'Kadhafi overdrijft en is licht autistisch'

Straatbeeld van de Libische hoofdstad Tripoli met een affiche van Muamar Kadhafi» Straatbeeld van de Libische hoofdstad Tripoli met een affiche van Muamar Kadhafi Foto: Hembo Pagi / Flickr / Creative Commons 2.0 by-nc

Door redacteur Esther Bootsma

De Libische leider Muamar Kadhafi slaat weer wild om zich heen. Had hij tot voor kort alleen een langslepend conflict met Zwitserland, vanwege een vechtpartij van zijn zoon Hannibal, nu raken er steeds meer landen bij betrokken.

Zo mogen alle inwoners van Schengen-landen inmiddels Libië niet meer in, en dreigt het land ook de Verenigde Staten met economische strafmaatregelen. Aanleiding is een grapje van een woordvoerder van minister Clinton over Kadhafi's oproep tot een heilige oorlog tegen Zwitserland, vorige week.

De Libische leider doet wel vaker gek, leek de Amerikaan te willen zeggen. "Ik herinner me een hoop woorden en rondvliegende papieren, maar niet bepaald iets zinnigs", zei hij, verwijzend naar Kadhafi's toespraak voor de Verenigde Naties vorig jaar waarbij de Libische leider het VN-handvest demonstratief weggooide.

Licht autistisch
Volgens journalist Gerbert van der Aa is het typisch Kadhafi om het zo uit de hand te laten lopen. "Hij weet geen maat te houden, hij overdrijft, en hij is licht autistisch. Ook al weet Kadhafi dat het pragmatisch niet handig is, en dat hij de Libische economie opnieuw in de problemen brengt, toch doet hij dit soort extreme dingen, zoals het VN-handvest verscheuren of oproepen tot een heilige oorlog omdat Zwitserland de bouw van minaretten gaat verbieden".

Van der Aa is gefascineerd door de Libische leider, en schreef er een boek over dat hij vandaag in Amsterdam presenteert: 'Khadafi's woestijn. Reis door het ongrijpbare Libië'. Hij maakte er vijf reizen, steeds als toerist, want een journalistenvisum werd hem altijd geweigerd.

Tienduizend kilometer reed hij met zijn terreinwagen door de Libische woestijn, "het mooiste stuk Sahara" volgens hem. Overal werd hij gastvrij ontvangen door gewone Libiërs, die graag met buitenlanders willen praten. Ze hebben volgens Van der Aa gemengde gevoelens over hun leider.

Terreur
Ze waarderen dat hij opkomt voor onderdrukte groepen, en hebben ook respect voor zijn ongezouten kritiek op het Westen. Maar tegelijkertijd willen de Libiërs dat hij hun land niet opnieuw in de ellende stort, zoals in de jaren tachtig, toen Kadhafi allerlei terroristische groepen steunde. Pas toen hij elf jaar geleden de verdachten van de Lockerbie-aanslagen uitleverde en het VN-handelsembargo werd opgeheven, kwam Libië economisch uit het dal.

Ook de wrede terreur van de jaren tachtig, toen Kadhafi tegenstanders publiekelijk liet executeren, is voorbij. Maar nog steeds spreekt niemand zich openlijk uit voor democratisering in Libië, want dan kun je de revolutionaire gardes op bezoek krijgen: de stoottroepen van Kadhafi.

Van der Aa hoorde de Libiërs eigenlijk maar over één ding klagen: dat ze ondanks hun olierijkdom niet net zo rijk zijn als de mensen in Dubai. Gezien de bouw van vele futuristische wolkenkrabbers is Libië volgens Van der Aa wel al hard op weg een nieuw Dubai te worden. Als de grillige leider het tenminste nu niet opnieuw verpest, met zijn oproep aan alle moslims om een heilige oorlog te beginnen tegen Zwitserland.

Deel deze pagina

Video

Typisch Kadhafi om het zo uit de hand te laten lopen

Journalist Gerbert van der Aa schreef een boek over zijn vele reizen naar Libië. Buitenlandredacteur Esther Bootsma interviewde de... schrijver over zijn ervaringen in het Noord-Afrikaanse land met zijn excentrieke leider Muamar Kadhafi.

Video en Audio

Meer video en audio