"Vanaf de maan gezien is iedereen even groot" Multatuli (1820 1887)
Zo'n honderd jaar na deze uitspraak van schrijver Multatuli zou de wereld letterlijk ondervinden waar hij op doelde.
Op Kerstavond 1968 namen de astronauten van het ruimteveer Apollo 8 de eerste foto van de aarde, gezien vanaf de achterzijde van de maan.
De foto, die later bekend zou worden als 'Earthrise' toonde de wereld voor het eerst hoe de aarde, in al haar kwetsbaarheid, er uitziet vanaf de maan. De astronauten beseften zich op het moment dat ze de foto maakten nog niet dat zij een beeld hadden vastgelegd dat de manier waarop mensen over de aarde dachten zou veranderen.
Kwetsbaar
Volgens NASA is de foto een symbool voor het hele Apollo project en zelfs voor de hele twintigste eeuw. Door de foto groeide het bewustzijn dat de aarde kwetsbaar is.
Pulitzer Prize-winnende schrijver Achibald MacLeish verwoordde het als volgt:
"De Aarde zien zoals hij echt is, klein en blauw en mooi in die eeuwige stilte waarin hij zich beweegt, is onszelf zien als de berijders van de Aarde; broeders op die mooie lichte, warme bol in de eeuwige kou broeders die nu weten dat ze echt broeders zijn".
Milieubeweging
Dat bewustzijn vertaalde zich al gauw naar actie. Het besef groeide dat er een groter belang was dat de landsgrenzen en individuele verschillen oversteeg: het behoud van de Aarde als geheel.
Een actieve milieubeweging kreeg vorm. Over de hele wereld kwamen 'groene' partijen op in de politiek, die wereldwijde verantwoordelijkheid en maatschappelijke rechtvaardigheid hoog in het vaandel hebben. In Europa werd de Club van Rome opgericht door Europese wetenschappers die hun bezorgdheid over de toekomst van de wereld wilden aankaarten.
In 1972 bracht de Club van Rome het rapport "De grenzen aan de groei" uit. Daarin werd een verband gelegd tussen economische groei en de gevolgen voor het milieu. Regeringen over de hele wereld kregen het rapport onder ogen en er werden meer dan 12 miljoen exemplaren van verkocht.
Twee jaar na het verschijnen van "Earthrise" werd de eerste "Earth Day" gehouden op 22 april 1970.
Life Earth
De foto was in 2004 een motivatie voor Al Gore om de film "An Inconvenient Truth" the maken, waarmee hij aandacht genereerde voor de problemen rondom klimaatverandering. Voor zijn inzet, die zich onder meer ook uitte in de Life Earth concerten in 2007, kreeg Gore een Nobelprijs.
Dertig jaar na de oprichting van de Club van Rome zijn er wetenschappers van over de hele wereld bij aangesloten. In 2004 werd een geactualiseerde versie van "De grenzen aan de groei" gepubliceerd.
Het Apollo project heeft zo een nalatenschap die doorwerkt in een nieuwe eeuw. In de woorden van Apollo 17-astronaut Eugene Cernan: "We gingen naar de Maan om hem te verkennen, en in feite ontdekten we de Aarde".
»
»