Na veertig jaar is er weinig nieuws meer te zeggen over het Apolloproject. De maanboeken die uitkomen ter ere van het jubileum, moeten het dan ook vaak niet hebben van de woorden, maar van de plaatjes. Opvallend veel fotoboeken zijn er, des te opmerkelijker omdat NASA alleen maar amateurfotografen naar boven stuurde. Toch maakten deze mannen, die eerder alleen maar bij gezinsuitjes en familiefeestjes hadden gefotografeerd, enkele van de meest iconische beelden van de twintigste eeuw.
Een overzicht van wat er wordt aangeboden.
Moon in 3D Jim Bell (Sterling ISBN: 9781402765517)
Concept: eigenlijk precies wat de titel belooft: 3D-foto's van het maanoppervlak. Nou is dat misschien verrassend omdat er geen 3D-camera's de ruimte ingingen, maar toch zijn de foto's achteraf te vervaardigen. Als de astronauten twee foto's namen van net een andere standpunt, zijn die twee tot een plaatje met diepte te bewerken.
Mooiste foto: er zijn er veel mooie plaatjes, van enorme kraters tot de springsaluut van John Young. Maar de meest verrassende is toch wel een close-up van een laarsafdruk. De kaarsrechte richels zijn duidelijk te onderscheiden en bewijzen dat je stevige zandkastelen zou kunnen bouwen van maanstof, ondanks dat er geen water op de maan is.
Voices from the Moon - Andrew Chaikin (Viking press ISBN: 9780670020788)
Concept: flarden uit de vraaggesprekken die maanenthousiast Chaikin had met 23 van de 24 Apollo-astronauten (Jack Swigert was al gestorven). Chaikin groepeert de uitspraken thematisch, van voorbereiding tot terugkomst op aarde. De meeste zijn de vraag 'Hoe was het op de maan?' nou wel eens zat. Veel verrassender was bovendien het zicht op de aarde. "We waren getraind om naar de maan te vliegen. Ik had nooit aan de aarde gedacht. Die schoonheid was volledig onverwacht."
Leukste anekdote: de pratical joke van Pete Conrad. Hij was van plan zichzelf en collega Al Bean tijdens een maanwandeling te fotograferen met een in het geheim mee gesmokkelde zelfontspanner, zodat iedereen zich zou afvragen wie de foto had gemaakt. Alleen was de timer tijdens hun onderzoek onder in een zak maanstenen terecht gekomen.
Moonfire - Norman Mailer (Taschen (Import Librero) ISBN: 9783836511797)
Concept: het duurste boek dat dit jaar wordt uitgegeven over de maanlanding. Taschen brengt er slechts 1969 exemplaren van uit en ze kosten dan ook 750 euro per stuk. Daarvoor heb je een herdruk van het boek A Fire on the Moon van Mailer, maar ook een hele berg aan uniek fotomateriaal, uit de archieven van NASA en Life en persoonlijke verzamelingen.
Beste eigenschap: de handtekeningen van Buzz Aldrin in elk exemplaar zijn bijzonder, maar echt uniek zijn de stukjes maan die aan twaalf boeken worden toegevoegd. Niet de stenen die naar de aarde werden gebracht met de Apollomissies (die liggen opgeslagen in de kluizen van NASA), maar een stukje maanmeteoriet die ooit insloeg op de aarde. De prijs van deze versie is minimaal 50.000 euro.
Maanlanding - Richard Platt, David Hawcock (Gottmer ISBN: 9789025744564)
Concept: pop-up boek over het Amerikaanse ruimtevaartproject. Hoewel het boek duidelijk bedoeld is voor kinderen, zijn de pop-up ook voor volwassenen interessant. Waar anders kun je immers een 3D-panorama krijgen van maanlander, compleet met saluerende astronauten?
Meest verrassende pop-up: uit een bladzijde rijst een volledig ronde maan op, waarop niet alleen de belangrijkste kraters en zeeën staan aangegeven, maar ook de landingsplekken van de missies.
De eerste mens op de maan - Rod Pyle (Kosmos ISBN: 978 90 215 4254 6)
Concept: deels fotoboek, deel archiefmap. Dit boek biedt meer dan alleen foto's maar biedt belangrijke en interessante documenten als losse bijlagen. Bijvoorbeeld de schets van Wernher von Braun voor een ruimtestation of de persmap voor Apollo 8 (compleet met koffievlek).
Leukste Archiefstuk: het declaratieformulier dat Armstrong cs. moesten invullen toen ze terugkwamen in de VS (ze hadden het land immers verlaten). Aan te geven: stenen en stof. Jammer genoeg moeten we het hier doen met een plaatje van het formulier, omdat juist deze niet als facsimile is meegeleverd.
Het Engelstalige origineel wordt geïmporteerd door Nilsson en Lamm en heet Missions to the Moon (ISBN:978-1402769801)
Rocket Men Craig Nelson (Viking Press ISBN: 978-0670021031)
Concept: geschiedenis van de ruimtevaart in het algemeen, en de Apollo 11-missie in het bijzonder. Nelson ploeterde 23.000 pagina's aan interview heen en liep elke nog eens beslissing langs: wie mag als eerste naar buiten? Wat gaan we symbolisch achterlaten? Hoe train je voor iets dat nog nooit gedaan is?
Leukste hoofdstuk: Nelson begint zijn boek met een hoofdstuk vol feiten: de NASA eiste dat onderdelen 99,9 procent betrouwbaar waren. Maar bij een raket met zes miljoen onderdelen, betekent dat statistisch gezien bij elke missie zesduizend fouten. Geen wonder dat de maanlander werd onderworpen aan 587.500 inspecties.
De Maan - Scott Montgomery (Tirion ISBN: 978-9052107363)
Concept: Misschien wel het meest omvattende boek dat dit seizoen over de maan is gepubliceerd. Van de eerste afbeeldingen ervan uit 17.000 voor Christus tot de allernieuwste maanplannen van China hink-stap-springt dit boek van sprookjes en mythen, via kunst en wetenschap naar de Apollo-missies en de toekomst.
Vreemdste sprookje: Het bizarre verhaal van de Azteekse maangodin Coyolxauhqui, wiens moeder na een ruzie haar hoofd afhakte en in de hemel slingerde, waar het de maan werd. Wel jammer dat er slechts korte tekstjes bij de plaatjes staan, waardoor je voor het hele verhaal bent aangewezen op het internet.
Magnificent Desolation Buzz Aldrin (Harmony ISBN: 978-0307463456)
Concept: openhartig boek van de tweede man op de maan over zijn harde landing terug op aarde: alcoholisme, overspel, despressies. Aldrin kon het maar niet verkroppen dat zijn levensdoel nog voor zijn veertigste al bereikt was, en viel in een diep zwart gat. Het eindigt op een positieve noot, als Aldrin op latere leeftijd nieuwe liefde vindt en zich inzet voor de publieke ruimtevaart.
Mooiste verhaal: Aldrin zal altijd gedoemd blijven dat wat hij ook naderhand meemaakte, de maanlanding het meest interessantste verhaal blijft. Ook hier zijn de eerste hoofdstukken, over de Apollo-missies het spannendst om te lezen.
Apollo through the eyes of the astronauts - Robert Jacobs (Abrams ISBN: 978-0810921467)
Concept: alle 21 nog levende astronauten werd gevraagd naar hun favoriete foto uit het NASA-archief. Michael Collins koos een door hem gemaakte foto waarop de aarde, de maan en de maanlander te zien zijn: "Voor het eerst werden drie miljard mensen, twee ontdekkingsreizigers en de maan gefotografeerd." Charles Duke vertelt over de foto van zijn gezin die hij achterliet op de maan.
Interessantste weetje: in de introductie, waarin wordt uitgelegd dat dit toch allemaal amateurfotografen waren die enkele van de meeste iconische foto's ooit maakten, wordt ook verteld dat het eigenlijk de bedoeling was dat de foto's eerst in quarantaine zouden blijven om er zeker van te zijn dat er geen ruimtemicroben mee waren gelift, maar dat de nieuwsgierigheid het won van voorzichtigheid.
Destination Moon - Rod Pyle (Harper (Import Nilsson en Lamm) ISBN: 978-0060873509)
Concept: opnieuw een fotoboek dat voornamelijk put uit de archieven van NASA. In de begeleidende teksten put Pyle uit de communicatie met de vluchtleiding en interviews met de astronauten om precies te reconstrueren wat er gebeurde.
Spannendste verslag: de landing van Neil Armstrong. In de opnames je geen spoortje van angst in zijn stem, maar de eerste maanlanding was bijna uitgelopen op een ramp. Pyle vertaald nietszeggende kreten als '100 voet. Drieëneenhalf neer, negen voorwaards. Vijf percent, hoeveelheidslamp', in een nagelbijtend spannend verhaal.
Deel deze pagina
»
»
»