NY400: Holland on the Hudson

Door redacteur Harrie van VeenNederland en New York (en Amerika) vieren in september dat zij vierhonderd jaar betrekkingen met elkaar onderhouden. De relatie begon toen Henry Hudson in 1609 de rivier opzeilde die nu zijn naam draagt. De Nederlandse overheid, in samenwerking met het bedrijfsleven en particuliere initiatieven, staan van 8 tot en met 13 september uitgebreid stil bij de historische ontdekking van Manhattan, het eiland in het centrum van de wereld, zoals historicus en schrijver Russell Shorto het omschrijft in zijn gelijke boek uit 2004. Volgens Shorto stonden de Nederlandse tolerantie en handelsgeest aan de wieg van de wereldstad New York. Ooit Nieuw Amsterdam geheten (1624-1664) ontwikkelde New York zich - met zijn eigen tolerantie en handelsgeest - in zeventiende en achttiende eeuw tot veruit de belangrijkste stad van het nieuwe land, Amerika. In de twintigste eeuw werd New York zelfs de belangrijkste stad ter wereld. Miljoenen Ieren, Duitsers, Russen, Italianen, Polen en joden kwamen in het begin van de twintigste eeuw via Ellis Island naar New York om een nieuw leven op te bouwen. In de jaren zestig en zeventig begon, onder invloed van de deurbanisatie de neergang van New York. De stad was bijna failliet, de criminaliteit rees de pan uit, en geen enkele metrotrein bleef onbespoten met grafitti. In de jaren negentig herstelde de stad zich van de crisis. De criminaliteit daalde, de huizenprijzen stegen, de immigranten kwamen weer, dit keer vooral uit Azië en Latijns-Amerikaanse landen. Rond 2000 riep New York zichzelf uit tot de hoofdstad van de wereld. Arrogantie is New Yorkers niet vreemd. Dat zulke arrogantie weerstand oproept, bleek op 11 september 2001, toen twee vliegtuigen de Twin Towers van het World Trade Center doorboorden. New York werd in het hart geraakt. Heel New York dacht dat het einde van de stad was aangebroken, maar uiteraard gebeurde dat niet. Want hoewel het verdriet en de nasleep van de aanslagen een zware wissel trokken op de stad en Ground Zero nog altijd niet herbouwd is, wist de stad zich toch weer snel op te richten. New York had wel zijn torens verloren, maar niet zijn ziel als een stad die zich altijd weer opnieuw weet uit te vinden. Al een paar jaar na de aanslagen kwamen de immigranten weer massaal naar de Big Apple. De stad, die nu zucht onder de economische crisis, gaat er voor de komende tientallen jaren vanuit dat de bevolking verder blijft stijgen van acht miljoen nu naar negen miljoen in 2030. Hoewel New York anno 2009 zijn positie als belangrijkste stad ter wereld aan het verliezen is aan opkomende steden in het Verre Oosten, blijft de stad die ooit Nieuw Amsterdam heette, interessant genoeg om te blijven volgen. Want waar Shanghai of bijvoorbeeld ook Londen toch vooral een Chinese, respectievelijk Engelse steden blijven, is New York de eerste en vooralsnog enige volledig multiculturele en geglobaliseerde stad ter wereld. En aan de wieg van die stad stond de Nederlandse VOC-mentaliteit uit de zeventiende eeuw. Al met al best wel reden voor een feestje.