Succesvol vroeggeboorten-project krijgt navolging

Prematuren hebben steeds betere levenskansen» Prematuren hebben steeds betere levenskansen  

Door redacteur gezondheidszorg Rinke van den Brink

Een speciaal ondersteuningsprogramma voor veel te vroeg geboren baby's en hun ouders werkt zo goed dat het eerst in de regio Amsterdam en omgeving en daarna landelijk ingevoerd gaat worden. Speciaal opgeleide ontwikkelingsbegeleidsters ondersteunen de baby's en hun ouders vanaf het moment dat die het ziekenhuis verlaten.

Uit onderzoek in de zeven Amsterdamse ziekenhuizen is gebleken dat ontwikkelingsondersteuning gunstig effect heeft op de motorische, mentale en gedragsontwikkeling van veel te vroeg geboren kinderen. Ook ouders gaan beter met hun kind om en dat heeft uiteraard weer positieven gevolgen voor de kinderen. 

Vroeggeboorten
Jaarlijks worden er in Nederland 2.250 baby's veel te vroeg geboren. Dat is 1,4% van het totaal aantal geboorten in Nederland.

Veel te vroeg betekent tussen de 24ste of 25ste tot 32ste week van de zwangerschap. 350 van die kinderen worden in de regio's Amsterdam, Noord-Holland en Flevoland geboren. Daar komt nu dit nieuwe, uit Amerika afkomstige, ontwikkelingsondersteuningsproject beschikbaar.

Financiering
Het onderzoek dat de effectiviteit van dit programma heeft aangetoond, is betaald door het Innovatiefonds Zorgverzekeraars en door zorgverzekeraar Agis die een voortrekkersrol heeft gespeeld bij het project.

De nu begonnen driejarige periode voor de implementatie van het programma wordt ook gefinancierd door het Innovatiefonds Zorgverzekeraars. En de eigenlijke zorg vooral door Agis, de zorgverzekeraar die dominant is in Amsterdam en omgeving.

Intussen hebben behalve Agis ook CZ, Zorg en Zekerheid en DSW al besloten om de behandeling te vergoeden. Bij die maatschappijen zijn samen in totaal ongeveer 4,5 miljoen verzekerden aangesloten.

Stapeling
Meer dan de helft van alle veel te vroeg geboren baby's heeft verschillende lichte beperkingen. Die worden vaak pas op latere leeftijd ontdekt. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om combinaties van motorische, sociaal-emotionele, gedrags- en leerproblemen. 

Door die stapeling van problemen krijgen die kinderen het vaak moeilijk op school, maar ook met het maken van vrienden en het zelfstandig worden.

Stress
Uit het onderzoek in de zeven Amsterdamse ziekenhuizen dat Karen Koldewijn van het AMC heeft uitgevoerd, is gebleken dat veel te vroeg geboren kinderen als baby vaak al problemen hebben die hierop op vooruitlopen.

Ze maken minder makkelijk contact met hun ouders, kunnen zich moeilijker concentreren op hun spel en raken sneller uit evenwicht.

Voor veel ouders is het moeilijk om om te gaan met een veel te vroeg geboren kindje. Dat leidt soms tot veel stress en wordt zo een obstakel voor de ontwikkeling van een goede ouder-kind relatie.

Ouders
De ontwikkelingsondersteuning wordt gegeven door 'ontwikkelingsbegeleiders' die de gezinnen thuis opzoeken. Dat zijn gespecialiseerde kinderfysiotherapeuten die extra geschoold zijn in het werken volgens deze methode.

Bovendien zijn ze goed getraind in het observeren van het gedrag van de baby's én opgeleid om sociaal-maatschappelijke ondersteuning te geven.

De begeleiding richt zich vooral op de ouders. Die krijgen hulp bij het verzorgen van hun kind. Doel is het bevorderen van de emotionele betrokkenheid van de ouder bij zijn of haar kind.

Ondersteunen
Ouders leren hoe ze de mogelijkheden en behoeften van hun kind kunnen leren onderkennen en vervolgens ondersteunen. De begeleidster poogt ouders te leren op welke manieren hun kind contact probeert te maken of iets probeert te onderzoeken en hoe ze het kunnen helpen.

De bedoeling is daarmee te bevorderen dat het kind actief en omspannen omgaat met zijn ouders en omgeving. Dat is essentieel voor de aanleg van de hersenen. De vroegste ervaringen worden vastgelegd in de hersenstructuur en kunnen daardoor levenslang hun invloed doen gelden.

Beter
Uit het onderzoek van Koldewijn blijkt dat veel te vroeg geboren kinderen na 6 maanden ontwikkelingsondersteuning - dat is aan het eind van het begeleidingsprogramma -   een significant betere motoriek en mentale en gedragsontwikkeling hebben dan zonder de begeleiding. Na 24 maanden is die motoriek nog steeds beter.

De meeste kwetsbare kinderen hebben het meeste baat bij dit programma. Kinderen bijvoorbeeld met chronische longproblemen of met een combinatie van lichamelijke en sociale problemen, hadden na 24 maanden niet alleen een betere motoriek, maar ook een betere mentale en gedragsontwikkeling.

Minder zorg
Kinderen die ontwikkelingsbegeleiding kregen  vertoonden verder minder stress en waren onderzoekender. Het contact tussen ouder en kind verliep beter door de meer ontwikkelde gevoeligheid van de ouder voor het gedrag van het kind.

Bovendien hadden de kinderen die de begeleiding kregen na twee jaar minder paramedische zorg nodig dan kinderen in dezelfde omstandigheden die geen begeleiding kregen.

Bijvangst
Het onderzoek richtte zich op de ontwikkeling van de kinderen, maar er werden twee opmerkelijke bijvangsten gedaan.

Bij gezinnen met heel prematuur geboren kinderen die ontwikkelingsondersteuning kregen deden zich minder heropnames in het ziekenhuis voor van de baby's en werd ook minder vaak aangifte gedaan van kindermishandeling.

Deel deze pagina

Video

Extra hulp voor ouders vroeg geboren baby's

Te vroeg geboren baby's en hun ouders hebben veel baat bij speciale begeleiding thuis als ze uit het ziekenhuis komen. Een... experiment met die extra hulp is zo goed bevallen dat de zorgverzekeraars dat landelijk willen invoeren. Jaarlijks worden ruim 2000 kinderen te vroeg geboren en die ontwikkelen zich vaak langzamer dan de rest.

Audio

  • Extra hulp voor ouders te vroeg geboren baby's Ouders met een te vroeg geboren baby krijgen extra hulp. Eenmaal thuis worden ze ondersteunt door speciaal opgeleide begeleidsters.... Een experiment in zeven Amsterdamse ziekenhuizen is zo goed bevallen dat zorgverzekeraars dat landelijk willen invoeren. Een reportage van verslaggever Theo Verbruggen.

Video en Audio

Meer video en audio