Eagle seconden verwijderd van ramp

De maan. Vier en een half miljard jaar had ze in totale stilte op de aarde neergekeken. Ze had de dinosaurussen zien uitsterven, de mens zien opkomen en hem stukje bij beetje steeds verder het heelal in zien gaan. En nu, 20 juli 1969, stond de mens op het punt haar eeuwige stilte te verbreken: een maanlander kwam gestaag dichterbij.

Aan boord van het kleine, onooglijke voertuig probeerden twee astronauten zich kalm te houden.

Omdat de maanlander was ontworpen om in gewichtloosheid te opereren, had Armstrong er op aarde nooit goed mee kunnen oefenen. Een mislukte testvlucht had hem bijna zijn leven gekost.

Bovendien ging er een hoop mis tijdens het laatste stuk van hun 400.000 kilometer lange reis vanaf de aarde: maar liefst twee verschillende waarschuwingslampjes waren afgegaan, de automatische piloot stond op het punt de reis af te breken en een kalme maar volhardende stem van de vluchtleiding bleef hen herinneren aan het feit dat de benzine bijna op was.

"Nog brandstof voor 60 seconden. 30 seconden."

Vaste grond
Met de autopiloot uit, zocht Neil Armstrong nerveus naar een geschikte plek om de lander neer te zetten; het terrein was veel meer oneffen en bezaaid met rotsen ter grootte van auto's. De vluchtleiding in Houston hield de adem in.

En toen: "Contactlicht." De sensor op een van de peilers van hun lander had vaste grond bereikt.

"Houston, Tranquility Base hier. De Eagle is geland." Het duurde even voordat men bij de vluchtleiding doorhad wat die woorden betekenden: Armstrong had de lander veilig aan de grond gekregen, zes kilometer van de beoogde landingsplek af.

Stof
Veilig op de maan hadden Armstrong en Aldrin eindelijk tijd om uitgebreid uit het raam te kijken. Armstrong was verbaasd over het gedrag van maanstof. "Zodra je de motor uitzette, verdween het stof onmiddellijk, alsof de motor al een week uitstond." Zonder atmosfeer kon het stof niet dwarrelen.

Na felicitaties in ontvangst te hebben genomen namen Armstrong en Aldrin eerst veiligheidsmaatregelen: de lander moest klaar gemaakt worden voor als er overhaast vertrokken moest worden.

Daarna meldde Houston de veilige landing aan Michael Collins, de astronaut die was achtergebleven in een baan om de maan. Met elke rondje rond de maan verloor Collins het radiocontact met de aarde en werd de eenzaamste mens ooit. "Drie miljard mensen op aarde, twee op de maan, en ik in mijn eentje."

Avondmaal
Hoewel hij het probeerde kon Collins nooit een spoor van Armstrong en Aldrin ontdekken op de maan. Op het maanoppervlak vroeg Buzz Aldrin ondertussen een moment van stilte. "Ik wil iedere persoon die nu luistert, wie of waar dan ook, vragen een moment stilte te nemen om de gebeurtenissen van de afgelopen uren te overdenken en op zijn of haar manier dank te zeggen." 

Aldrin gebruikte de tien minuten om stiekem avondmaal te vieren. De presbyteriaan Aldrin had van zijn dominee een reissetje meegekregen met wijn en een stukje brood, die hij na een korte schriftlezing tot zich nam.

Dit alles gebeurde in alle stilte, omdat NASA nog was verwikkeld in een rechtszaak over de Bijbeltekst die astronauten op Kerstavond aan boord van Apollo 8 hadden gelezen.

Onceremonieel
Zes uur later waren de twee in hun ruimtepakken gekropen en klaar om uit te stappen. Nadat een camera-arm was uitgeklapt om dit moment vast te leggen, daalde Armstrong de ladder af. 600 miljoen mensen op Aarde volgden hem live.

"Dit is een kleine stap voor een mens, maar een grote stap voor de mensheid." Een van de eerste dingen die Armstrong deed was het verzamelen van een maanmonster "voor het geval dat". Als de astronauten plotseling weer weg zouden moeten, was dit de troostprijs voor geologen.

"Het is een zacht oppervlak, maar daaronder wordt het al snel hard. Ik zal proberen ook wat rotsen mee te nemen."

Wapperen
Nadat ook Aldrin was uitgestapt ("Ik pas op dat het luik niet dichtvalt"), onthulden ze een plaquette en zetten ze de Amerikaanse vlag op. De vlag was weinig ceremonieel gekocht bij een warenhuis in Houston, door een kantoormedewerker tijdens haar lunchpauze.

De standaard waar hij aan kwam te hangen was speciaal ontworpen om zo klein en licht mogelijk te zijn. Aan de mast zat een horizontale stang, zodat de vlag ook zonder wind fier zou staan. Omdat de astronauten de stang niet goed uitgeschoven kregen, bleef er een flinke kreuk in de vlag, alsof die wapperde in de wind.

Omdat dat er eigenlijk wel mooi uitzag, schoven latere missies de stand expres niet helemaal uit.

Slapen op de maan
Na meer monsters te hebben verzameld en foto's te hebben gemaakt, keerden Armstrong en Aldrin weer terug naar de maanlander. Tijd om te slapen, voordat ze de volgende ochtend het maanoppervlak alweer zouden verlaten. Houston wenste hen een goede nacht en zette de microfoon uit, al wordt hun hartslag goed in de gaten gehouden om te kijken of ze echt slapen.

De astronauten hielden hun helmen op, om geluiden uit te bannen en om de maanstof die ze mee naar binnen hadden genomen, niet in te ademen. Latere missies kregen het advies voor binnenkomst eerst flink te stampen.

Aldrin blijkt snel de slaap te kunnen vatten, maar Armstrong blijft woelen. "De aarde bleef maar door een telescoop naar binnen schijnen. De vensters hadden we toegedekt, maar we moesten ook iets over de lens van de telescoop hangen."