Rond deze tijd liggen de dvd's van Live Earth in de winkel, heeft Al Gore zijn Nobelprijs in ontvangst genomen en praten ministers op Bali over het laatste VN-klimaatrapport. Het publiek wordt er bijna aan een stuk door aan herinnerd: het klimaat verandert.
Maar heeft die golf klimaatcampagnes ook effect? Zijn we massaal spaarlampen in onze lampen gaan draaien, hebben we onze vliegreizen spoorslags geannuleerd en laten we de auto vaker staan?
Het begon met een dialezing van Al Gore. De verfilmde versie van de diashow, An Unconvenient Truth, werd een hit: de rolprent bracht wereldwijd bijna 50 miljoen dollar op. Live Earth, het Concert for a Climate in Crisis op 07-07-07, bereikte vervolgens een publiek van 2 miljard mensen over de hele wereld - zegt de organisatie.
The 11th Hour
Inmiddels kan Al Gore zijn Nobelprijs naast de eveneens gekregen Oscar op de haard hangen en heeft filmster Leonardo di Caprio het estafettestokje overgenomen met zijn film The 11th Hour. Hoewel zijn documentaire beduidend minder succes heeft. Wereldwijd bracht de docu maar 785.000 dollar op.
Maar wat is het effect geweest van al die documentaires, concerten, groene reclamespotjes en overheidscampagnes?
Die invloed lijkt van land tot land verschillend. De Live Earth concerten werden bijvoorbeeld uitgerekend in de VS dramatisch slecht bekeken op tv, dus de boodschap van dat massa-evenement heeft het overgrote deel van de Amerikanen niet eens bereikt.
Optimisme
Maar als we af gaan op een peiling die recent in opdracht van de BBC werd gehouden onder ruim 22.000 mensen in 21 landen hebben de campagnemakers reden voor optimisme. In de meeste landen is meer dan 70 procent van de ondervraagden bereid zijn gedrag beduidend aan te passen om klimaatverandering te helpen voorkomen.
In Italië wil zelfs 93 procent zich inzetten voor het klimaat, en op de Filipijnen loopt dat percentage op tot zelfs 95 procent. De Russen scoren het laagst, met 43 procent. Maar opvallend is dat ook in de VS en China, de belangrijkste vervuilers, meer dan 75 procent bereid is zijn gedrag aan te passen.
De Chinezen willen zelfs nog veel verder gaan. Volgens de enquête juicht niet minder dan 85 procent van de ondervraagden een verhoging van de energiebelasting toe. Die optie maakt de participanten elders in de wereld stukken minder enthousiast. In Italië, het laagst scorende land, is slechts 35 procent bereid meer te gaan betalen voor energie.
Nederland
Nederland zat niet bij de 21 landen waar de peiling werd gehouden. Wel heeft TNS-NIPO onlangs een enquête onder ruim 1400 Nederlanders gehouden over de vraag hoe ze over klimaatverandering denken.
Uit de cijfers van TNS-NIPO blijkt dat het overgrote deel van de Nederlanders gelooft dat het klimaat verandert. Driekwart zegt dat ook persoonlijk te merken, met name meer regenval en hogere temperaturen worden genoemd. Het grootste deel gelooft ook dat menselijk handelen het broeikaseffect veroorzaakt.
Dat nieuwe bewustzijn leidt er echter nog niet toe tot dat mensen hun gedrag enorm veranderen. De hoeveelheid energie die ze verbruiken en hoeveel kilometers ze rijden, wordt meestal domweg bepaald door hun inkomen, blijkt uit een duurzaamheidsverkenning van het Milieu- en Natuurplan Bureau.
En daarbij kennen mensen het probleem wel, maar wat ze er van weten is vaak beperkt. Een meerderheid denkt bijvoorbeeld dat het gat in de ozonlaag een rol speelt bij de opwarming van de aarde. Maar dat gat en klimaatverandering zijn twee totaal verschillende zaken volgens TNS-NIPO.
Ze hebben zich voor een deel laten beïnvloeden door de film van Al Gore. Maar liefst 1,6 miljoen Nederlanders hebben de documentaire gezien. En de overgrote meerderheid vond de film geloofwaardig.
The Great Swindle
Daar staat tegenover dat ruim een half miljoen mensen de in juli door de KRO uitgezonden documentaire 'The Great Swindle' heeft gezien. De filmmakers betogen in die film dat niet menselijk handelen, maar de zon de belangrijkste veroorzaker is van de opwarming van de afgelopen tientallen jaren. En een ruime meerderheid van de kijkers vond ook die documentaire geloofwaardig.
Los van de oorzaak zijn de meeste Nederlanders optimistisch over een oplossing van het klimaatprobleem. De meesten verwachten niet dat de zeespiegel met meters tegelijk zal stijgen de komende decennia en gaan er vanuit dat op de meeste problemen wel iets zal worden gevonden.
Maar voor de helft van de Nederlanders staat een ding vast: ze worden zo langzamerhand "een beetje moe" van het onderwerp klimaat. En zes op de tien ondervraagden zeggen inmiddels zo veel verhalen te horen, dat ze niet meer weten wat ze moeten geloven. Uit een onderzoek van het bureau Marketresponse bleek onlangs dat veel Nederlanders zich ook een beetje ergeren aan alle groene spotjes die de reclameblokken overspoelen.
TNS-NIPO adviseert desondanks door te gaan met de voorlichtingscampagnes. Want klimaatmoe of niet, stelt het onderzoeksbureau, nog erger zou het zijn als de bekendheid met klimaatverandering even spontaan weer weg zou ebben.
»
»
»