Gerrit Zalm heeft zich al meer dan een jaar ingewerkt in de bankwereld. Op 1 juli vorig jaar ging hij werken bij DSB Bank. Daarvoor was hij de langstzittende minister van Financiën die Nederland ooit heeft gehad.
De bestuursvoorzitter van DSB Bank, Dirk Scheringa, nam hem destijds aan om zijn allure. "Hij kent alles en iedereen, en heeft statuur", zei Scheringa destijds. "Met hem gaan deuren open als je een bankvestiging wilt openen."
Dat zag ook Zalm in: "Internationaal ben ik wel enigszins bekend. Het openen van een deur kan weleens belangrijk zijn en daar ben ik ook niet te beroerd voor", zei de oud-bewindsman bij zijn aantreden bij de DSB Bank. Onder DSB Bank vallen onder meer Frisia, Becam en Postkrediet.
Staatskas van Paars
Zalm waakte acht jaar over de staatskas onder de paarse kabinetten van premier Kok. In 2002 verliet hij zijn post eventjes om de VVD-fractie in de Tweede Kamer te leiden. Een jaar later was hij alweer terug op zijn oude nest.
Zalm staat bekend om zijn strakke begrotingsbeleid. Onder de kabinetten-Kok introduceerde hij de 'Zalmnorm', die inhield dat meevallers in de inkomsten en uitgaven van het Rijk strikt gescheiden worden gehouden. Meevallers in het inkomen mochten alleen worden gebruikt om het begrotingstekort terug te dringen.
Overschot
Mede door de Zalmnorm - maar vooral geholpen door de aantrekkende economie - kon de minister van Financiën op Prinsjesdag 2001 melden dat het begrotingstekort was ingeruild voor een (bescheiden) overschot op de rijksbegroting. Daar was sinds 1949 geen sprake meer van geweest. "Ik was toen nog niet geboren", glunderde Zalm.
Gerrit Zalm is altijd in voor een grapje, al valt dat niet altijd in goede aarde. Toen hij op Prinsjesdag eens triomfantelijk het koffertje met de miljoenennota boven zijn hoofd tilde, vonden velen dat ongepast. Hij legde later uit dat hij dat niet uit arrogantie had gedaan, maar louter op verzoek van de fotografen.
Zalm heeft nog andere Prinsjesdagprimeurs op zijn naam staan. Zo presenteerde hij de eerste miljoenennota op cd-rom, de laatste in de vorige en de eerste in de nieuwe eeuw, de laatste in guldens en de eerste in euro's. Op Prinsjesdag 2003 wordt hij bovendien voor het eerst opa.
Imago
Zalm geldt als een onberispelijke, kundige vakminister met een ontspannen, humoristische stijl. Dat imago liep echter een deukje op na de verkiezingsnederlaag in mei 2002, waarbij de VVD veertien van haar 38 zetels verloor.
Zalm volgde Hans Dijkstal op als politiek leider van zijn partij. Die rol was hem echter veel minder op het lijf geschreven dan die van minister van Financiën. Hij maakte een wat verkrampte indruk. Zijn gulle lach toonde hij nog maar zelden. In Kamerdebatten etaleerde hij een grote kennis van zaken, maar dat wekte ook juist veel irritatie.
Bovendien ontpopte hij zich als een harde machtspoliticus en een sluw strateeg. Nadat Balkenende I aan het aanhoudende onderlinge geruzie ten onder was gegaan, beschuldigde de LPF Zalm ervan dat hij "de stekker eruit" had getrokken. Zalm zou van het begin af aan op een kans hebben geloerd om het kabinet ten val te brengen, om zonder de LPF verder te gaan.
Over deze kritiek maakt hij zich boos. "Ik moet u bekennen dat er één ding is waar ik niet goed tegen kan en dat is als mijn integriteit in twijfel wordt getrokken. (...) Dat raakt me want ik probeer mijn werk steeds zo te doen dat ik iedereen recht in de ogen kan kijken."
Flipperaar
Gerrit Zalm is 56 jaar, getrouwd en vader van twee dochters en drie zonen. Hij woont in Den Haag. Hij is een fanatiek flipperaar en gamer, maar mensen moeten niet denken dat deze zaken zijn functioneren als minister van Financiën beïnvloedt, liet hij ooit weten.
"Ik ben niet te betrappen op allerlei linkse, sociale, geld-over-de-balk-gooierige uitgaven. Mensen denken dat een man achter een flipperkast niet zo verschrikkelijk rechts kan zijn. Maar dat ben ik natuurlijk wel! Een wolf in schaapskleren, dat ben ik."
PvdA'er
Gerrit Zalm begon zijn politieke loopbaan bij de PvdA, waar hij het schopte tot voorzitter van de afdeling Enkhuizen. Pas in 1986 stapte hij over naar de VVD.
Na een studie economie in Amsterdam werkte hij als ambtenaar op de ministeries van Financiën en Economische Zaken. Hij was van 1989 tot 1994 directeur van het Centraal Planbureau. Daarnaast was hij als bijzonder hoogleraar economische politiek verbonden aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.
»
»
»