Klik boven in het menu voor archieffilmpjes van emigranten in de jaren 50/60
De eerste lichting emigranten die eind jaren vijftig van de vorige eeuw naar Australië vertrok, droomde van een nieuw en welvarend bestaan Down Under.
Weg uit het bedompte Nederland, waar werkloosheid heerste en de economische vooruitzichten slecht waren. De Koude Oorlog voedde bovendien de angst voor een nieuw internationaal conflict in Europa.
Australië had dringend behoefte aan arbeidskrachten. Bovendien was het land met maar vier miljoen inwoners 'te leeg'. De Australische overheid zette in op immigranten uit Europese landen, omdat de Europeanen zich naar verwachting snel zouden aanpassen aan de Australische cultuur.
Rooskleurig
In de voorlichtingsfilms van de Nederlandse overheid over emigratie was de emigranten een rooskleurig beeld voorgehouden van een zonnige toekomst in Australië: altijd mooi weer, prachtige natuur en veel ruimte, grote huizen met tuinen en banen voor het opscheppen.
De werkelijkheid bleek voor velen een stuk weerbarstiger. Vanwege een crisis op de woningmarkt in Australië kwam een groot deel van de immigranten na een wekenlange bootreis terecht in opvangcentra, die varieerden van hostels in de steden tot grote kampen op het platteland. Daarvandaan moesten de mannen op zoek naar werk, terwijl de vrouwen met de kinderen in de kampen verbleven.
In deze voormalige legerkampen was weinig comfort en er heerste een militair regime. De immigranten hadden weinig privacy en de mannen werden aanvankelijk gescheiden van vrouwen en kinderen. Later mochten families bij elkaar wonen.
Slecht voorbereid
De meeste immigranten waren slecht voorbereid op reis gegaan. Ze spraken geen of slecht Engels, ze wisten niet welk werk ze zouden gaan doen en ze wisten nauwelijks iets af van het land weer ze heengingen.
Speciale commissies, de Good Neighbour Councils, werden in het leven geroepen om de integratie van de immigranten te bevorderen. Zij boden bijvoorbeeld hulp bij het zoeken naar huisvesting en werk.
Luxe was de eerste jaren ver te zoeken. Het bleek niet zo eenvoudig een geschikte baan te vinden en de woonomstandigheden lieten te wensen over.
Teruggaan naar Nederland was niet altijd een optie. De heenreis was betaald door de Nederlandse overheid, en wie binnen twee jaar terugkeerde, moest behalve de terugreis ook de heenreis alsnog betalen. Daarvoor hadden de meesten geen geld.
Hard werken
Het grootste deel van de immigranten klom na enkele jaren uit het diepste dal en raakte thuis in Australië. De Nederlanders stonden algemeen bekend als de 'onzichtbare immigranten', omdat ze hard werkten en snel integreerden in de samenleving.
De Australische overheid drong er bij de immigranten op aan dat ze assimileerden, dat ze echte Australiërs werden. De eerste Nederlanders in Australië hebben erg hun best gedaan aan die opdracht gehoor te geven. Zij spraken thuis vaak alleen Engels en voedden hun kinderen op als echte Australiërs. De tweede generatie was al vrijwel niet meer van de Australiërs te onderscheiden.
Dat betekent niet dat de immigranten hun Nederlandse wortels waren kwijtgeraakt. Er werden Hollandse pubs en Hollandse verenigen opgericht. Ook stichtten de Nederlanders eigen kerkgenootschappen waar ze op hun eigen manier hun geloof konden beleven.
De immigranten van toen zijn inmiddels flink vergrijsd en ouderen die niet meer zelfstandig kunnen wonen, kunnen terecht in Nederlandse verzorgingshuizen van DutchCare. Nederlandstalige verpleegkundigen zorgen voor een goedverzorgde oude dag, inclusief de Nederlandse 'gezelligheid'.
Eenderde van de emigranten is op enig moment toch teruggekeerd naar vaderlandse bodem. Voor velen een moeilijke keuze, omdat ze in hun hart toch ook een beetje Australiër waren geworden.
'No worries'
Australië is ook nu weer in trek als emigratieland. Aangetrokken door de ruimte en de 'no worries'-mentaliteit, proberen veel Nederlanders Down Under te ontsnappen aan de drukte, de haast en toegenomen onveiligheid in eigen land.
In Australië is dankzij een explosief groeiende economie opnieuw behoefte aan jonge en goed geschoolde arbeidskrachten uit Europa en India. Artsen, bouwkundigen en ingenieurs, maar ook vaklieden zoals metselaars, elektriciens en kappers kunnen er redelijk makkelijk aan de slag.
Er wonen op dit moment zo'n 20 miljoen mensen in Australië, van wie een kwart in het buitenland is geboren. Mensen die nú tot emigratie besluiten, zijn over het algemeen veel beter voorbereid dan de eerste generatie emigranten.
Mensen reizen makkelijker en hebben al eens kennisgemaakt met Australië. Hun avontuur is dan ook minder een sprong in het diepe dan dat was voor de eerste generaties emigranten.
Deel deze pagina
»
»
»