Kort en Groen, kleine en grote berichten over klimaatverandering, samengesteld door klimaatredacteur Jeanet Schuurman.
Leren van de natuur
30-05-08 - We kunnen nog veel meer leren van de natuur dan we tot nu toe dachten. Dat laat de UNEP, de VN-milieuorganisatie, zien in het project "Nature's 100 Best". Het hart van een bultrug (walvis) kan zes badkuipen bloed rondpompen en de dieren reguleren hun hartritme met elektronische signalen, die dwars door de niet-geleidende substantie heen kunnen die hun hart beschermt tegen de kou. Hier kunnen we wellicht iets van leren over hoe een ideale pacemaker gemaakt moet worden. En zo zijn er zat voorbeelden: de huid van een hagedis laat ons zien hoe je wrijving kun tegengaan in elektrische apparaten, de vleugels van een woestijnkever kunnen door speciale bobbeltjes water uit mist opvangen, een Afrikaanse plant bevat een soort suiker, die de plant -ook al verdroogt ie bij tijd en wijle- weer gewoon laat opbloeien als de droogte voorbij is.
Wetenschappers roepen VS op tot actie
30-05-08 - Een groep van zeventienhonderd wetenschappers, onder wie zes Nobelprijswinnaars, hebben de Amerikaanse regering opgeroepen om het voortouw te nemen in de strijd tegen de opwarming van de aarde. Ze riepen de regering in een brief op om onmiddelllijk te beginnen met het terugdringen van de CO2-uitstoot. Komende week debatteert de Amerikaanse senaat over een wet, die de uitstoot van de industrie aan banden legt. Volgens de wetenschappers moet de regering eigenlijk beslissen tot een vermindering van de uitstoot met 80% in 2050 ten opzichte van het jaar 2000. Dat gaat veel verder dan het huidige wetsvoorstel van de senatoren Lieberman en Warner, die een reductie van 63% in 2050 voorstellen, (ten opzichte van 2005).
Een andere groep wetenschappers is zo mogelijk nog bezorgder; zij zijn boos dat de G8 en de VN-bijeenkomsten de laatste tijd nogal optimistisch zijn over wat we met z'n allen kunnen bereiken. Maar, zo zeggen zij in het tijdschrift Nature Reports Climate Change, de wereld praat nu al 10 jaar over klimaatverandering, maar er gebeurt vooralsnog heel weinig....
'Bemesten' van oceanen verboden
30-05-08 - Het zogenoemde 'bemesten' van oceanen wordt voorlopig verboden. Op een VN-conferentie over biodiversiteit in Bonn hebben de Verenigde Naties tot een moratorium besloten. Bemesten is een omstreden methode om de groei van algen te bevorderen die koolstof absorberen. Dat was bedoeld als wapen tegen de opwarming van de aarde, maar is volgens tegenstanders riskant en milieuonvriendelijk.
China is een groot voorstander van de methode.
Arctische landen houden zich aan de regels
29-05-08 - De vijf arctische landen die deze week op Groenland vergaderden over de Noordpool (zie eerder bericht) hebben afgesproken dat ze zich wel degelijk zullen houden aan de VN-regels. Die schrijven voor dat claims op de Noordpool bij de VN kunnen worden ingediend en dat die organisatie dan zal beoordelen welke claims terecht zijn. Vorig jaar was er enige angst dat er een illegale wedloop op de Noordpool zou ontstaan, toen Rusland een vlag plantte op de bodem van een stuk Noordpool dat zij claimen. Rusland heeft nu ook beloofd zich toch echt wel aan de bestaande regels te zullen houden. Milieubeschermers hadden liever gezien dat de landen ook hadden afgesproken dat er geen exploitatie mag komen van de bodemschatten op de Noordpool. Een speciaal Noordpoolakkoord kwam er niet.
Poolvos heeft het iets minder moeilijk
29-05-08 - De poolvos, die eerder op uitsterven stond, neemt weer licht in aantal toe. Het aantal vossen dat jongen kreeg is verdubbeld sinds 1998, zeggen wetenschappers van een gezamenlijk Noors-Zweeds-Fins fokprogramma. Maar met nog maar 140 vossen in Noorwegen en 215 in Zweden, is de populatie dáár nog te klein om op lange termijn te kunnen overleven. Wereldwijd zijn er nog zo'n honderdduizend poolvossen. Beschermende maatregelen blijven nodig.
De ontkenning voorbij
Woensdag 28 mei - De Amerikaanse regering is de ontkenning wat betreft klimaatverandering nu toch echt voorbij; uit een rapport uitgevoerd door de 'U.S. Climate Change Science Program' in opdracht van het ministerie van Landbouw, blijkt dat klimaatverandering ook in de VS al aan de gang is en dat de effecten op veel terreinen al goed te merken zijn, zoals in de landbouw, in de natuur en ook bij de watervoorziening. Na lezing van zo'n duizend wetenschappelijke artikelen, concluderen de onderzoekers dat er in de VS de afgelopen acht jaar steeds meer bosbranden voorkomen, er minder sneeuw valt en dat de droogte lokaal flink is toegenomen. Ook waren er meer insectenplagen en nemen de oogsten af. En het idee dat klimaatverandering iets is van de toekomst, klopt niet, zeggen de onderzoekers; klimaatverandering ervaren we nu al en de effecten zijn groter dan we hadden verwacht.
China doet plastic zak in de ban
Woensdag 28 mei - Al meerdere landen gingen China voor, maar dáár zet het wellicht meer zoden aan de dijk: vanaf aanstaande zondag mogen de Chinese winkeliers hun spullen niet meer inpakken in van die ultradunne plastic zakjes. Dikkere plastic zakken mogen nog wel, maar moeten de klant geld gaan kosten. Landen die eerder al maatregelen namen tegen de zakjes zijn ondermeer veel landen in Afrika, Bangladesh, Bhutan en delen van India. Europa is nog lang niet zo ver; sommige Europese steden of eilanden weer wel. En Italië verbiedt de plastic zak vanaf 2010. Volgens milieubeschermers duurt het soms wel 1000 jaar voor een plastic zak is afgebroken.
Klimaatverandering beïnvloedt ook mode
Woensdag 28 mei - Volgens een Britse modejournalist van de Guardian beïnvloedt de klimaatverandering zelfs de mode. Waren we vroeger op zoek naar een aparte garderobe voor de zomer en een voor de winter; met het huidige warmere, maar wel veranderlijke weertype, zoeken we met zijn allen blijkbaar meer naar kleding die het hele jaar door te dragen is. En de warme winterjas vindt nauwelijks nog aftrek... De modebranche moet zich dus gaan aanpassen en seizoenloze kleding gaan maken.
Klimaatideeën gezocht
Woensdag 28 mei - De jaarlijkse PICNIC Green Challenge is weer begonnen, een wedstrijd die creatieve en innovatieve ideeën moet opleveren, die de uitstoot van CO2 tegengaan. De groene producten en/of diensten moeten er verder ook leuk uitzien, gebruikersvriendelijk zijn en van goede kwaliteit. Het beste idee is goed voor ¦euro;500.000,- Daarmee wordt de winnaar dan wel geacht zijn idee op de markt te brengen en niet het vliegtuig te nemen naar Honolulu......De prijs wordt overhandigd tijdens PICNIC '08 op 25 september a.s. in Amsterdam. Afgelopen jaar won Igor Kluin met zijn Qbox. Met de Qbox is energie uit te wisselen; handig om het maximale rendement uit zelf opgewekte energie te halen.
Getijdeturbine in Schotland in gebruik
28-05-08 - Jaren van onderzoek en proefdraaien zijn eraan vooraf gegaan. In Schotland is een van de eerste getijdeturbines ter wereld aangesloten op het elektriciteitsnetwerk. Een mijlpaal voor OpenHydro, een Iers bedrijf dat zich bezighoudt met duurzame energie. Het gaat om één turbine op het eiland Eday (Orkney's). De turbine is klein: hij kan nog maar 100 huizen van elektriciteit voorzien, maar hij kan wel als voorbeeld dienen voor een veel grotere turbine die is gepland bij de Kanaaleilanden. Ook in Noord-Ierland gaat deze zomer een getijdeturbine in werking; dat gebeurt bij Belfast. En daar gaat het ook om een vrij grote turbine van 1,2 megawatt, die zal zo'n duizend huizen van energie voorzien. Energie halen uit het verschil tussen eb en vloed heeft het voordeel boven zonne- en windenergie, dat de energieleverantie voorspelbaar is.
Claims op Noordpool besproken
Dinsdag 27 mei - In Groenland wordt vergaderd over de Noordpool. Alle landen die aanspraak maken op de Noordpool zijn erbij: Denemarken, Rusland, Canada, Noorwegen en de VS. Al jaren maken de vijf landen bij tijd en wijle ruzie over van wie de Noordpool nu eigenlijk is. Nu het gebied 's zomers ijsvrij wordt (door klimaatverandering) worden de claims serieuzer; de verwachte gas- en olievoorraden in het gebied worden steeds beter bereikbaar.
En wie mag dat gas en die olie straks tevoorschijn halen? Of moet dat worden verboden? Rusland heeft de ander arctische landen vorig jaar flink geërgerd toen het land alvast maar een Russische vlag plantte op de Noordpool-zeebodem. De bijeenkomst op Groenland zou moeten eindigen met een gezamenlijke verklaring, een 'Arctic Declaration'. Milieubeschermers hopen dat er een soort afspraak uitrolt zoals die op de Zuidpool, waar militaire activiteit en het boren naar gas en olie verboden zijn.
Ontwerp klimaatwet aangeboden
Dinsdag 27 mei - Milieudefensie, Stichting Natuur en Milieu, Jongeren Milieu Actief en Oxfam Novib hebben een ontwerptekst voor een klimaatwet aangeboden aan de vaste kamercommissie van VROM. De wet legt vast dat de uitstoot van broeikasgassen in Nederland elk jaar met minstens 3 procent omlaag moet. Een jaarlijkse klimaatnota en klimaatbegroting moeten ervoor zorgen dat dit doel gehaald wordt.
De minister-president zou eindverantwoordelijk moeten zijn. Op basis van de ontwerptekst willen de organisaties met de politiek in debat over een Klimaatwet. Maar voorlopig heeft milieuminister Cramer gezegd nog geen klimaatwet te willen. Ze wil voorlopig afspraken over klimaat en energie maken op basis van vrijwilligheid.
Noorwegen als accu van Europa
Dinsdag 27 mei - Noorwegen heeft de potentie om de accu van Europa te worden. Tenminste, als het land alle mogelijkheden voor windenergie benut. En die mogelijkheden zijn enorm. Voor de Noorse kust kunnen mega-windmolenparken worden gerealiseerd, die Europa flink kunnen helpen om de doelstelling van 20% duurzame energie in 2020 te halen. Dat zegt de Noorse Energie Raad.
Noorwegen heeft de langste kustlijn van Europa, die loopt van de Noordzee tot aan de Barentszzee. Volgens het rapport van de Noorse Energie Raad zou Noorwegen met de windmolens evenveel energie kunnen leveren als acht kerncentrales. Op windstille dagen zouden waterkrachtcentrales de energieleverantie kunnen garanderen. Donderdag bespreken de Noren het idee in Brussel.
Montenegro introduceert ecotaks voor toeristen
Dinsdag 27 mei - Mensen die deze zomer naar of door Montenegro reizen met de auto, moeten groene belasting gaan betalen. Dat heeft de minister van toerisme van Montenegro aangekondigd. De ecotaks geldt vanaf 15 juni en bedraagt 10 euro voor auto's en minibussen en tussen de 30 en 150 euro voor vrachtwagens en grote bussen en dergelijke, afhankelijk van hoe groot en zwaar ze zijn.
Aan de grens kunnen de bestuurders een sticker kopen, die geldt dan een jaar. De minister verwacht niet dat er door de ecotaks minder toeristen zullen komen. (Overigens betalen de Montenegrijnen zelf ook al een ecotaks.) De regering heeft beloofd de verwachte opbrengst van 20 miljoen euro te zullen steken in milieubescherming.
De Boer bezorgd
Zaterdag 24 mei - Yvo de Boer, hoofd van het VN-klimaatbureau, maakt zich zorgen. Het enthousiasme voor nieuwe klimaatafspraken dat veel landen afgelopen december lieten zien op Bali, lijkt af te nemen. De Boer zei dat in Kobe, waar de milieuministers van de belangrijkste industrielanden, de G8, drie dagen vergaderen. De VN-klimaatman wees op het recente klimaatplan van de VS dat nog een toename in CO-2 toestaat, op Canada's mededeling dat het land de Koyotodoelstelling niet gaat halen, en op de Europese industrie die sceptisch is over de doelstelling van 20% CO-2 reductie in 2020. Er moeten duidelijker toezeggingen komen en meer overleg met ondermeer China, vindt De Boer. En er is haast bij, want in december 2009 moeten er in Kopenhagen vervolgafspraken zijn voor 'Kyoto'.
Wereldrecord energiezuinigste auto
Zaterdag 24 mei - Hoe ver kun je rijden op 1 liter brandstof? Studenten van de Haagse Hogeschool hebben een wereldrecord verbeterd; ze reden met een auto op waterstof 884 kilometer. Ze wonnen daarmee de Shell eco-marathon, een internationale wedstrijd voor studenten, om nieuwe ideeën te ontwikkelen voor duurzaamheid. De Haagse studenten deden mee in de categorie 'Urban Concept' oftewel auto's die nog enigszins lijken op de gewone stadswagen: een auto dus met gewoon vier wielen, een stuur en ruimte voor een koffer, en waarin je rechtop kunt zitten en af en toe ook moet stoppen. In de categorie 'futuristische ontwerpen', (u weet wel, van die sigaren waar ze bijna plat inliggen) staat het wereldrecord nog veel hoger: in 2005 werd door studenten van de Polytechnische School van Zürich 3836 kilometer gereden op 1 liter brandstof.
Grutto past zich niet aan
24-05-08 - Het gaat slecht met de grutto.Dat zegt onderzoeker Hans Schekkerman. Hij promoveert maandag aan de RUG (Groningen) op een onderzoek, waarin hij achterhaalde dat vooral gruttokuikens vaker sterven. De maatregelen voor weidevogelbeheer moeten flink wat intensiever én veelomvattender worden, concludeert Schekkerman. De grutto blijkt zich niet aan te passen aan de klimaatverandering, de boeren wel en daar loopt het scheef. De boeren zijn namelijk eerder gaan maaien en in gemaaid gras is minder voedsel (insecten) voor de jonge kuikens. Ook intensiever agrarisch landgebruik gaat ten koste van de hoeveelheid insecten en is dus funest voor de jonge grutto.
Megawindmolens in polder
Donderdag 22 mei - In de Noordoostpolder komt een groot windmolenpark met 80 tot 100 windmolens die ieder 5 megawatt produceren. Dat is genoeg energie voor 450.000 huishoudens. De investering kost een half miljard.
Het park komt er eerder dan gepland, (en met instemming van VROM, de provincie en de gemeente Noordoostpolder) omdat milieuminister Cramer graag de door het kabinet beloofde hoeveelheid windenergie wil gaan halen. In Urk houdt men het hart vast, want de molens komen mogelijk aan weerszijde van het dorp en de wieken steken tot 190 meter in de lucht; dat is dus zo'n 80 meter hoger dan de Dom in Utrecht. "Het aanzicht van Urk" zou door de molens worden aangetast. Of de gemeente iets tegen de molens gaat ondernemen, is nog onduidelijk.
Google klimaatverandering
Donderdag 22 mei - Op een nieuwe geanimeerde wereldkaart van Google Earth Outreach kun je nu op je computer ook de mogelijke toekomstige klimaatverandering zien. Het project, Climate Change in Our World, is het resultaat van een samenwerking tussen zoekmachine Google, het Britse ministerie van milieu en het Met Office, de Britse KNMI. Op de kaart kun je temperatuurstijgingen zien, over een bepaalde tijdsperiode, bijvoorbeeld tot aan 2100. En je kunt het bekijken op verschillende niveaus; de hele aarde, een land of zelfs een individuele stad. De kaarten gaan uit van een gemiddeld klimaatveranderingsscenario van het IPCC. Sommige wetenschappers zien de scenario's van het IPCC nog als te voorzichtig.
Biodrankje populair
Donderdag 22 mei - Bionade, wij kennen het nog niet maar in Duitsland is dit biologische drankje een regelrechte hit. Na Fanta en Sprite is het zelfs de meest genuttigde frisdrank. Het is gemaakt van water, mout, vruchtensap en koolzuur, heeft geen uitgesproken smaak en is een uitvinding van een noodlijdend Duits bierbrouwerijtje. Het is dus biologisch en er zit de helft minder suiker in dan in traditionele frisdrank. Per ongeluk kwam het in een hip restaurant terecht in Hamburg en sindsdien verkoopt het als een speer. Coca Cola schijnt al een bod te hebben gedaan, maar dat heeft het familiebedrijf beleefd afgewezen.....
Walvisjacht IJsland
Donderdag 22 mei - Vanaf deze week jaagt IJsland weer op walvissen. De regering heeft toestemming gegeven voor de vangst van 40 dwergvinvissen. Volgens Gunnar Bergmann Jonsson van de vereniging van jagers op dwergvinvissen is de jacht van groot belang voor de IJslandse vissers. Die zouden zwaar zijn getroffen door de ingevoerde quota's voor het vissen op onder meer kabeljauw. IJsland hervatte de commerciële walvisvaart in 2006 nadat die sinds de tweede helft van de jaren tachtig had stilgelegen. Vorig jaar vingen IJslandse vissers 45 dwergvinvissen.
De week van 18 mei
22-05-08 - Nog even memoreren dat afgelopen week (mijn vakantieweek - js) ondermeer deze groene nieuwtjes er nog waren:
-Alaska heeft alsnog besloten de ijsbeer als bedreigde diersoort te erkennen (maar Canada dus nog niet).
-In Amsterdam is de eerste ecologische bouwmarkt van Nederland ('Eco-logisch') geopend.
-De UNEP, het milieuprogramma van de VN, maakte bekend dat in het kader van de strijd tegen klimaatverandering al meer dan twee miljard bomen zijn geplant en de organisatie wil vóór de belangrijke klimaatconferentie in Kopenhagen in 2009 de zeven miljard halen; ongeveer één boom voor elke aardbewoner.
-De zes deelnemers aan het Project Inland Ice zijn veilig terug; zij staken op ski's Groenland over en wilden op die manier klimaatverandering onder de aandacht brengen en natuurlijk een sportieve prestatie van formaat neerzetten.
Gratis windmolens en zonnepanelen
Donderdag 8 mei - De provincie Utrecht geeft kleine windmolens en zonnepanelen cadeau aan middelbare scholen in de regio. Om in aanmerking te komen voor bijvoorbeeld een minimolen moeten de scholen tijdens het komende schooljaar werken aan energiebesparing en het vergroten van het klimaatbewustzijn van de leerlingen.
Scholengemeenschap De Amersfoortse Berg kreeg in april de eerste windmolen en drie andere scholen in Woerden en Utrecht volgen binnenkort. Alle middelbare scholen in de provincie Utrecht kunnen een windmolen of zonnepanelen aanvragen. De molens zijn enkele meters hoog en kunnen op het dak worden geplaatst om er energie mee op te wekken.
Kanaries in de mijn...
Donderdag 8 mei - Als het om klimaatverandering gaat, worden ijsberen wel aangeduid als de kanaries in de mijn; oftewel de eerste waaraan je kunt zien dat er iets niet in orde is. Maar volgens een nieuw Amerikaans onderzoek is niet de ijsbeer, maar zijn insecten, reptielen en andere koudbloedige dieren in de tropen de grootste slachtoffers van de opwarming van de aarde.
Zij leven vaak al in zeer hoge temperaturen en veel meer temperatuurstijging zouden ze niet meer kunnen overleven. Ook zijn ze niet gewend aan grote temperatuurswisselingen.
Seismisch lawaai bij Alaska
Donderdag 8 mei - Een coalitie van milieugroeperingen en vertegenwoordigers van de oorspronkelijke bewoners van Alaska hebben een rechtszaak aangespannen tegen enkele olieconcerns, waaronder Shell en BP. Ze willen de vergunningen aanvechten die de bedrijven hebben gekregen om onderzoek te doen in de wateren rond Alaska naar mogelijke nieuwe oliebronnen. De seismische testen die de bedrijven doen geven geluidsoverlast, verstoren dieren en vergroten het risico op olierampen.
Kernenergie niet taboe
Donderdag 8 mei - Kernenergie staat op de agenda van alle drie de Amerikaanse overgebleven presidentskandidaten. John McCain is een groot voorstander, Barack Obama wil de nadelen aanpakken en Hillary Clinton is voorzichtig, maar niet falikant tegen. McCain noemt tijdens zijn campagne kernenergie geregeld als dé oplossing om de CO2-uitstoot te verminderen.
Ook Obama ziet kernenergie als een goede mogelijkheid om klimaatverandering tegen te gaan, en wil vooral aan oplossingen werken voor het nucleaire afvalprobleem en de veiligheid van de reactoren. Hillary Clinton steunt wel het onderzoek naar vermindering van de kosten en verbetering van de veiligheid, maar kijkt toch meer naar de alternatieven: zij ziet meer heil in andere, duurzame vormen van energie.
Religieuze klimaatacties
Dinsdag 6 mei - Werd eerder Al Gore wel eens als een soort goeroe gezien... ook gelovigen die niet in hem geloven maar gewoon in iets anders, worden binnenkort wellicht aangesproken op hun klimaat-gedrag. Leiders van christelijke, islamitische en joodse gemeenschappen in Europa pleiten voor een soberder leven om zo de klimaatverandering te beperken. "We moeten bescheidener leven. Niet meer zo veeleisend zijn. Geen dingen meer kopen, eten of gebruiken die we toch niet nodig hebben", zei een Sloveense kardinaal na een topontmoeting van 21 relileiders maandag in Brussel. EU-voorziter Barroso vroeg de religieuze leiders om hun aanhang te mobiliseren voor de actie tegen klimaatverandering.
"Rood vlees klimaatonvriendelijk"
Maandag 5 mei - Milieugroeperingen en sommige winkeliers wijzen mensen erop dat je beter producten kunt kopen die lokaal zijn geteeld. Omdat het nou eenmaal minder CO2-uitstoot oplevert, dan wanneer producten over een enorme afstand worden verscheept. Maar volgens een Amerikaans onderzoek is het nog veel beter om al het rood vlees in je dieet te vervangen voor kip, vis en groenten. De productiefase van het voedsel zou verantwoordelijk zijn voor 83% van de CO2-uitstoot, het vervoer daarentegen 'maar' voor 11%. Dat staat deze week in het blad Environmental Science & Technology.
Bij de productie van rood vlees wordt 150% meer broeikasgas uitgestoten dan bij kip en vis. De wetenschappers zeggen overigens te beseffen dat de meeste mensen hun producten niet kiezen op basis van de CO2-uitstoot, maar eerder nadenken over zaken als versheid en smaak...
Australië heeft jaren regen nodig
Maandag 5 mei - Australië heeft jaren nodig met hevige regenval, pas dan zullen de verwoestende effecten van de huidige kurkdroge periode teniet gedaan zijn. Dat zeggen Australische meteorologen. Hoewel het weersverschijnsel La Nina al wel enige regen heeft gebracht, en veel mensen dachten dat het nu eindelijk voorbij was, zijn de meteorologen pessimistischer.
Deze regen is nog lang niet voldoende om de ergste droogte van de afgelopen eeuw te boven te komen. Al zo'n tien jaar lang is er namelijk te weinig regen gevallen en er zijn dan ook meerder jaren nodig met meer dan gemiddelde neerslag om dat tekort aan vocht te boven te komen.
»
»
»