Door correspondent Wabe Roskam
Het jongste werelddeel, Oceanië, het grootste land, Australië. De geschiedenis? Die begint pas echt in 1788, wanneer de Britse Captain Cook het land 'ontdekt'. Kaarten vanaf de 16e eeuw? Daar lijkt men in Australië zich weinig van aan te trekken.
Vraag de Australiërs op straat wie hun land ontdekte en 95 procent zal de naam van kapitein Cook noemen, die dankzij de kaarten van de Nederlanders, in 1788 de oostkust 'ontdekte' en het land claimde voor het Britse rijk.
Vraag nog iets langer door en een klein aantal noemt Dirk Hartog als ontdekker van het kleinste werelddeel. Dat komt door het tinnen bord dat Dirk Hartog aan een boom heeft getimmerd.
Willem Janszoon ontdekte dan wel Australië in 1606 en bracht een gedeelte van de noordkust in kaart, het was uiteindelijk Hartog die in het westen het eerste tastbare Europese bewijs achterliet. Kijk maar naar veel namen hier die verwijzen naar de Nederlanders. Arnhem Land, Kaap Keerweer, Rottnest Island
Positief
Het heeft ook te maken met de denkwijze. De Nederlanders noemden dit land kaal en lelijk, terwijl Cook mogelijkheden zag en ook nog eens een grote zeeheld was in die tijd. De Aussies hebben dat graag geaccepteerd als positieve geschiedenis.
De Australiër denkt graag positief en wil vooruit. Dat valt zelfs terug te zien in 's lands wapenschild, dat wordt gesierd door een kangoeroe en een struisvogel. De enige twee dieren in de wereld die niet achteruit kunnen lopen!
Men wil hier dus vooruit. Men wil er ook bij horen. Zelfs vandaag de dag valt dat nog op. Australië ziet zichzelf graag als de 'politieagent' van deze regio. Een marionet van George Bush, zeggen de critici.
Bootvluchtelingen werden al snel opgesloten in opvangkampen in de jaren 90, uitgeprocedeerde asielzoekers werden prompt teruggestuurd naar waar ze vandaan kwamen. Moeilijkheden in de regio worden snel de kop ingedrukt. Oost-Timor, Papoea Nieuw Guinea en de Salomonseilanden, zijn daar goede voorbeelden van.
Een oorlog? Australië stuurt als een van de eerste haar troepen. Nu en ook vroeger. Per hoofd van de bevolking was er geen land dat zoveel troepen naar de Eerste en Tweede Wereldoorlog zond. Aspirant-soldaten logen zelfs over hun leeftijd om naar het front te kunnen. Zonder een idee wat hen te wachten stond. Een jong land bouwt aan haar geschiedenis. Wapenfeiten spelen daarbij een belangrijke rol.
Winnen
Zelfs in de sport zie je de vechtersmentaliteit terug. Een land van twintig miljoen mensen dat tijdens de Olympische Zomerspelen meestal als vierde eindigt na grote landen als Amerika, Rusland en China? Dat mag je een sportgek land noemen. Een Engelse cricketcoach maakte daarover ooit een leuke opmerking: "Engelsen willen niet verliezen. Australiërs willen winnen".
Het is ook het land van de emigranten. Alleen al in Sydney heeft bijna veertig procent van de bevolking een 'andere' achtergrond. "We leven in een multiculturele samenleving", zegt premier John Howard regelmatig. De Liberale regeringsleider, die inmiddels tien jaar lang het land bestuurt, vergeet misschien dat multicultureel niets meer betekent dan een veelzijdigheid van culturen.
Vorig jaar december bleek dat die culturen niet altijd even goed met elkaar omgaan. Onlusten braken uit tussen Australiërs van Libanese afkomst en de autotochtone bevolking. De rust keerde snel weer, maar er is onderhuids nog steeds iets voelbaar.
Tijdens de grote emigratiestroom in de jaren 50 kwamen ook bijna 200.000 Nederlanders naar dit uitgestrekte land. 'The invisible migrant', onzichtbare emigrant, werden ze genoemd. Ze pasten zich snel aan. Toch was niet iedereen gelukkig, blijkt wel uit de cijfers. Bijna 50.000 mensen gingen uiteindelijk terug naar Nederland.
Vandaag de dag komen nog steeds landgenoten hun heil zoeken Down Under. Het weer, de ruimte, de gemoedelijkheid. Het zijn enkele ingrediënten van een land dat aantrekkelijk blijkt te zijn.
Droogte
Toch zal de regering waarschijnlijk in de nabije toekomst haar emigratiebeleid gaan aanpassen. Ja, er is volop ruimte. Maar
water wordt een steeds groter probleem.
De droogte neemt steeds grotere vormen aan. Meer dan zestig procent van het land is tot droogtegebied verklaard en waterreservoirs bevatten nog geen 40 procent van hun capaciteit.
In het buitenland wordt Australië nog vaak gezien als een ruig land waar de kangoeroes door de straten hoppen. Een zelfde beeld als waar Nederlanders in molens wonen en allemaal op klompen lopen.
De grote steden zijn net als iedere grote moderne stad op deze wereld. Maar het land is anders wat betreft zijn ongerepte natuur; de woestijnen, de regenwouden en de eindeloze uitgestrektheid van nauwelijks bewoond land. En daar hoef je vanuit de stad maar even voor te rijden.
De bekendste natuurliefhebber, Steve Irwin, kom je er helaas niet meer tegen. De 'Crocodile Hunter' is enkele weken geleden om het leven gekomen. Het land treurde. De man die de natuur van dit land aan de rest van de wereld 'verkocht', is niet meer.
Beluister ook de radiocolumn van Wabe Roskam onderaan in de rechterbalk
Deel deze pagina
»
»
»