Van het kabinet Balkenende II (en III) kun je niet zeggen dat het pijnlijke maatregelen uit de weg is gegaan. Op economisch terrein heeft de regeringsploeg van CDA en VVD (en tot deze zomer D66) enkele slepende kwesties stevig aangepakt.
Zo zijn de bijstand, de WW, de gezondheidszorg en de vervroegde pensionering op de schop gegaan. Het hervormingskabinet is er zelfs in geslaagd om de WAO aan te pakken, al sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw een politieke en maatschappelijke splijtzam.
De timing van de maategelen was opmerkelijk, want de omstandigheden voor drastische ingrepen waren de afgelopen jaren niet ideaal. Tot vorig jaar stond er een stevige economische tegenwind die bijna iedereen in zijn portemonnee voelde. Financiële ingrepen komen dan extra hard aan.
Repareren
Het kabinet speelde met de hervormingen gevaarlijk spel, want je moet het dak repareren bij mooi weer en niet als het regent. De hervormingen (samen met het verlagen van het financieringstekort) hebben het economisch herstel eerder vertraagd dan bespoedigd.
Maar het fundament onder de economie moest volgens de regeringspartijen worden aangepakt om de concurrentiekracht van Nederland te versterken. Dat ze veel Nederlanders tegen zich in het harnas hebben gejaagd, is een risico dat Balkenende en Zalm bewust hebben genomen.
In de veronderstelling dat de economie wel weer aantrekt en de maatregelen hun vruchten afwerpen, speculeerden ze zelfs openlijk op een electorale beloning. Intussen werden de kiezers gepaaid met de boodschap 'Eerst het zuur, dan het zoet'.
Rijp
De strategie lijkt te werken, want de economie heeft zich dit jaar sterk hersteld. De oogst is zelfs onverwacht snel rijp: begin augustus verhoogde het Centraal Planbureau (CPB) de groeivoorspelling voor dit en volgend jaar met een kwart procent naar 3,25 procent in 2006 en 3 procent in 2007.
Voor het minderheidskabinet van CDA en VVD komt het goed uit dat hun kabinet op Prinsjesdag een volwaardige begroting kan indienen, want het laat zich raden dat deze miljoenennota er aantrekkelijker uitziet dan de vorige afleveringen.
Of de kiezers het als een feestbegroting zien is nog de vraag, want minister Zalm wil de hand op de knip houden. De lastenverlichting voor 2007, die het kabinet in het voorjaar in het vooruitzicht stelde, wordt wat hem betreft dan ook niet uitgebreid.
Kinderbijslag
Burgers en bedrijven kunnen volgend jaar rekenen op 1,2 miljard euro lagere lasten, in de vorm van een verlaging van de WW-premie en de winstbelasting voor bedrijven. Verder gaat de kinderbijslag omhoog en wordt kinderopvang goedkoper.
In het CDA gaan stemmen op om financiële meevallers te gebruiken voor een extra lastenverlichting. Maar de VVD'er Zalm wil daar niets van weten. Hij komt na de verkiezingen niet terug en er is hem veel aan gelegen om met een begrotingsoverschot afscheid te nemen als minister van Financiën.
»
»
»