Meisjes 'netjes maken' om te trouwen

Vrouwenbesnijdenis in Afrika» Vrouwenbesnijdenis in Afrika Foto: NOS

Morgen is het Internationale Dag tegen Vrouwenbesnijdenis. Frankrijk is al jaren succesvol in de strijd tegen dit fenomeen: veel daders worden opgespoord en veroordeeld. Nederland kijkt vol interesse naar die aanpak.

Door correspondent Saskia Dekkers

Bibi is 23 jaar en niet besneden, maar erover praten met haar vriendinnen of zussen is ondenkbaar. Laat staan dat ze weet hoe het met haar vriendinnen zit. Als ik er voorzichtig over begin, merk ik dat ze zich onbehagelijk voelt. "Het is een taboe, daar kunnen we het nooit over hebben", zegt ze verlegen.

Toch is ze naar het concert van de Malinese reggaezanger Bafing Kul gekomen. In zijn teksten gebruikt hij woorden die Bibi niet in haar mond durft te nemen. Exciser (besnijden) en mutiler (verminken). Het zijn geen vrolijke teksten en voor een Malinese man zelfs revolutionair.

De strijd tegen genitale verminking wordt hem niet in dank afgenomen. Zijn platenmaatschappij in Bamako weigerde de 'gevoelige nummers' op zijn nieuwe cd te zetten. Hij werd bedreigd en beledigd en kan zich niet meer vrij bewegen in zijn moederland. Toch gaat hij door met zijn gevecht.

Zware straffen
In Frankrijk woedt een felle strijd tegen vrouwenbesnijdenis. Toen artsen in de jaren negentig onder ogen kregen wat er werkelijk met meisjes van Malinese of Senegalese afkomst gebeurde, sloegen ze alarm. Verschrikkelijke verminkingen die alle plezier in vrijen wegnemen. Besneden vagina's die zelfs een wc-bezoek tot een hel maken.

Meisjes worden via de consultatiebureaus in de gaten gehouden. Zodra een arts merkt dat een meisje besneden is, volgen er zware straffen.

Bij het eerste kind krijgen de ouders een aantal jaren voorwaardelijk en één jaar onvoorwaardelijke celstraf. Ze moeten dus werkelijk één jaar in de gevangenis doorbrengen. Laten ze een tweede dochter besnijden dan moeten ze alsnog de andere jaren achter tralies.

Groot proces
Advocate Linda Weil-Curiel is voorzitter van CAMS (Commission pour l'Abolition des Mutilations), een organisatie tegen vrouwenbesnijdenis. Ze krijgt dagelijks nog meisjes op haar kantoor in Parijs die juridische hulp zoeken. Vaak horen ze pas op latere leeftijd wat er met ze is gebeurd.

Ze vertelt het verhaal van een cliënte die niet begreep waarom er plotseling tienduizenden euro's op haar rekening waren gestort door een advocaat. Pas toen ze op onderzoek uitging, ontdekte ze dat haar ouders verwikkeld waren geweest in een groot proces. Ze waren schuldig bevonden aan het zwaar verminken van hun vijf dochters.

Pas toen besefte het meisje wat er met haar was gebeurd.

Certificaat
En natuurlijk is er nog altijd de dreiging van het thuisland. De sociale druk, de familie en vrienden die moeders dwingen hun dochters 'netjes' te maken. Pas dan zijn ze huwbaar en brengen ze met hun bruidschat geld in het laatje.

Ook daar heeft de Franse regering een antwoord op gevonden. Baby's, kleuters en meisjes krijgen voor vertrek naar Afrika een onderzoek. De arts stelt een verklaring op dat het kind onbesneden op vakantie is vertrokken. Eenmaal in Mali of Ivoorkust kan de moeder met het certificaat laten zien dat ze "machteloos" is en "in de cel komt als haar dochter wordt besneden". 

Vaders worden de laatste jaren financieel gestraft, met boetes van 10 tot 20.000 euro. "Dan loont het niet meer om een besneden dochter uit te huwen."

Nederland
Het helpt allemaal. Al denkt Linda Weil dat de strijd nog niet gestreden is. "We moeten heel waakzaam blijven", is haar laatste waarschuwing.

Avocate Weil is blij dat Nederland met een nieuwe aanpak komt. Ze heeft zelfs geholpen met adviezen. Ze hoopt dat Nederlandse meisjes in de toekomst net zo goed beschermd worden als hun lotgenoten in Frankrijk.

Deel deze pagina

Video en Audio

  • » 'Goed dat ze hem gepakt hebben' Audio Commotie op Schiphol. Een deel van de luchthaven is ontruimd nadat een man vanochtend beweerde dat...13 feb 2012, 1 keer afgespeeld
  • » Marco van Basten nieuwe coach Heerenveen Video Marco van Basten wordt de nieuwe trainer van sc Heerenveen. De oud-trainer van Ajax, en voormalig...13 feb 2012, 756 keer afgespeeld
  • » Beelden aanhouding man Schiphol Video De marechaussee heeft op Schiphol een verdachte aangehouden na de bommelding. Zijn identiteit is...13 feb 2012, 1459 keer afgespeeld

Meer video en audio