» Protesterende vrouwen in Teheran Foto: AFP Door correspondent Nicole le Fever
Volg ook Liveblog Iran: 22 Bahman
In Iran wordt vandaag de 31ste verjaardag gevierd van de Islamitische Republiek. De oppositie hoopt miljoenen mensen op de been te brengen en de regering zal de eigen aanhang mobiliseren om de wereld te tonen dat alles onder controle is. Maar zelfs de grootst mogelijke opkomst van regimegetrouwen kan niet verhullen dat er op dit moment weinig te vieren valt.
31 jaar geleden, op 11 februari 1979, verliet de gehate sjah het land, verdreven door de massa op straat. Ayatollah Khomeini, de man die eerst vanuit ballingschap het verzet tegen de gehate leider een stem gaf, werd geestelijk leider van het land. Zijn opvolger Ayatollah Khamenei moet nu met lede ogen aanzien dat de grootste protestbeweging sinds het ontstaan van de republiek, ondanks zware repressie niet te stoppen lijkt.
Diefstal
Terug naar 12 juni 2009, de stembussen waren nog maar net gesloten of de uitslag was al bekend. Met grote cijfers zou Ahmedinejad een nieuwe termijn hebben verdiend. De aanhangers van de hervormingsgezinde kandidaat Mousavi wisten het zeker: de overwinning was gestolen. En dus gingen ze de straat op. Niet zoals in de weken daarvoor in feeststemming, dromend van een betere toekomst, maar uit woede over de realiteit.
De dag na de verkiezingen was meteen duidelijk hoe de autoriteiten de protesten trachtten te stoppen. Een jonge vrouw werd voor onze ogen in elkaar geslagen toen we in Teheran waren. "Film dit en laat de wereld zien wat ze het volk aandoen! Er is overal gefraudeerd. En nu slaan ze de mensen. Waarom? Dit is de nieuwe democratie en rechtvaardigheid van onze geestelijke leiders."
Breken
De mensen klommen op de daken en riepen 'God is groot', net als in de aanloop naar de islamitische revolutie. Ondanks het harde ingrijpen van de ordetroepen, de doden, de gewonden, de arrestaties en de processen, blijft het verzet. Elke gelegenheid om de straat op te gaan, wordt aangegrepen.
Tijdens de verkiezingscampagne pleitten de hervormingsgezinde kandidaten voor veranderingen binnen het systeem van de islamitische republiek. Mousavi, de leider van het huidige verzet, is een revolutionair van het eerste uur. De premier uit de jaren tachtig beloofde geen omwenteling, maar zijn jonge aanhang die in de aanloop naar de verkiezingen de straten groen kleurden, hoopten op verandering en meer vrijheid.
De manier waarop de protesten werden neergeslagen, heeft de eisen op straat veranderd. Werd de eerste weken nog gevraagd om hertelling van de stemmen, inmiddels wordt hardop geroepen om het einde van de islamitische republiek en het breken van de macht van de geestelijk leider Khamenei.
Bang
Het is beangstigend voor de geestelijk leider. Tijdens de verkiezingscampagne steunde hij Ahmedinejad. Hij verzuimde zoals zijn functie voorschrijft, boven de partijen te staan. De omstreden verkiezingsuitslag bevestigde hij onmiddellijk. Daarmee verbond hij zijn lot aan dat van zijn favoriet en nog steeds is hij niet bereid tot een dialoog met de oppositie. Hij gaat door op de ingeslagen weg: de weg van de onderdrukking.
In de aanloop naar de 31ste verjaardag van de republiek werden de messen geslepen. Een onbekend aantal aanhangers van de oppositie is opgepakt, anderen zijn tot lange gevangenisstraffen veroordeeld. De Baseej, de militieleden die beschuldigd worden van zware geweldpleging tijdens eerdere protesten, mogen ook vandaag de orde bewaken. "Zij zullen elke ordeverstoring aanpakken", meldt een politiechef.
Of mensen een nieuwe revolutie willen? Er zijn parallellen met 1979, maar wat zou een nieuwe revolutie brengen? De samenleving is in kampen verdeeld. Het gevaar is groot dat het ene extreme systeem verandert in de andere extreme situatie. De hervormers wilden Mousavi, geen hemelbestormer die hun wereld in één keer zou veranderen.
Veel demonstranten lijken nog steeds tot dialoog bereid. Ze roepen alleen maar in de hoop dat ze worden gehoord.
Deel deze pagina
»
»
»
»
»
»
»
»
»