Elke dag opnieuw aansluiten op hetzelfde stukje asfalt. Het is voor veel forensen de realiteit. De NOS staat deze week stil bij nationale ergernis nummer 1.
Vrijdag
Als afsluiter van deze serie zat er een gesprek met minister Camiel Eurlings in het Radio 1 Journaal. Hij vindt dat het fileprobleem een gevolg is van te trage besluitvorming in Nederland.
Donderdag
We moeten het helemaal over een andere boeg gooien wanneer we de files willen oplossen. Met meer asfalt komen we er niet, dus we moeten slimmer zijn. Dat is in het kort het idee van futuroloog Paul Ostendorf.
Als de toekomstdeskundige naar de wegen van 2030 kijkt, ziet hij auto's vlak op elkaars bumper. Niet omdat automobilisten dan nog minder fatsoen hebben, maar omdat de computer ze automatisch over de snelweg leidt. Het navigatiesysteem stuurt de auto in de laatste kilometers van de rit naar de eerst beschikbare parkeerplaats.
Het is niet alleen de techniek die de weggebruikers moet gaan redden. Ostendorf voorziet ook grote maatschappelijke veranderingen. Mensen zullen veel minder op kantoor komen en meer thuis werken. Ook voorspelt de futuroloog dat er aan de rand van steden sociale ontmoetingspunten komen waar mensen van bedrijven. ,"Helemaal verdwijnen zal het kantoor nooit'", zegt Ostendorf. "Daarvoor is direct sociaal contact te essentieel. Het praatje bij de koffieautomaat vormt de basis van veel briljante vindingen.'"
De toekomst is volgens futuroloog dichterbij dan op het eerste gezicht lijkt. Met de introductie van het navigatiesysteem Galileo de Europese concurrent van gps in 2013 zijn de eerste toepassingen van automatisch gestuurde auto's al mogelijk. De auto zou de files over een paar jaar al te slim af kunnen zijn. Dan de automobilist nog.
Woensdag
Geen gesprek over files op verjaardagen was compleet zonder dé opmerking. ,,Gewoon een baan erbij en alles is opgelost.'' Het is een aantrekkelijk idee voor automobilisten. Alleen blijkt de realiteit weerbarstiger.
Neem de A9 bij Haarlem. Vroeger was het altijd bingo bij Badhoevedorp. Om het knooppunt te ontlasten, bouwde Rijkswaterstaat de A5 die Haarlem sneller verbindt met Den Haag en Rotterdam. Een jaar lang was het gedaan met de files. Iedereen blij.
Inmiddels zijn we een paar jaar verder en staat er gewoon weer file bij Badhoevedorp. Een paar kilometer eerder dan vroeger, maar daarom staat het niet minder stil. Het is het bewijs van een oude verkeerskundige wet. Meer asfalt betekent ook meer verkeer. Wie door de files vroeger dacht: 'Ik laat mijn auto staan', denkt nu: 'Ik probeer het weer een keer'.
Spitsstroken hebben hetzelfde effect. Ze hebben volgens Arnoud Broekhuis van de ANWB Verkeersinformatie nog een extra nadeel. ,,Ze bieden lokaal lucht, maar doen eigenlijk niet meer dan de file verplaatsen. De opstoppingen komen bij de volgende flessenhals.'' Bovendien zijn de omgebouwde vluchtstroken volgens de ANWB niet meer dan een tijdelijk middel.
Je zou er als automobilist moedeloos van worden. Is er dan echt geen oplossing? ,,Jawel'', zegt de ANWB. Nederland moet het verkeer gaan spreiden over regionale wegen en snelwegen. Wie een korte rit wil maken, moet helemaal de rijksweg niet op komen. Door provinciale routes te verbeteren en met elkaar te verbinden, kan een compleet alternatief wegennet ontstaan. Dit zou de snelwegen ontlasten waardoor het aantal files daalt.
De suggestie is niet exclusief. In april stelde de Raad voor Verkeer en Waterstaat een belangrijk adviesorgaan van minister Eurlings in grote lijnen hetzelfde voor. De bewindsman staat niet onwelwillend van het idee. Wie weet, is er toch nog hoop dus.
Dinsdag
Projectleider Peter van Zwam heeft er een blaadje bij nodig. De getallen van het werk waarmee hij en zijn medewerkers bezig zijn, vallen niet te onthouden. Op het papiertje staat dat dit deel van de A2 Zeventien kilometer lang is, dat voor de nieuwe randweg rond Eindhoven 750.000 ton asfalt nodig is en dat er 77 viaducten worden aangelegd. Kosten: 550 miljoen euro.
De nieuwe rondweg moet een einde maken aan de chronisch verstopte snelwegen rond Eindhoven. Om dit te bereiken, verdubbelt het aantal rijstroken en scheidt de wegbeheerder lokaal verkeer van doorgaand. Dit heeft als voordeel dat het verkeersbeeld rustiger wordt en er minder files ontstaan.
Dit principe heeft zich in de Nederlandse praktijk bewezen. De ring rond Utrecht is op dezelfde manier ontworpen en veel verkeerskundigen noemen scheiding van verkeersstromen als één van de oplossingen voor het fileprobleem.
Eindhoven met als middelpunt knooppunt De Hogt is onderdeel van het grootste infrastructurele project in jaren. Van Amsterdam tot Maastricht laat Rijkswaterstaat de belangrijke noord zuidroute A2 opknappen en verbreden. Tussen de hoofdstad en Utrecht zullen er volgend jaar tien rijstroken liggen. Het moet rijksweg twee afhelpen van de twee noteringen die hij heeft in de file top 50. Waaronder de weinig eervolle eerste plaats.
Op dit moment is het voor automobilisten nog stevig tandenknarsen. Werken aan de weg staat gelijk aan extra file. In ieder geval hebben de wachtenden nu uitzicht op een toekomst met letterlijk een breder perspectief.
Maandag
Hoe vreemd het ook klinkt; al dat stilstaande blik heeft ook een positieve kant. Bijvoorbeeld als je de eigenaar van een tankstation langs een geplaagde snelweg bent. De exploitant van Q8 aan de A9 bij Amstelveen wrijft zich bij een flinke middagspits in de handen. ,,Dan weet ik dat de broodjes en blikjes heel hard gaan. Is het rustig, dan rijden mensen door en gaan ze met vrouw en kinderen eten.''
De nood kan ook voor de automobilist soms een deugd worden. Speciaal voor de spitsgangers zijn er speciale cursussen in alle talen variërend van Chinees voor beginners tot timemanagement. Wie geen zin heeft zijn mandarijn bij te spijkeren, kan natuurlijk altijd zijn auto ombouwen tot bureau.
John Reijnders uit Houten heeft hier voor gekozen. Hij is zijn kantoor op Schiphol nog niet uit, of hij begint te bellen. Telefonische vergaderingen of brainstorms; Reijnders draait er zijn hand niet voor om. Alleen videoconferenties gaan hem te ver. Tijdens het rijden dan. Want zelfs in de file moet je een beetje blijven letten op de weg. Ook al kan je die op dat moment niet zien.
Deel deze pagina
»
»
»