In Frankrijk moeten de kiesgerechtigden twee maal de gang naar de stembus maken om hun president te kiezen. Tenzij op 22 april één van de kandidaten al de meerderheid behaalt, dan is de tweede ronde op 6 mei niet nodig.
Maar dat is zeker niet de verwachting. Zolang het huidige kiessysteem bestaat (sinds 1965) is het namelijk nog nooit gebeurd dat één van hen direct al meer dan vijftig procent van de stemmen behaalt.
Bovendien doen deze keer twaalf kandidaten mee aan de eerste ronde, wat tot versnippering van de stemmen zal leiden.
In de tweede ronde gaan de nummers 1 en 2 van de eerste ronde de strijd met elkaar aan. Zij staan in de campagne voor de taak hun eigen aanhang van de eerste ronde vast te houden, maar ook kiezers te paaien die in de eerste ronde op één van de afvallers hebben gestemd. Zo was het in het verleden voor socialistische kandidaten zaak om zich in de tweede ronde te verzekeren van de steun van het communistische electoraat.
Stemadvies
In de regel brengen de uitgeschakelde kandidaten voor hun achterban een stemadvies uit voor de tweede ronde. Voor de kiezers betekent dit systeem dat ze de eerste keer in het stemhokje hun hart kunnen volgen en de tweede keer stemmen op de in hun ogen minst slechtste kandidaat.
Bij de vorige presidentsverkiezingen, in 2002, leidde dit systeem tot een grote schok. Toen drong naast Chirac de extreem-rechtse Le Pen door tot in de tweede ronde. Deze omstreden politicus was de socialistische kandidaat Jospin nipt voorbijgestreefd.
Links zag zich genoodzaakt om een stemadvies voor de rechtse Chirac uit te geven. Alles om Le Pen ver van het presidentspluche te houden.
Aanbevelingen
Om presidentskandidaat te worden moet een politicus 500 aanbevelingen van burgemeesters of parlementsleden overhandigen, vergaard in ten minste dertig van de ruim honderd departementen. De zittingstermijn voor de Franse president was altijd zeven jaar, maar met ingang van de vorige verkiezingen is die teruggebracht tot vijf jaar.
De parlementsverkiezingen waren altijd al om de vijf jaar. De Assemblée Nationale wordt kort na de presidentsverkiezingen gekozen, zodat de zittingsperiodes van president, parlement en regering elkaar geheel overlappen.
Cohabitatie
Door het synchroon lopen van de mandaten van president en regering is de verwachting dat het niet meer zo snel tot een zogeheten cohabitation (samenwonen) komt. Hieronder wordt verstaan de gedwongen samenwerking van een rechtse president met een linkse premier en regering, of vice versa.
Chirac heeft beide zijden van die medaille meegemaakt. Tot de verkiezingen van 2002 'woonde' de gaullistische president Jacques Chirac 'samen' met de socialistische premier Lionel Jospin.
Voordat hij in 1995 president werd, was hij premier onder de socialist Mitterrand. Beide keren kwam de cohabitation tot stand na parlementsverkiezingen halverwege de termijn van de zittende president.
Omdat beide verkiezingen nu vlak na elkaar gehouden worden, is de kans groter dat president en regering van dezelfde politieke signatuur zullen zijn. Deze verandering is doorgevoerd met als doel een duidelijker en krachtiger landsbestuur.
»
»
»