FAQ verkiezingen Afghanistan

Op 7 november gaat Afghanistan naar de stembus voor de tweede ronde van de presidentsverkiezingen. De eerste ronde was op 20 augustus. De zittende president Hamid Karzai leek die gewonnen te hebben, maar na lang onderzoek maakte de klachtencommissie voor de verkiezingen uiteindelijk bekend dat er op grote schaal was gefraudeerd en dat Karzai minder dan 50 procent van de stemmen had gehaald. Daardoor is op 7 november een tweede ronde nodig.

Wie zijn de belangrijkste kandidaten?

Hamid Karzai
De huidige president Hamid Karzai gold als grote favoriet tijdens de verkiezingen op 20 augustus in Afghanistan. Toch is er ook veel kritiek op de zittende president. Tijdens zijn eerste termijn werd Afghanistan nóg corrupter, onveiliger en wettelozer. Ook werd het land weer de belangrijkste opiumproducent ter wereld.

Waarnemers wijzen er verder op dat Karzai allianties met oorlogsmisdadigers niet schuwt. Hij heeft de 'warlords' Mohammed Fahim en Rashid Dostum veel invloed en prominente posten beloofd in ruil voor steun tijdens zijn campagne. Veel Afghanen omschrijven de kandidatenlijst van Karzai als de 'warlord-lijst'.

Karzai 'won' de eerste ronde van 20 augustus, maar moest uiteindelijk instemmen met een tweede nadat de kiescommissie had bepaald dat de verkiezingen niet eerlijk waren verlopen.

Abdullah Abdullah
Abdullah Abdullah was tussen december 2001 en 2006 minister van Buitenlandse Zaken onder Hamid Karzai. Abdullah benadrukt voortdurend dat hij goede banden onderhield met Ahmad Shah Massoud van de Noordelijke Alliantie. Deze oppositiebeweging speelde een belangrijke rol bij het ten val brengen van het Taliban-regime. Massoud werd op 9 september 2001 vermoord, naar verluidt door leden van al-Qaïda. Twee dagen later vonden de aanslagen plaats op onder meer het World Trade Center in New York, waarna de Amerikanen, met hulp van de Noordelijke Alliantie, de jacht openden op al-Qaïda.

Adbullah kreeg in de eerste ronde ongeveer 30 procent van de stemmen. Hij zei direct dat er gefraudeerd was. Na onderzoek besloot de kiescommissie dat er een tweede ronde moest komen.

Hoe werken verkiezingen in Afghanistan?
De president van Afghanistan wordt voor vijf jaar gekozen, met een maximum van twee termijnen. Om president te worden moet een kandidaat meer dan vijftig procent van de stemmen halen. Als geen van de kandidaten daar in de eerste ronde in slaagt (in de eerste ronde deden 41 kandidaten mee), dan moet binnen twee weken na de bekendmaking van de uitslag een tweede ronde worden gehouden tussen de twee beste kandidaten. Dat is bij deze verkiezingen niet gebeurd. De tweede ronde vindt ruim tweeënhalve maand na de eerste ronde plaats.

Kandidaten moeten een Afghaans staatsburgers zijn uit Afghaanse ouders. Ze mogen geen dubbele nationaliteit hebben, moeten moslim zijn en tenminste veertig jaar oud.

Wie mocht er stemmen?
Van de dertig miljoen Afghanen zijn er zeventien miljoen kiesgerechtigd.