De Deventer moordzaak kent een bizar verloop. In eerste instantie werd verdachte Ernest Louwes door de rechtbank in Zwolle vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. Het gerechtshof in Arnhem veroordeelde hem tot twaalf jaar cel. Toch blijven de twijfels over zijn schuld bestaan. Een chronologie van de zaak.
1999
25 september
In een woning aan de Zwolseweg in Deventer wordt het stoffelijk overschot van de 60-jarige Jacqueline Wittenberg aangetroffen. De alleenwonende vrouw, weduwe van de in 1996 overleden zenuwarts en psychiater Willem Wittenberg, is vermoord door middel van messteken en wurging. Omdat er geen braaksporen zijn, moet de dader een bekende van haar zijn geweest, concludeert de politie.
De recherche richt zich na enige tijd op de dan 46-jarige Ernest Louwes, die al geruime tijd de financiën van de vrouw verzorgt. Bovendien heeft de weduwe Louwes kort voor haar dood benoemd tot haar executeur-testamentair (haar man heeft enkele miljoenen nagelaten).
Louwes wordt gehoord als getuige en dat leidt tot een verdenking tegen hem. Hij blijkt op de avond van de moord een forse omweg van Utrecht naar zijn woonplaats Lelystad te hebben gemaakt.
Ook verdacht is het telefoontje dat Louwes diezelfde avond heeft gepleegd met de weduwe. Het gesprekje duurde zestien seconden. De politie meent dat Louwes in die seconden zijn komst naar de woning van Wittenberg aankondigde.
De gsm van Louwes werd voor het gesprekje aangestraald door een zendmast in Deventer. Louwes zegt dat hij tijdens het telefoontje op de A28 ter hoogte van 't Harde op de Veluwe reed. Een keur aan deskundigen buigt zich in de jaren daarna over de vraag of dat technisch mogelijk kan zijn geweest. De meerderheid beantwoordt de vraag ontkennend.
19 november
Louwes wordt gearresteerd nadat zijn vingerafdruk in de woning van het slachtoffer is gevonden. De verdachte, die iedere betrokkenheid bij het misdrijf ontkent, zegt dat hij die op de ochtend van 23 september moet hebben achtergelaten, toen hij de weduwe bezocht.
De politie voert een geursorteerproef uit met een hond, op een mes dat kort na de moord op circa 1,5 kilometer van de woning van het slachtoffer is gevonden. De hond ontdekt de lichaamsgeur van Louwes op het mes.
2000
9 maart
De rechtbank in Zwolle vindt het bewijs onvoldoende en spreekt Louwes vrij. Het Openbaar Ministerie (OM) had vijftien jaar cel geëist.
22 december
Het OM gaat in hoger beroep bij het gerechtshof in Arnhem. Dat veroordeelt Louwes tot twaalf jaar.
Louwes dient een herzieningsverzoek in bij de Hoge Raad. Daarin wordt onder meer de geldigheid van de geursorteerproef betwist. Ook past het gevonden mes totaal niet bij de steekverwondingen, betoogt Louwes' toenmalige advocaat Jan Boksem. De geurproefdeskundige die het hof in Arnhem heeft voorgelicht, komt op haar mening terug. Het gevonden mes blijkt geen enkel spoor van het slachtoffer te bevatten, wel van andere, onbekend gebleven derden.
2003
1 juli
De Hoge Raad beveelt in de zomer van 2003 herziening van de zaak, door het gerechtshof in Den Bosch. Louwes wordt op vrije voeten gesteld. De algehele verwachting is dat het rechterlijk dwalen in zijn zaak in Den Bosch zal worden bevestigd door een vrijspraak.
2004
9 februari
Het hof in Den Bosch veroordeelt Louwes tot twaalf jaar en beveelt zijn gevangenneming ter plekke. Louwes pleegt fysiek verzet tegen zijn hernieuwde arrestatie.
Het hof komt tot die conclusie na een aantal nieuwe onderzoeken. Het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) ontdekt dna-sporen op de blouse van het slachtoffer, afkomstig van Louwes. Nader onderzoek van het kledingstuk brengt nog meer sporen aan het licht. Ook blijkt de kraag van de blouse een bloedspoor te bevatten, eveneens afkomstig van Louwes.
2005
22 februari
Een nieuw cassatieverzoek wordt door de Hoge raad verworpen. Een paar maanden later legt Louwes' advocaat Geert-Jan Knoops de zaak voor aan het Europese Hof voor de Rechten van de Mens. Dat heeft zich tot dusver niet over de zaak uitgelaten.
December
Opiniepeiler Maurice de Hond laat voor het eerst van zich horen: hij meent dat Louwes onschuldig is en dat de klusjesman van de weduwe zo goed als zeker de dader is. De Hond start een media-offensief en legt zijn bevindingen voor aan het OM. Dat besluit in januari 2006 tot een "oriënterend vooronderzoek".
2006
13 juni
Het OM besluit dat heropening van de zaak niet nodig is. Het vooronderzoek heeft niet geleid tot andere conclusies dan die de strafrechter al eerder had getrokken. Het heeft zelfs tot meer sporen geleid die in de richting van Louwes wijzen, stelt het OM.
Maurice de Hond is teleurgesteld en dringt aan op een onderzoek van de Tweede Kamer in de zaak. Louwes' advocaat Knoops zal opnieuw een herzieningsverzoek naar de Hoge Raad sturen, om alsnog op die manier een tweede herziening te bewerkstelligen.
22 augustus
De klusjesman en zijn vriendin eisen in totaal twee ton schadevergoeding van Maurice de Hond. De klusjesman beschuldigt De Hond van smaad.
6 oktober
Uit nieuw onderzoek van het OM zou blijken dat onder de nagels van weduwe Wittenberg dna-materiaal zat dat past bij de kenmerken van Louwes. Met de nieuwe gegevens wordt het moeilijker voor de verdediging van Louwes om zijn onschuld te bepleiten.
De Hond krijgt een brief van het OM, waarin hij wordt opgeroepen voor een verhoor. Justitie verdenkt hem van smaad, belediging en laster, omdat hij in het openbaar klusjesman Michael de Jong bestempelt als de moordenaar van de weduwe Wittenberg.
9 november
Het Openbaar Ministerie moet het graf van de weduwe onderzoeken. De rechter kwam tot deze uitspraak in een kort geding aangespannen door Louwes. Volgens de advocaat van Louwes zijn er concrete aanwijzingen dat het moordwapen in het graf van de weduwe ligt. Het OM meldt na lichting van de grafsteen dat het Nederlands Forensisch Instituut, de politie en justitie geen mes hebben aangetroffen.
22 december
Maurice de Hond mag in het openbaar geen uitlatingen meer doen over de betrokkenheid van Michael de Jong bij de Deventer moordzaak. Dat heeft de rechtbank in Amsterdam bepaald. De voormalige klusjesman van de vermoorde weduwe had de zaak tegen de opiniepeiler aangespannen.
2007
13 februari
De Nationale Recherche valt het huis van Maurice de Hond in Amsterdam binnen. De Hond wordt verdacht van betrokkenheid bij het kraken van de e-mailbox van advocaat Jan Vlug, de raadsman van klusjesman Michael de Jong. Een 34-jarige man die de computer daadwerkelijk zou hebben gekraakt, is eerder al aangehouden.
20 maart
De advocaat-generaal adviseert de Hoge Raad om nieuw onderzoek te doen in de Deventer moordzaak. Afhankelijk van de uitkomst van het onderzoek wordt bekeken of de zaak heropend wordt.
Het onderzoek moet zich richten op de verklaring van een medewerker van de begraafplaats in Deventer. Die zegt dat hij - voordat bekend werd dat de weduwe was vermoord - gesproken heeft met klusjesman Michael de Jong. Die zou toen hebben gezegd dat de weduwe met vijf messteken was omgebracht. Volgens de advocaat-generaal kan dat duiden op daderkennis.
25 april
Maurice de Hond moet van de rechtbank in Amsterdam een schadevergoeding van 100.000 euro betalen aan klusjesman Michael de Jong en zijn vriendin. Ze hadden een schadevergoeding van 200.000 euro geëist. Volgens de rechter heeft De Hond onrechtmatig gehandeld door De Jong aan te wijzen als de dader in de Deventer moordzaak en zijn vriendin als medeplichtige.
5 juni
De Hoge Raad gaat zelf nader onderzoek doen in de Deventer moordzaak. Daarmee is het besluit of de zaak wel of niet wordt heropend, uitgesteld.
2008
22 januari
De advocaat-generaal adviseert de Hoge Raad om de Deventer moordzaak niet te heropenen. Hij vindt dat er geen ernstige vermoedens zijn dat Ernest Louwes ten onrechte is veroordeeld voor de moord op weduwe Wittenberg. Het duurt waarschijnlijk nog enkele maanden voor de Hoge Raad een beslissing neemt. Over het algemeen wordt het advies van de advocaat-generaal overgenomen.
18 maart
De Hoge Raad besluit dat de Deventer moordzaak niet wordt heropend. Onderzoek naar mogelijke daderkennis van de klusjesman heeft geen nieuw licht op de zaak geworpen.
8 december
Louwes eist in kort geding opheffing van zijn verbod om met de media te praten. Hij kreeg het spreekverbod van justitie, in verband met de voorbereiding op zijn terugkeer in de maatschappij.
18 december
De rechtbank in Den Haag oordeelt dat het spreekverbod dat Louwes heeft niet in strijd is met de wet. Het OM heeft wel toegezegd dat Louwes per geval om toestemming kan vragen om met een reactie te komen.
2009
7 april
Opiniepeiler Maurice de Hond moet een schadevergoeding van 45.000 euro betalen aan klusjesman Michael de Jong en diens vriendin, zo bepaalt het gerechtshof in Amsterdam in hoger beroep. De Jong spande in 2007 een civiele zaak aan tegen De Hond, omdat de opiniepeiler hem aanwees als de moordenaar van de weduwe.
22 april
De gevangenisstraf van Louwes zit er op. Daarmee komt een einde aan zijn spreekverbod tegenover de media. In het kader van een reïntegratietraject werkte en woonde hij al buiten de gevangenis.
23 april
Ernest Louwes presenteert in Nieuwspoort zijn boek 'Schuldig, mijn verhaal over de Deventer moordzaak'. Hij herhaalt slachtoffer te zijn van een gerechtelijke dwaling. Hij blijft tot het bitterende eind strijden om zijn onschuld te bewijzen.
»
»
»