Spoetnik was bij lange na niet het prestigieuze wetenschappelijke project dat het Westen in eerste instantie dacht dat het was. Het was het stiefkind van het Russische atoomprogramma, dat slechts wist te overleven door de bevlogenheid van de Vader van de Russische ruimtevaart, Sergej Koroljov.
De raketten die waren ontworpen voor de Russische kernbom, waren geproduceerd met een enorme overcapaciteit. De kernkop die erop vervoerd moest worden was nog niet klaar, en de raketontwerpers wilden niet het risico lopen een te lichte raket te hebben gemaakt.
Koroljov realiseerde zich dat in plaats van een kernkop er ook prima een satelliet op de top kon worden geïnstalleerd. Hij vroeg toestemming aan Sovjetleider Chroesjtsjov.
Diens zoon herinnert zich: "Koroljov nam vader terzijde en liet hem een model zien van een vreemd object, waarvan hij zei dat de R7-raket hem de ruimte in kon krijgen. Vader was zeker geïnteresseerd, en had maar een vraag: Zal dit het atoomprogramma vertragen? Koroljov zei van niet, en kreeg toestemming.
Fluweel
Daarmee had Koroljov zijn geleende raket, maar de Spoetnik moest nog gemaakt worden. Omdat hij wist dat de Amerikanen hun eigen satellietprogramma hadden, ging Koroljov door in de hoogste versnelling.
In minder dan drie maanden werd de Spoetnik gemaakt. Alles wat extra tijd zou kosten werd weggelaten, totdat men uiteindelijk de Prostejsji Spoetnik 1 in handen had, de simpelste satelliet.
Toch stond Koroljov erop dat de Spoetnik met respect behandeld zou worden. Toen de loods waar de Spoetnik werd geassembleerd geverfd moest worden, plaatste Koroljov de Spoetnik op een speciale sokkel, met een fluwelen doek eromheen, zodat de schilders er voorzichtig mee om zouden gaan.
Rond
Het resultaat was een bol van 58 centimeter, 83 kilo zwaar, met vier antennes. Koroljov had erop gestaan dat de kunstmaan rond werd: "De aarde is rond, en dus moet haar eerste satelliet ook rond zijn."
Binnenin dus geen wetenschappelijke instrumenten, maar slechts een radiozender, thermometers, een ventilator en de batterijen, die met 51 kilo het leeuwendeel van de satelliet vormden. De bol werd gevuld met stikstof, zodat een gat in het schild zou opvallen door drukverlies.
De buitenkant werd gepolijst om het zonlicht te weerkaatsen en zo de temperatuur te verlagen. De miljoenen aardbewoners die na de lancering de kunstmaan de rondjes meenden te zien trekken in de nachthemel, hebben waarschijnlijk slechts een onderdeel van de stuwraket voorbij zien komen. De Spoetnik zelf was te klein om vanaf aarde te zien.
"Hoofdontwerper"
Koroljov zou tijdens zijn leven nooit de erkenning krijgen die hij verdiende. Zijn naam was staatsgeheim, zijn artikelen mocht hij slechts publiceren onder de titel "hoofdontwerper".
Het was een manier om de Amerikanen te frustreren, vertelt de zoon van Chroesjtsjov nu. "Omdat de middelen van de vijand beperkt waren, lieten we hen tijd verspillen met het speuren naar 'niet-geheime' geheimen, zodat ze weg bleven van de echte geheimen."
Zelfs toen het Nobelcomité verzocht de naam van de hoofdontwerper bekend te maken zodat hij hun prijs kon ontvangen, antwoordde Chroesjtsjov dat het Spoetnik-project het werk was van de gehele Sovjetbevolking. Koroljov was teleurgesteld, maar Chroesjtsjov junior steunt nog altijd zijn vaders beslissing.
"Het waren allemaal prima donna's. Ze zouden jaloers zijn geworden op Koroljov. Je kunt wetenschappers wel dwingen samen te werken, maar niet samen te scheppen."
»
»
»