Op 4 april 1609 zette kapitein Henry Hudson vanuit de haven in Amsterdam koers naar, zo dacht hij, China. Samen met zijn twintigkoppige bemanning, bestaande uit Nederlanders en Engelsen, zeilde hij richting de Noordkaap.
Zoals veel ontdekkingsreizigers probeerde de Engelsman een kortere vaarroute naar China te vinden. Over hem is niet veel bekend. Wel is duidelijk dat zijn eerdere pogingen om het Verre Oosten te bereiken via de Noordkaap eerder waren mislukt door ijsschotsen en sneeuwstormen.
Op deze legendarische derde reis voer de kapitein met het schip de Halve Maen van de Nederlandse Verenigde Oost-Indische Compagnie. Opnieuw probeerde hij via de Noordelijke IJszee te varen, en weer mislukte dat.
Warme wateren
Hudson had van de VOC expliciete instructies gekregen om naar Amsterdam terug te keren als zijn reis faalde. Maar in plaats daarvan besloot de kapitein 3000 mijl om te varen.
Hudson zocht naar warmere wateren en was er bovendien van overtuigd dat hij langs de kust van Noord-Amerika een doorweg kon vinden naar China. Die vond hij niet, maar hij stuitte wel op een haven die hij "gunstig voor alle winden" vond. Het was het begin van Nieuw Amsterdam, het latere New York.
De Halve Maen voer enkele maanden rond in het gebied, waar Hudson de rivier vond die later zijn naam zou krijgen. De kapitein voer de rivier op tot bij het huidige Albany, in de hoop dat hij zo aan de andere kant van Amerika zou uitkomen.
Hij was onder de indruk van het land aan weerszijden van de rivier. De grond was volgens hem uitstekend voor de landbouw en de lokale bevolking was niet vijandig en goed om handel mee te drijven.
Toen bleek dat de rivier niet uitmondde in de Stille Oceaan maakte Hudson rechtsomkeert en ging, een half jaar na zijn vertrek, terug naar Europa. Bij aankomst in Engeland werd hem verboden om ooit nog onder buitenlandse vlag te varen. Engeland was in hevige concurrentiestrijd de Republiek verwikkeld over de macht op de wereldzeeën en Hudson werd voor acht maanden vastgezet.
Nieuw Amsterdam
Na zijn vrijlating bracht hij bij de VOC verslag uit van zijn reis. Daar vertelde hij vol enthousiasme over het land en de baai die hij had gevonden. De Amsterdammers zagen de mogelijkheden en claimden het land, omdat Hudson het onder de Nederlandse vlag had ontdekt. Ze noemden het Nieuw Amsterdam.
De kapitein had zijn droom van het vinden naar een kortere weg naar China nog niet opgegeven. Hij vertrok opnieuw naar Amerika.
Het werd zijn allerlaatste reis; op het schip Discovery werd hij door muitende bemanningsleden overboord gezet, in een baai die later ook zijn naam zou dragen, de Hudsonbaai in Canada. Samen met zijn zoon dobberde hij rond, terwijl hij zijn schip zag vertrekken. Van Hudson is daarna nooit meer iets vernomen.
Kosmopolitisch
De Nederlanders stuurden intussen in 1624 en 1625 de eerste kolonisten naar de nieuwe wereld. Ze stichtten de kolonie Nieuw Nederland die zich uitstrekte van de Delaware Rivier in het zuiden tot Albany in het noorden. De oostgrens was de Connecticut Rivier. Hoofdstad van de kolonie was Nieuw Amsterdam, gevestigd op het zuidelijke puntje van het eiland Manhattan.
Nieuw Amsterdam ontwikkelde zich tot een bruisende, multiculturele handelsstad. De tolerantie, handelsgeest en vrijheid van religie stond volgens onder anderen historicus en schrijver Russell Shorto model staan voor het hedendaagse liberale, kosmopolitische New York.
Deel deze pagina
»
»
»