» Een t-shirt van de 75ste boekenweek Foto: Daniëlle Scouten / Mobypicture Door literair redacteur Jef van Gool
"Hoor je vrouwen ooit over zichzelf praten met dezelfde vertedering die mannen kunnen opbrengen voor het jongetje dat ze ooit waren?" Die vraag werpt Connie Palmen op in de brief aan haar jonge ik, aan dat schijnbaar onveranderlijke "iets" waarmee ze volledig samenvalt, maar dat haar tegelijkertijd vreemd is.
Ter ere van de 75ste verjaardag van de Boekenweek brengt het CPNB dit jaar geen Boekenweekessay uit, maar een gebonden boek van 300 pagina's waarin 75 prozaschrijvers, dichters en kinderboekenauteurs een brief schrijven aan hun jonge ik. Welke kennis, in de loop der jaren opgedaan, zouden ze aan hem of haar willen meegeven? Aanleiding is het thema van de Boekenweek, 'Titaantjes Opgroeien in de letteren'.
Ronald Giphart schrijft zijn jonge ik een paar jaar geleden met een kruiwagen het huis uit te hebben gedragen, nadat zijn literaire archief in een ondergelopen kelder tot papier-maché was verpapt. Op zijn zeventiende had hij zich tot schrijver gebombardeerd "en dat is zo'n beetje het enige opwindende dat ik kan bedenken".
Ongerijmd
Het voornemen schrijver te worden en de vonk die daar voedsel aan gaf, komt in heel wat van de brieven terug. Meestal is het een besluit dat diametraal ingaat tegen de verwachtingen die de omgeving koestert. Kiezen voor eigenheid boven veiligheid, zoals Arthur Japin het noemt. "Neem van mij aan dat jij je leven lang het gelukkigst zult zijn wanneer jij je afwendt van de norm en toegeeft aan het ongerijmde."
In het besef, voor het eerst, een zelfstandig wezen te zijn, lag ook voor Christine Otten de kiem van het schrijverschap, de keuze voor een idealisme dat geheel en al in de taal verankerd is.
Carolijn Visser spreekt de 26-jarige Carolijn toe die door "de linkse kerk" werd gekapitteld om de manier waarop ze in een artikel in de NRC over de sandinisten in Nicaragua schreef en later over de armoede en onderdrukking in China. Steun vond ze toen bij Renate Rubinstein die haar met een bevrijdende schaterlach voorhield zich niet te laten intimideren.
Boekenlijst
Om lezen en om boeken die van belang zijn geweest, gaat het ook in veel bijdragen. The Catcher in the Rye van de vorige week overleden J.D. Salinger deed Bart Moeyaert besluiten niet terug te keren naar de provinciestad waar hij was opgegroeid. Bij Nico ter Linden wekte het werk even de ambitie vertaler te worden.
Marita Mathijsen, als kind en middelbare scholier een veellezer die Oeroeg en Het bittere kruid links liet liggen omdat ze te dun waren, had haar jonge ik graag ingefluisterd een schrift over al het gelezene bij te houden. Ook had ze haar wat klassieke jeugdboeken in handen willen stoppen.
Bernlef kapittelt de debutant die hij was en wijst hem op de fouten in Stenen spoelen. Hij raadt hem de schrijvers aan die hij nodig moet gaan lezen.
Stinken
Ook om andere, soms heel persoonlijke dingen gaat het uiteraard in Titaantjes waren we, zoals in de brief van Abdelkader Benali aan "Beste Appie", die in de eerste week op de middelbare school Abdel wordt en zijn kinderlijke nestgeur aflegt als een meisje met de dwingende, dominante ogen van een volwassene tegen hem zegt dat hij stinkt. "Je ruikt jezelf en je besluit dat je jezelf niet mag zijn waar anderen bij zijn."
52 mannelijke en 23 vrouwelijke auteurs zijn zo verzameld, met elkaar zowat de top van de Nederlandse letteren.
Arnon Grunberg is een van de auteurs die niet inging op het verzoek van de CPNB. Hij liet de organisatie weten dat hem niet alleen de tijd ontbrak, maar dat hij niet zou weten wat anders te schrijven aan zijn jongere ik dan "het was beter geweest als je niet was geboren".
'Titaantjes waren we' is in de Boekenweek (10 tot 20 maart) te koop voor 10 euro.
Deel deze pagina
»
»
»