»
Desi Bouterse geeft een toespraak
Foto: Harmen Boerboom / Wereldomroep Door Wereldomroep-redacteur Roy Khemradj
Oud-legerleider Desi Bouterse heeft zich jaren na de decembermoorden ontwikkeld tot een geroutineerde politicus die met zijn partij - de Nationale Democratische Partij (NDP) - nu 15 van de 51 zetels in het parlement bezit. Suriname gaat op 25 mei naar de stembus en Bouterse gaat voor het presidentschap. Is hij onverslaanbaar?
De dictator
De fosforgranaten die 30 jaar geleden vanaf een patrouilleboot op de Surinamerivier op het hoofdbureau van politie werden afgevuurd, tankwagens door de binnenstad van Paramaribo, een net doodgeschoten politieagent voor de hoofdingang van de militaire kazerne, dat zijn beelden die op mijn netvlies zijn gegrift.
De staatsgreep komt nauwelijks vijf jaar nadat Suriname van Nederland de onafhankelijkheid cadeau krijgt met een dikke zak met geld. Dat maakt de regering van premier Henck Arron, machtsdronken en arrogant. Daarom juichen velen voor Desi Bouterse. De regering mag dan weggeschoten zijn, de president van de republiek is er, het parlement is er en de grondwet is er.
Na en paar maanden transformeert Bouterse de ingreep naar een echte staatsgreep. Met censuur, met martelingen en met een avondklok. Suriname maakt kennis met een revolutie naar Cubaans model. Voor wie niet wil inschikken komt er een schokeffect voor de gehele bevolking. Op acht december 1982 geeft Bouterse opdracht om vijftien van zijn tegenstanders in koele bloede te laten vermoorden in het Fort Zeelandia. Lees meer over de decembermoorden in ons dossier.
Na deze zwartste bladzijde uit de geschiedenis, draaien alle bevriende landen - met Nederland voorop als grootse donor - de geldkraan dicht en eisen van Bouterse het herstel van de democratie. Suriname belandt in een diepe financieel-economische crisis met honger en ongekende armoede. Bouterse ontkomt er niet aan om met de politieke partijen die hij op 25 februari had weggeschoten te gaan praten over nieuwe verkiezingen.
Als er in 1986 ook nog een binnenlandse oorlog uitbreekt, nota bene aangesticht door een van zijn oud-lijfwachten, Ronny Brunswijk, schrijf Bouterse die verlangde verkiezing uit voor november 1987, om zo rust in het land te brengen. De bevelhebber richt zelf een politieke partij op, de NDP, en Bouterse weet drie van de 51 parlementszetels te bemachtigen. De democratie is zoals het buitenland verlangde hersteld en de legerbevelhebber is nu ook officieel politicus geworden.
De politicus
Bij de verkiezingen van 1996 heeft Bouterse de gouden kans om zelf president van Suriname te worden. Toch doet hij dat niet. Het wordt zijn vertrouweling Jules Wijdenbosch. Helaas ontstaat er al vrij snel een breuk tussen beide heren. In het bepalen van de koers van de ontwikkeling van Suriname, wil de president niet gehinderd worden door partijvoorzitter Bouterse. Wijdenbosch maakt goede sier met de bouw van twee bruggen waar langer naar uitgekeken werd. Zo maait hij het electorale gras weg voor de voeten van Desi Bouterse. Bij de volgende verkiezingen in mei 2005, krijgt Wijdenbosch vijf zetels als dank voor zijn bruggen.
Sinds januari 2010 zijn Bouterse en Wijdenbosch weer dikke vrienden. Zo dik zelfs, dat Wijdenbosch zijn eigen partij heeft opgedoekt en weer in de boezem van de NDP is teruggekeerd. Dus is Bouterse op dit moment goed voor 20 van de 51 zetels in het parlement. Daar kan je niet om heen.
Jongeren in het vizier
Bouterse is onmiskenbaar nog steeds de sterke man van de NDP. Maar een behoorlijk deel van zijn aanhang vindt dat hij nu wel een obstakel aan het worden is, voor een partij die met anderen ook regeringsverantwoordelijkheid wil dragen. De naam van Bouterse is - ook in het buitenland - besmet door de moorden van 8 december 1982 die nu pas in een strafproces bij Justitie onderzocht worden en waarin Bouterse hoofdverdachte is.
Zijn eventuele veroordeling is geen uithangbord voor de toekomst van de NDP. En vanwege zijn veroordeling in Nederland wegens betrokkenheid bij de internationale drugshandel is Bouterse al jaren gevangene in eigen land. Hij staat op de Interpol signaleringslijst. Wie wil in de toekomst politieke deelgenoot zijn van deze omstandigheden?
De NDP wil de 21-ste eeuw in, zonder de last van Bouterse. Nu sluiten alle andere partijen samenwerking met de NDP uit met Bouterse als voorzitter van de partij. Ik denk dat Bouterse na 30 jaar, het land Suriname en zijn partij een grote dienst bewijst, door met alle egards terug te treden als voorzitter van de NDP en nadrukkelijk plaats te maken voor de jongere generatie. Die nieuwe generatie is nu ook rond de 30 jaar, en maakt ongeveer 40 procent van de kiezers uit en weet nauwelijks iets wat Bouterse in de periode van de militaire dictatuur uitgespookt heeft. In tegendeel. Voor die jongeren is Bouterse het boegbeeld van nationale in plaats van etnische politiek. Daarnaast is zijn verschijning charismatisch en op verkiezingspodia scoort hij makkelijk met humor tussen de serieuze boodschappen. De kans echter dat Bouterse zich zal terug trekken om bijvoorbeeld zijn memoires te schrijven, lijkt niet al te groot.
Deel deze pagina
»
»
»