Verslaggeefster Pauline Broekema verzamelde beelden van memorabele winters. Vandaag deel 1: een selectie uit het Stadsarchief Amsterdam.
De foto's zijn genomen in Amsterdam. Maar ze kunnen overal gemaakt zijn. Als het vriest verandert Nederland. Dat is altijd zo geweest. Kijk naar deze selectie uit de magnifieke Beeldbank van het Stadsarchief Amsterdam.
Een man met bolhoed, in 1930, probeert uit hoofde van zijn functie het ijs uit. Het bewijs van de betrouwbaarheid wordt door de ijsfunctionarissen plechtig getoond: een brok ijs dat zelfs een vrachtwagen zou houden.
Een ander beeld, het zal de ware schaatser doen rillen. Prachtig dik ijs, op de Amstel, maar het is zojuist vernield door een sleepbootje dat van de ijsvloer een chaos heeft gemaakt.
En dan die kinderen, in een strenge winter, ergens in de jaren dertig. Halflange jassen, de meisjes dragen een muts, de jongens een alpinopet.
Winterbeelden uit het begin van de oorlog: het prille Amsterdamse bos, in de crisisjaren geplante bomen, zijn wit berijpt.
In januari 1941 maken twee mannen een tocht over het diep in Edam. Volendam vissers misschien, die de schaatsen onderbonden omdat er toch niet gevaren kon worden.
Den Ilp, vier meisjes, 1941, ze staan wat kouwelijk en onzeker op hun houten doorlopers, klaar om iets over te gaan dat, al is het Noordholland, verdacht veel lijkt op een kluunplaats.
Nog veel verder terug in de tijd: 1910, Monnickendam, uitgelaten kinderen met hun prikslee.
Een stadsgezicht in Amsterdam, de Geldersekade. In het ijs gevroren liggen de binnenschepen. De schippers waren meestal de eersten die de schaatsen onderbonden. En niet, zo wil het verhaal, onder hun schoenen. Ze reden op sokken.
Het meeste gebeurt op een foto die in de Beeldbank de titel heeft `IJsvermaak op de Slotervaart', gemaakt zo rond 1910. Wie hem tot in detail bekijkt dat kan het beste door hem op te zoeken in de Beeldbank van het Stadsarchief- ziet hoe ongelooflijk scherp hij is.
Er is van alles aan de hand. Op een bankje zit een dame, ze draagt een hoed met een veertje en laat zich de schaatsen onderbinden door een man die de indruk wekt maar wat aan te modderen. Er wandelt een bejaard paar: zij dik ingepakt in een bontjas, hij in winterkostuum met vest, een dikke sigaar tussen de lippen. Vier mannen moeten nog aan een tocht beginnen. Ze zijn nog druk in de weer met het strikken van de banden. Onder de knie die rust op het ijs ligt een stuk papier: tegen het optrekkende vocht.
De meisjes op de foto zien er uit of ze naar een tuinfeest gaan. Geen ijsmutsen maar een hoed met bloemen als versiering. Een man snuit zijn neus in een witte zakdoek. En helemaal links op de foto staat een schaatser klaar voor waar het allemaal om begonnen is: de armen op de rug, strijd tegen de elementen, een rondje door de polder.
Deel deze pagina
»
»
»