt hem acceptabel voor de soennitische buurlanden en voor het westen.
Jalal Talabani komt uit het olierijke Koerdische Noorden en is de eerste niet-Arabische president van Irak. Hij is de leider van één van de twee grote partijen in Koerdistan, de PUK (Patriotis Unie Koerdistan). Samen met de KDP (Koerdische Democratische Partij) nam Talabani's partij deel aan de verkiezingen. Decennia lang streed Talabani voor de rechten van de Koerdische minderheid in Irak en verzette zich tegen de onderdrukking van de Koerden.
De Koerdische leiders streden voor onafhankelijkheid van Noord-Irak. Hun steun aan de regering in Bagdad was onmisbaar voor het voortbestaan van Irak als land. Talabani heeft zich kandidaat gesteld voor een nieuwe termijn als president. Maar hij is de enige niet. Kandidaten afkomstig uit verschillende groepen staan in de rij voor de ceremoniële functie. De strijd om het presidentschap kan de verhoudingen tussen groepen nog verder onder druk zetten.
Deel deze pagina
»
»
»