Door redacteur Inge Hoogendoorn
"Dè Film." In de maanden rond de jaarwisseling gaat het nergens anders over. Hoe kwetsend wordt hij? Wanneer komt hij uit? Komt hij eigenlijk wel uit? En vooral: Wat staat ons te wachten als dat gebeurt?
De Telegraaf onthult op 28 november 2007 dat Geert Wilders een film tegen de Koran aan het maken is, die hij in januari op tv wil vertonen.
Wilders heeft dan al gesprekken gevoerd met de ministers Hirsch Ballin (Justitie), Ter Horst (Binnenlandse Zaken) en Verhagen (Buitenlandse Zaken), die zich ernstige zorgen maken over aanslagen.
In de daarop volgende weken loopt de spanning snel op.
Oproep
Verhagen informeert ambassades en consulaten in moslimlanden. Het kabinet doet een oproep aan burgemeesters om zich voor te bereiden op spanningen.
Halverwege januari spreekt premier Balkenende zich voor het eerst uit over de film. Hij zegt onder meer: "Er zijn meer crisissituaties geweest, maar dit is een hele forse".
Een paar weken later laat Wilders via De Telegraaf weten dat zijn film pas in maart af zal zijn. Er begint twijfel te ontstaan of de film er ooit komt. Maar begin februari maakt Wilders de titel bekend: Fitna, wat Arabisch is voor 'de beproeving' of 'het kwaad'.
Wilders en zijn werk-in-wording beheersen het Nederlandse nieuws nu volledig. Er zijn wat meldingen van demonstraties in islamitische landen.
Op het matje
Wilders wordt op het matje geroepen bij Hirsch Ballin en Verhagen, die nogmaals hun zorg uitspreken. Wilders is er woedend over. "Het was een uur intimidatie."
Verhagen doet in de pers een dringend beroep op Wilders om Fitna niet uit te zenden.
Premier Balkenende zegt dat zijn zorgen over de film met de dag toenemen. Hij spreekt nu onomwonden van een crisis.
Wilders verwijt het kabinet "lafheid". Hij geeft Balkenende de schuld van alle onrust. "Hij heeft ervoor gezorgd dat van Timboektoe tot Afghanistan iedereen weet dat die film er komt."
Ondertussen zoekt hij naar mogelijkheden om Fitna uit te zenden. Dat valt niet mee. Omroepen willen de film niet ongezien en in zijn geheel vertonen, zoals de maker wil. Perscentrum Nieuwspoort wil een podium bieden, maar niet opdraaien voor de kosten van de beveiliging (3 à 4 ton).
Sms
Op 27 maart is het dan toch zover. Om 17.10 uur stuurt Wilders een sms naar de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding Joustra. Om 19.01 uur staat de film op de website Liveleak.nl. Drie uur later is hij al zo'n 3 miljoen keer bekeken.
Fitna duurt een kwartier en bestaat onder meer uit beelden van de aanslagen uit Amerika. Er zijn vertaalde verzen uit de Koran te zien.
In Den Haag demonstreert een tiental jongeren. In Utrecht gaan twee auto's in de brand.
Er komen nog boze reacties van onder anderen de Deense tekenaar Kurt Westergaard, wiens omstreden cartoon van Mohammed met een bom op zijn hoofd in Fitna wordt gebruikt. De prent wordt verwijderd, net als de foto van rapper Salah Edin, die ten onrechte wordt neergezet als Mohamed B., de moordenaar van Theo van Gogh.
Aangifte
Een aantal mensen doet aangifte. Maar tot nu toe blijkt er in juridische zin niks op de film aan te merken te zijn.
Op 1 april voert de Kamer een debat over Fitna, dat uiloopt op een welles-nietes-spel tussen het kabinet en Wilders over het gesprek dat zij in november voerden, nog voordat in het land bekend was dat de film in de maak was.
Van dat gesprek zijn notulen gemaakt, waarin staat dat Wilders voornemens was om in zijn film pagina's uit de Koran te scheuren en te verbranden. Dat verklaart de zorg die het kabinet vooraf over de film had. Wilders is woest over het gespreksverslag, dat volgens hem niet deugt. "Ik word hier belazerd door de minister van Justitie. Het kabinet veegt zijn straatje schoon."
En dat is het dan ongeveer.
Stil
Zo snel als de onrust oplaaide, zo snel wordt het ook weer stil rond de film. Wie in de kranten van de afgelopen drie maanden kijkt, leest nauwelijks nog iets over de film. Of het moet zijn dat de Anne Frank Stichting Wilders mede naar aanleiding van Fitna "extreem-rechts" noemt. De reactie van de politicus op die beschuldiging? "Zijn ze helemaal van de pot gerukt?"
Deel deze pagina
»
»
»