Door Peter d'Hamecourt
In Rusland zijn dinsdag de laatste opiniepeilingen gepubliceerd voor de parlementsverkiezingen van komende zondag. Vanaf 28 november is het verboden om resultaten van peilingen openbaar te maken.
De onderzoekers zijn het over één ding eens: president Poetin, wiens naam als enige voorkomt op de federale kieslijst van de Kremlin-partij Verenigd Rusland, zal de partij naar een 'grondwettelijke' meerderheid brengen in de staatsdoema, het parlement.
Opiniepeilingen | |||
Naam partij | Peiling FOM | Peiling Levada Centre | Peiling Vtsjom |
| Verenigd Rusland | 62% | 67% | 55,6% |
| Communisten | 12% | 14% | 6% |
| LDPR | 9% | 6% | 5% |
| Rechtvaardig Rusland | 7% | 4% | 5% |
| Agrariërs en Jabloko | 2 à 3% | - | - |
| SPS | 1% | - | - |
Met een tweederde meerderheid kan de partij iedere verandering in de grondwet doorvoeren die het goeddunkt. Het brengt Rusland na zestien jaar democratie terug bij het vertrekpunt; een één-partij-staat. Het schaart zich daarmee onder autoritaire regimes in landen als Oezbekistan, Tadzjikistan, Kazachstan en Wit-Rusland.
President Poetin heeft gezegd dat een dergelijke overwinning hem "het morele recht" geeft een vooraanstaande rol te blijven vervullen in de Russische politiek. Zijn supporters hebben een nieuwe titel voor hem verzonnen: 'nationale leider'. Wat dat inhoudt legt niemand aan de kiezers uit.
De grondwet verhindert dat hij voor een derde opeenvolgende termijn opgaat tijdens de presidentsverkiezingen van 2 maart volgend jaar. De grondwet voorziet ook niet in de functie van 'nationale leider'.
De onderzoekers zijn het oneens over de vraag hoeveel partijen er uiteindelijk over de zeven procentsbarrière zullen klimmen. De communisten lijken zeker, maar als geen enkele partij het haalt dan zal de kiescommissie de partij die het dichtsbij de kiesdrempel is aanwijzen als tweede partij, want de grondwet verbiedt een één-partijstaat.
Betrouwbaar
De vraag is of de opiniepeilingen betrouwbaar zijn. Vermoedelijk wel, maar er blijft een onzekere factor. Er is geen verkiezingscampagne geweest, alleen een propagandacampagne voor Poetin. Kiezers zullen nauwelijks hebben opgemerkt dat er nog andere partijen meedoen aan de verkiezingen.
Er zijn tekenen dat de wijze waarop Verenigd Rusland zijn lijsttrekker aan het publiek heeft opgedrongen irritaties heeft opgewekt. In hoeverre zich dat zal vertalen in een verrassing, bij voorbeeld een lage opkomnst of meer proteststemmen, is niet duidelijk.
Feit is dat Poetin populair is, maar of die populariteit genoeg is voor het behalen van een 'moreel recht' is nog een open vraag. Geldt dat 'morele recht' om een hoofdrol te blijven vervullen in de Russische politiek bij 50 procent van de stemmen of bij 60 dan wel 70 procent? Ook die vraag is nog altijd onbeantwoord.
»
»
»