Door Rudi Wester, directrice van het Institut Néerlandais in Parijs
Het vergelijken van de ideeën over cultuur in de programma's van de vier belangrijkste Franse presidentskandidaten (Sarkozy, Royal, Bayrou en Le Pen) is een interessant gezelschapspel. Weliswaar zijn er nog maar twee kandidaten over (Sarko en Ségo), maar het blijft aardig ook de programma's van de verliezers erbij te betrekken ter vergelijking.
In het algemeen gesproken is het cultuurprogramma van Royal het kortst, dat van Sarkozy en Le Pen het meest uitgebreid en van Bayrou het meest filosofisch en analytisch. Alle vier gaan met de tijd mee door te pleiten voor een grotere toegang tot cultuur door het gebruik van internet en door de publieke audiovisuele middelen te versterken.
Ook willen alle vier het kunstonderwijs op scholen en universiteiten stimuleren en vergroten, waarbij Sarkozy nog aantekent dat "kinderen niet alleen kennis van cultuur moeten opdoen, maar er ook van moeten leren houden". Le Pen vindt dat "kunst en taal in Frankrijk een belangrijk onderdeel van de nationale identiteit vormen, belangrijker dan in andere landen, en deze bedreigd worden. De reden daarvan is dat het aanbod van cultuur niet is aangepast aan de wensen van het publiek, de culturele democratisering niet lukt, (
) en tenslotte dat door de globalistische politiek de exception culturelle niet werkt."
Artistiek talent
Alle vier willen ook de ontwikkeling van artistiek talent bevorderen, de kunstberoepen ondersteunen en ervoor zorgen dat deze een hogere status krijgen. Ook pleiten de vier voor een grotere toegankelijkheid van musea en theaters, waarbij Sarkozy gratis toegang tot de nationale musea voorstaat via chèques-culture en passeports culturels, Bayrou vooral het theaterbezoek wil stimuleren door meer theaters in de voorsteden te bouwen en Le Pen een chèque-culture national in het leven wil roepen die gratis toegang of reducties voor musea en theater biedt.
Tenslotte vinden alle vier dat de culturele macht nog te zeer in Parijs ligt en dat de 'lokale culturele identiteiten' (Royal) erkend moeten worden, dat er 'culturele ontmoetingsplekken in de moeilijke wijken moeten komen' (Sarkozy), dat 'de culturele decentralisatie niet goed is uitgevoerd en dat de verschillen tussen Parijs en de provincies nu nog te groot zijn' (Bayrou) en dat 'het ministerie van Cultuur meer aandacht aan de provincies zou moeten besteden'(Le Pen).
Geld
De dame en heren- kandidaten beseffen natuurlijk dat al deze wensen geld kosten. Royal wil daarom "de cultuurmiddelen weer op het niveau van de linkse regering van 1981 brengen" (dat wil zeggen 1% van het BNP. RW). Sarkozy stelt voor om "het budget van het ministerie van Cultuur te verhogen en bij besteding meer nadruk te leggen op de aankoop van cultuurgoederen dan aan functioneringskosten".
Bayrou stelt dat "cultuur een investering in de toekomst is en dat het cultuurbudget ieder jaar opnieuw moet worden bekeken" en Le Pen dat "het Frans erfgoed en de Franse cultuur gevaloriseerd moeten worden". Sarkozy en Le Pen wensen hiertoe meer privé-gelden (maecenaat) voor cultuur aan te trekken.
Europa
En waar blijft Europa in dit geheel? Royal en Le Pen zeggen, voorzover ik dat kon ontdekken, er niets over. Sarkozy wil het cultureel netwerk in het buitenland uitbreiden en "het belang dat Frankrijk aan cultuur hecht, binnen de EU verdedigen" en "meer gebruik maken van het Europees netwerk om een Europese cultuur mogelijk te maken en bijvoorbeeld Europese kunstacademies op te richten".
Bayrou tenslotte wil de Franse cultuurpolitiek een Europese dimensie geven door de vrije circulatie van kunsten en kunstenaars te stimuleren en de sociale status van kunstenaars binnen de EU te harmoniseren.
Tenslotte nog enkele opvallende punten in de cultuurparagrafen van de vier (ex)presidentskandidaten. Het opvallendst van Royal is dat er niks opvallends is: al haar punten komen ook voor bij de anderen. Sarkozy echter wil de kwaliteit van de publieke televisie en van televisiefilms (!) verbeteren door meer hulp te bieden aan scriptschrijvers. Ook wil hij via het Centre Nationale du Livre beginnende schrijvers meer kansen bieden.
Crisis
Bayrou stelt als enige dat de cultuur in een crisis verkeert omdat de culturele democratisering maar deels is bereikt. Hij is van oordeel dat door de invloed van het Amerikaanse cultuurmodel en door de snelle ontwikkeling van nieuwe technologieën het noodzakelijk is om de cultuurpolitiek te herdefiniëren.
Le Pen tenslotte vindt dat er meer naar het volk moet worden geluisterd en dat publieke verenigingen een plaats moeten krijgen in de adviesraden van culturele instellingen (nu is dat vooral de Staat, RW). Ook moet de Académie française weer een autoriteit worden op het gebied van taal en "moet de feminisering van woorden weer worden terug gedraaid". Vandaar dat ik mij nu even noem: directrice van het Institut Néerlandais.
Met dank aan Martine Rijk
»
»
»