In Zuid-Afrika valt dit jaar meer te kiezen dan bij voorgaande verkiezingen. Bij de parlementsverkiezingen op 22 april zal het African National Congress (ANC) weer de grootste worden, verwacht iedereen. Kandidaat Jacob Zuma wordt zeer waarschijnlijk de vierde ANC-president op rij.
Het scheelde niet veel of Jacob Zuma (1942) was uit de verkiezingsarena verdwenen nog voor de strijd begon. De aanklachten tegen hem waren aanzienlijk: hij zou zich schuldig hebben gemaakt aan fraude, corruptie, witwassen en belastingontduiking.
Na jaren van onderzoek liet Justitie de aanklachten begin april 2009 vallen, volgens sommigen onder druk van het machtige ANC. Zuma was niet de eerste ANC-prominent die met dit soort beschuldigingen te maken kreeg. Andere kopstukken zouden zich schuldig hebben gemaakt aan bijvoorbeeld het sjoemelen met onkostenvergoedingen of het aannemen van steekpenningen. Niet zelden kwamen ze weg met een lichte straf.
Verkrachting
Zuma is om meer redenen omstreden. In mei 2006 werd hij vrijgesproken van verkrachting. Vooral zijn verklaring dat hij na de gemeenschap een douche had genomen om zo besmetting met hiv te voorkomen, bleef veel mensen bij.
In de verkiezingen van 2009 telt Zuma als de meest waarschijnlijke nieuwe president van Zuid-Afrika. Het ANC krijgt al jaren het overgrote deel van de zwarte stemmen.
Zuma is geen nieuw gezicht in de Zuid-Afrikaanse politiek. Thabu Mbeki en Jacob Zuma zijn tegenpolen die elkaar in het politieke spel lange tijd goed aanvulden. Mbeki kon als stille intellectueel de volkse Zuma goed gebruiken.
Hun relatie verslechterde toen ze naast elkaar werkten als president en vice-president. In 2005 ontsloeg president Thabo Mbeki Zuma nadat hij werd beschuldigd van corruptie.
Stem van het volk
Zuma profileerde zich vervolgens door optochten en luidruchtige toespraken als stem van het volk. De ANC-leiding kon het zich niet veroorloven om hem te negeren. De ANC-top werd door veel Zuid-Afrikanen gezien als elitair, ze konden zichzelf niet meer in de partij herkennen. Zuma was anders en werd de gedoodverfde opvolger van president Mbeki.
Met name zijn achtergrond maakt Zuma mateloos populair. Zijn Zulu-opvoeding wijkt af van de oude garde: Mandela en zijn tijdgenoten waren Xhosa's. Zuma aarzelt niet om zijn achtergrond uit te buiten, en in traditionele dracht te verschijnen.
Zonder veel scholing ontwikkelde hij zich tot een van de persoonlijkheden die de apartheid bestreed. Hij werd ANC-lid op zijn zeventiende, en sloot zich aan bij de militaire afdeling van de partij: Umkontho we Sizwe.
In 1963 werd hij gearresteerd; Zuma zou betrokken zijn bij een samenzwering om de regering omver te werpen. Op Robbeneiland, waar hij tien jaar gevangen zat, werd hij opgeleid door Walter Sisulu, die ook de mentor van Nelson Mandela was.
Platteland
Zuma groeide op tussen de mensen, op het platteland. De zwarte bevolking ziet zichzelf terug in hem. Hij kent hun gewoontes, hun liederen en hun zorgen. De beloftes van Zuma zijn breed: meer banen, onderwijs, gezondheidszorg, landhervormingen en hij belooft te strijden tegen criminaliteit.
In zijn kandidatuur voor het presidentschap weet Jacob Zuma zich gesteund door Zuid-Afrikaanse prominenten. De vakbond COSATU bijvoorbeeld, die van oudsher met het ANC is verbonden, en de Communistische Partij (SACP).
Ook de jongerenbeweging van het ANC, onder aanvoering van Julius Malema, steunt hem. En dan zijn er nog oudgedienden. De helden uit de strijd tegen de apartheid, met Nelson Madela als aanvoerder, zullen hun partij, het ANC nooit in de steek laten. Ook Mbeki steunt het ANC nog steeds in naam, maar gezegd wordt dat hij niet onsympathiek staat tegenover COPE.
Volgens peilingen krijgt het ANC bij de verkiezingen van 22 april ruim 60 procent van de stemmen.
Deel deze pagina
»
»
»