Door Thijs Berman, lid van het Europees Parlement namens de PvdA
"Het kan lukken", riep een vriendin in Parijs zondagavond, met op de achtergrond het lawaai van enthousiaste socialisten. "Ségolène kan winnen."
Ze struikelde bijna over haar woorden en was met haar mobiele telefoon nauwelijks verstaanbaar. Een paar weken geleden was diezelfde vriendin vol twijfels over Royal. Nu begon ze erin te geloven.
Ségolène Royal kan inderdaad president van Frankrijk worden, maar dan moet er wel veel gebeuren. Rekenkundig is de kans klein dat het lukt. Als je naar de cijfers kijkt, staat Sarkozy er beter voor. Hij kan rekenen op het grootste deel van de stemmen van de liberalen en van Le Pen.
Reservoir
Voor Ségolène Royal lijkt het reservoir van mogelijke extra stemmen kleiner. De meeste andere linkse kandidaten scoorden slecht, alleen de trotskist Besancenot haalde met moeite vier procent binnen. Het ziet er naar uit dat veel van hun aanhangers al meteen in de eerste ronde op Ségolène hebben gestemd.
Ségolène Royal haalde evenveel stemmen als François Mitterrand in de eerste ronde van 1981. Daarmee is de schande van 2002, toen de socialist Lionel Jospin al in de eerste ronde werd uitgeschakeld, mooi weggewerkt.
Maar in 1981 was de PCF, de Franse communistische partij, nog goed voor vijftien procent, en daarmee veroverde Mitterrand toen het Elysée. Die linkse stemmen zijn er nu niet meer - de communisten haalden ditmaal nog geen twee procent, en zelfs bij elkaar opgeteld halen de meest linkse partijen samen nog geen acht procent.
Ségolène Royal slaagde er heel knap in het linkse kamp achter zich te scharen.
Harde les
Dat is trouwens een harde les voor mijn eigen PvdA, die zich in november te weinig op de linkerflank richtte, in de begrijpelijke gedachte dat er gematigd progressieve voorstellen moesten klinken uit de mond van de toekomstige premier.
Een deel van onze eigen kiezers wilde een radicaler oppositiegeluid horen, raakte teleurgesteld in de PvdA-campagne en liep daarom weg naar de SP.
Met diezelfde taktische fout verloor Jospin in 2002, ook hij ging er teveel van uit dat de macht binnen handbereik was. Ségolène deed dat niet en haalde heel links binnenboord.
Retoriek
Nu zal zij buiten het eigen kamp moeten stappen, om de gematigde kiezers te overtuigen die zelden of nooit op links hebben gestemd. Haar toespraak na de eerste ronde was daarentegen te ingestudeerd en bevatte teveel linkse retoriek. Ségolène zal een andere toon moeten vinden. Lukt dat, dan kan zij winnen.
Mission impossible? Haar campagneleiders zullen Nicolas Sarkozy neerzetten als de kandidaat van de huidige rechtse regering, de kandidaat van de clans en van de vriendjespolitiek. Daar gruwen genoeg gematigde kiezers van.
Ségolène zal ook de nadruk moeten leggen op haar voorstellen voor de Franse economie en de werkgelegenheid. De sociaal-liberale kiezers moeten het vertrouwen krijgen dat zij niet naar klassieke linkse oplossingen zal grijpen.
Flexibiliteit
Haar programma is wat dat betreft niet helemaal evenwichtig.
Aan de ene kant is Royal de eerste linkse kandidaat die openlijk spreekt over de noodzaak van grotere flexibiliteit op de arbeidsmarkt - naar Deens model, hogere uitkeringen en een actieve overheid die helpt bij het vinden van een nieuwe baan. Dat is voor linkse Franse kiezers geen gemakkelijke boodschap.
Aan de andere kant bevat het programma toch ook klassieke punten, zoals Melkert-achtige banen. Die zijn heel belangrijk voor jongeren, maar kosten geld en dat is precies waar Sarkozy op zal hameren.
Agressief
Maar Sarkozy is ondanks zijn voorsprong beslist geen onomstreden kandidaat, door zijn onrustige, agressieve opstelling, door de manier waarop hij kritische journalisten het leven onmogelijk maakt, en door zijn conservatieve liberale aanpak. De harde Britse visie op de economie is in Frankrijk nooit aanvaard.
»
»
»