Airbus moest het paradepaardje worden van de Europese industrie, maar door bestuurlijke en technische tegenvallers staat het concern er financiëel zeer slecht voor. De crisis bij het Europese paradepaardje in acht vragen en antwoorden.
Wat is de geschiedenis van Airbus?
Airbus is voortgekomen uit de wens om een zelfstandige Europese vliegtuigindustrie op te zetten. De tegenhanger van het Amerikaanse Boeing moest onder meer een symbool van de Europese eenheid worden. Al vlak na de Tweede Wereldoorlog spraken politici over een gezamenlijke vliegtuigindustrie, maar pas in 1970 werd Airbus opgericht.
Van Europese eenheid was vanaf het begin weinig te merken, doordat de oprichters (Frankrijk, Groot Brittannië en Duitsland) er elk hun eigen agenda op nahielden. De drie verdeelden de zeggenschap en productielocaties, maar problemen ontstonden door onenigheid over de overheidsinvloed. De Britse en Duitse staat trokken zich terug.
Hoe ziet het concern er nu uit?
Sinds 2000 is Airbus onderdeel van de European Aeronautic Defense and Space Company (EADS). Recent heeft het Britse BAE Systems zijn belang van 20 procent verkocht. Dat betekent dat de aandeelhouders uit Frankrijk, Duitsland en Spanje nu de dienst uitmaken. Daarbij is de Franse staatsbemoeienis (een belang van 15 procent) nog steeds aanwezig. Het hoofdkantoor staat in Parijs, Airbus-fabrieken zijn te vinden in onder meer Toulouse (hoofdvestiging), Hamburg, Bremen, Madrid en Sevilla.
Welke modellen heeft Airbus gemaakt?
Het eerste vliegtuig dat Airbus produceerde was de A300, die in 1972 klaar was. Dit type werd opgevolgd door de A320, de A330 en de A340. In 1998 werd een mijlpaal bereikt doordat Airbus voor het eerst meer toestellen verkocht dan Boeing. Airbus heeft dat voor elkaar gekregen dankzij jarenlange overheidssteun. Washington en Brussel vliegen elkaar hier regelmatig mee in de haren, maar de werkelijkheid is dat Boeing op zijn beurt ook profiteert van financiële steun uit Washington.
Wat is er nu bij Airbus aan de hand?
De productie van de A380, het grootste passagierstoestel ter wereld, heeft ernstige vertraging opgelopen. Oorzaak zijn complicaties met de bedrading. De afgelopen maanden heeft het moederconcern EADS het productieschema voor de superjumbo moeten aanpassen. Als gevolg daarvan kan Airbus dit jaar maar één A380 afleveren.
Bovendien bleek het ontwerp voor nóg een megaproject, de A350, ondeugdelijk. Van dit model zin zo'n 100 exemplaren besteld, maar de productie moet worden bijgesteld. EADS heeft dit jaar twee keer een winstwaarschuwing moeten geven.
Wat is de oorzaak van de problemen?
Volgens kenners van de vliegtuigindustrie heeft Airbus zich vertild door tegelijk twee nieuwe modellen te ontwikkelen. Airbus kan dat niet aan, in het bijzonder omdat het kwetsbaar is door interne verdeeldheid. De twee belangrijkste filialen, Hamburg en Toulouse, geven elkaar de schuld van de problemen.
De regering in Berlijn overweegt weer aandeelhouder te worden om bij eventueel verlies van werkgelegenheid de Duitse belangen veilig te stellen. De Spaanse overheid, die via het staatsbedrijf SEPI een belang van 5,5 procent in de vliegtuigbouwer heeft, staat ook op het punt om meer aandelen te verwerven.
Wat zijn de gevolgen voor het concern?
In de directiekamers in Parijs voltrekt zich een stoelendans. De eerste wisseling in de top was in juli, toen Christian Streiff de plaats innam van Gustav Humbert en Noël Forgeard. De nieuwe Duitse topman heeft het maar drie maanden volgehouden. Deze week werd hij al weer weggestuurd wegens kritiek op zijn aanpak van de crisis. Sinds maandag wordt het concern geleid door de Fransman Louis Gallois, vroeger topman van de spoorwegmaatschappij SNCF.
Gallois heeft onmiddellijk na zijn aantreden "een pijnlijke ontslagronde" in het vooruitzicht gesteld. Hij kondigde ontslagen aan onder administratief personeel en het management. Airbus heeft 55.000 werknemers. Gallois noemde geen aantallen. Het personeel in de fabrieken hoeft niets te vrezen, daar is het alle hens aan dek.
Hoe reageren de klanten van Airbus?
Die dreigen orders af te zeggen. De A380 is door zestien luchtvaartbedrijven besteld, waarvan enkele hun ongenoegen kenbaar hebben gemaakt. De grootste klant is de maatschappij Emirates uit Dubai met 43 toestellen gevolgd door het Duitse Lufthansa met vijftien stuks. Er zijn nog geen klanten weggelopen, maar als dat gebeurt zal Boeing ze met open armen ontvangen.
De Amerikaanse vliegtuigbouwer besloot vorig jaar met een nieuwe versie te komen van de aloude 747. Dit toestel heeft met 450 tot 500 stoelen minder capaciteit dan de A380, maar kan bij gebrek aan beter wel een alternatief zijn. Ook voor klanten die afzien van de A350 heeft Boeing een passende aanbieding: de 787 Dreamliner. Daarvan zijn er 360 verkocht tegen 100 A350-toestellen.
Overleeft Airbus deze crisis?
Dat hangt af van twee zaken af:
1. De luchtvaartmarkt die aan sterke schommelingen onderhevig is, onder meer onder invloed van dreiging van oorlog en terrorisme, de economie en de brandstofprijzen. Als het allemaal meezit blijft de vraag naar vliegtuigen zo groot dat Airbus gemakkelijker overeind kan blijven.
2. De snelheid waarmee Airbus de productie op het gewenste niveau kan krijgen. Daarvan hangt af hoeveel geduld de klanten kunnen opbrengen. Een moeilijke opgave voor topman Louis Gallois omdat tegelijk een stevige sanering moet worden uitgevoerd.
»
»
»