De reactie van de Nederlandse bevolking op het bloedige neerslaan van de Hongaarse opstand in 1956 was volgens De Telegraaf 'ongekend heftig'.
Verontwaardiging en boosheid over het geweld van het Sovjet-regime brachten duizenden mensen ertoe de straat op te gaan in Amsterdam, Den Haag en Utrecht om te protesteren.
Er werden felle toespraken gehouden en er ontstonden rellen, die zich richtten op de Communistische Partij Nederland (CPN). In Amsterdam werd het CPN-hoofdkwartier in het Felix Meritis-gebouw bestormd door een woedende menigte.
Ook communistische boekhandels en de vestiging van het dagblad De Waarheid (verbonden met de CPN) moesten het ontgelden. In Den Haag gebruikte de politie de wapenstok om een boze menigte op afstand van de Russische ambassade te houden.
Vluchtelingen
Premier Drees uitte in een toespraak op 5 november zijn afkeuring van het Russische ingrijpen en hij beloofde duizend Hongaarse vluchtelingen in Nederland op te nemen.
Dit gebaar bleek in praktijk minder edelmoedig dan het aanvankelijk leek. De regering schoof de kosten voor de opvang van de vluchtelingen grotendeels af op particuliere organisaties.
Met moeite accepteerde Drees de stapsgewijze verhoging van het vluchtelingenquotum naar 2500 in het najaar van 1956. Een selectieteam werd naar de opvangkampen in Oostenrijk gezonden om de meest geschikte vluchtelingen voor Nederland uit te zoeken.
Alleenstaande, geschoolde mannen die aan de slag konden in de metaal- of textielindustrie hadden de absolute voorkeur. Tussen Europese landen die opvang aanboden kwam zelfs een ware concurrentieslag op gang om ervaren mijnwerkers op te nemen.
Weeskinderen
Van de 1300 gevluchte weeskinderen die in een opvangkamp in Joegoslavië verbleven, wilde Drees uiteindelijk maar veertig kinderen opnemen in Nederland. Met het selectieteam werd een kinderpsychiater meegestuurd, waarschijnlijk om de meest geschikte kinderen voor Nederland eruit te filteren.
Economische belangen bleken dus zwaarder te wegen dan humanitaire overwegingen. Drees verdedigde zijn beleid door te wijzen op het woningtekort en de zwakke Nederlandse economie.
Toen de stroom vluchtelingen aanhield zo'n 200.000 Hongaren zochten hun heil in het buitenland nam Nederland begin 1957 nog 2000 extra vluchtelingen op, maar alleen op voorwaarde dat ze binnen een half jaar zouden doorstromen naar Canada.
De vluchtelingen werden gehuisvest in afgelegen kampen, om het risico dat ze liever in Nederland zouden willen blijven te beperken. De meesten reisden uiteindelijk ook door naar Canada.
Comité
Verzetstrijders uit de Tweede Wereldoorlog richtten samen het Nationaal Comité Hulpverlening Hongaarse Volk op, dat binnen enkele dagen zo'n acht miljoen gulden opbracht voor de opvang van Hongaarse vluchtelingen.
De vluchtelingen werden in eerste instantie opgevangen in de Jaarbeurshallen in Utrecht, waarvandaan ze verder werden vervoerd naar bungalowparken, leegstaande kazernes of particuliere huizen.
De Hongaren konden rekenen op veel belangstelling van de Nederlandse bevolking. Tot hun eigen verbazing stonden honderden mensen op de stations van o.a Venlo en Utrecht om hen welkom te heten in Nederland.
Vlag
Ook de koninklijke familie toonde zich zeer begaan met de vluchtelingen. Koningin Juliana heette de eerste vluchtelingen welkom via een radiotoespraak op 15 november 1956. Later bezocht zij de vluchtelingen diverse malen.
Een van de gevluchte verzetsstrijders overhandigde de koningin een rood-wit-groene Hongaarse verzetsvlag met zwarte rouwrand, die hij had meegevoerd in zijn strijd tegen de Russen. De vlag wordt nu bewaard in het koninklijk huisarchief in Den Haag.
Het overgrote deel van de Hongaren in Nederland is zonder problemen geïntegreerd. Een relatief groot aantal kwam terecht in belangrijke functies in het bedrijfsleven en bij wetenschappelijke of medische instellingen.
Deel deze pagina
»
»
»