Prinses Juliana en prins Bernhard ANP Door eindredacteur Piet van Asseldonk
Cultfiguur
Prins Bernhard blijft tot de verbeelding spreken. Hoewel al ruim 5 jaar dood - hij overleed, 93 jaar oud, op 1 december 2004 - zorgt hij nog geregeld voor voorpaginanieuws in zowel de serieuze pers als de roddelpers. Hij levert tot op de dag van vandaag ook nog eens volop stof voor TV-makers en romanschrijvers en is geregeld onderwerp van verhitte disputen tussen historici en (zelfverklaarde) royaltydeskundigen. Zijn leven aan de zijde van koningin Juliana heeft hem tot een ware cultfiguur gemaakt.
Alleen de laatste paar maanden al was wijlen prins Bernhard de hoofdpersoon in het boek 'ZKH. Hoog spel aan het hof van Zijne Koninklijke Hoogheid´ van Harry Veenendaal en Jort Kelder; met daarin het verhaal dat Bernhard met anderen rond 1950 een heuse staatsgreep had willen plegen in Indonesië, dat toen een jaar onafhankelijk was van Nederland.
Nog steeds 'hot'
Historicus Cees Fasseur die in 2006 met gebruikmaking van de koninklijke archieven het boek 'Juliana en Bernhard. Het verhaal van een huwelijk. De jaren 1936-1956' publiceerde, verwees het verhaal onmiddellijk naar het rijk der fabelen. Maar intussen hadden de kranten en actualiteitenrubrieken op radio en TV er al bol van gestaan, want alles wat met prins Bernhard te maken heeft, dat scoort, dat is 'hot'.
Op televisie is op het ogenblik de zeer succesvolle en goed gemaakte vierdelige serie 'Bernhard, schavuit van Oranje' te zien. Doordat het Nationaal Archief begin dit jaar een groot aantal stukken over het koninklijk huis voor publicatie vrij gaf, is nu ook de discussie over en ins en outs van Bernhards SS-verleden weer losgebrand.
Affaires
Begin dit jaar zorgden de openbaarmaking van diezelfde archiefstukken trouwens ook al voor het 'nieuws' dat Bernhard behalve van de Amerikaanse vliegtuigbouwer Lockheed ook geld had aangenomen van Northrop. De hele Lockheed-affaire zal bovendien binnen afzienbare tijd het onderwerp vormen van al weer een TV-serie (werktitel 'Den Uyl en de affaire-Lockheed') met Bernhard in de hoofdrol.
En als klap op de vuurpijl verschijnt binnenkort dan ook nog een omvangrijke studie over het leven van de prins. Succesauteur Annejet van der Zijl die op haar werk - 'Bernhard. Een verborgen geschiedenis.' - zal promoveren bij 'Oranjebiograaf' Prof.dr. Cees Fasseur, is de schrijfster hiervan.
De lijst van boeken, films, TV-series en artikelen met prins Bernard als onderwerp is ongekend lang en wordt nog altijd langer en langer. Alles wat met (het verleden van) Bernhard van Lippe-Biesterfeld te maken heeft, kan op publicitaire aandacht rekenen. Daarbij vallen twee dingen op.
De echte Bernhard?
Feiten en verzinsels over het leven van de vroegere echtgenoot van koningin Juliana zijn nauwelijks nog te scheiden. In serieuze publicaties krijgen onbewezen veronderstellingen onderdak. In als fictie geafficheerde boeken en dramaproducties krijgen historisch correcte feiten een prominente plaats.
Zo komt uit de vloedgolf aan informatie over Bernhard voor de gemiddelde nieuwsconsument en televisiekijker gaandeweg een 'factionele Bernhard' naar boven, een uit een amuserende mengeling van 'facts & fictions' opgetrokken persoon. De roep 'Wil de echte Bernhard opstaan?' hoor je intussen nauwelijks nog klinken.
Want - en dat is het tweede opvallende aan de maar doorgaande Bernhardhausse - niemand vindt die vermenging van feit en fictie echt bezwaarlijk. Steeds meer mensen vinden het - letterlijk en figuurlijk - eigenlijk wel mooi zo. Prins Bernhard is een cultfiguur geworden en dat geeft hem een zekere onaantastbaarheid en populariteit. De misstappen die hij beging kunnen de huidige koninklijke familie niet echt meer in verlegenheid brengen. Ze zijn verjaard.
Wat rest is een charmante prins die een avontuurlijk leven leidde als lid van het Nederlandse koninklijk huis. De bijna vertederende aanduidingen als 'charmante boef', 'schavuit van Oranje' en 'deugniet' zijn hoogstens nog in begrip en vergeving verpakte beschuldigingen. Prins Bernhard is onaantastbaar geworden, maar ook onschadelijk en ongevaarlijk.
»
»
»