Door redacteur Harrie van VeenIn het Museum of the City of New York is de AVRO-documentaire-serie The New York Connection in première gegaan, voor een grotendeels Nederlands publiek. Alleen het tweede deel van de serie werd getoond, omdat de documentaire uit vier delen van elk vijftig minuten bestaat. Alle delen tonen zou te lang duren. Het getoonde tweede deel gaat in op de vraag wie of wat een New Yorker eigenlijk is. Hoe overleef je in een miljoenenstad waar iedereen van elders komt? Schrijver en filosoof Dirk van Weelden gaat op zoek naar het antwoord in onder meer Little Italy. Hij ontmoet er verschillende Italianen die er hun hele leven hebben gewoond. Little Italy is niet meer wat het is geweest. Eens een florerende gemeenschap, nu wordt de wijk overwoekerd door het naburige Chinatown. Maar de Italianen kunnen ermee leven. Een hekel aan de buren hebben ze niet. "Chinatown wil dat wij hier zijn en wij willen dat Chinatown hier is", aldus een 'autochtone' Italiaan. Daarmee is een New Yorker al aardig getypeerd, vervolgt Van Weelden in de aflevering waarin ook Russell Shorto opduikt, de schrijver van het boek 'The Island in the Center of the World', dat de New Yorkse tolerantie terugleidt naar het zeventiende eeuwse Amsterdam. Van Weelden komt voorzichtig met een conclusie dat een New Yorker iemand moet zijn die andere mensen uit andere landen of andere culturen of religies onvoorwaardelijk naast zich duldt.
Spanningen
Maar dat betekent niet dat er in New York geen raciale of etnische spanningen zijn. New York is verdeeld in etnische buurten en op de grenzen van de buurten gaat het soms mis, merken we op een school in Brooklyn. 'Gekleurde' schoolkinderen dat ze af en toe door kinderen van andere bevolkingsgroepen worden gediscrimineerd. Een Palestijnse jongen heeft een simpel maar even treffend weerwoord, één van de overigens vele hilarische momenten in de documentaire: "Leer mij gewoon eens kennen!" Dan gaan we naar de nieuwe immigranten van de stad. Er komen er nog altijd tienduizenden per jaar naar New York. Een Italiaanse rechter komt met een opmerkelijk advies als nieuwelingen de eed op het Amerikaanse staatsburgerschap afleggen: hou vast aan je eigen cultuur. De hele twinitigste eeuw luidde het adagium voor nieuwe Amerikanen: eigen cultuur achterlaten, assimileren, Amerikaan worden. Helaas blijft het een beetje in het midden wat de rechter er precies mee bedoelde. De documentaire, althans het tweede deel, roept wel een idyllisch beeld op van New York. Afgezien van schoolkinderen die worden gediscrimineerd, lijkt alles koek en ei in New York. Waar is de rauwe, harde werkelijkheid die New York ook is? "Ik ben een romantisch filmer", reageert docomentairemaker Roel van Dalen. "Maar in de andere afleveringen komt de armoede en de illegale immigratie wel degelijk aan bod." Is Van Dalen zich na anderhalf jaar voorbereiden en filmen zelf een New Yorker gaan voelen? Van Dalen: "Iedereen is wel een beetje New Yorker. Niemand die hier is, wil toerist zijn. Als je hier werkt, ga je vanzelf sneller leven. Je gaat mee met the flow. Maar New Yorker voelen...? Er is geen norm voor een New Yorker en als die er wel zou zijn zou een New Yorker er zich tegen verzetten."
De eerste aflevering van The New York Connection wordt uitgezonden op zondag 20 september, 20.15 uur, Nederland 2. Meer info: The New York Connection.
»
»
»