Door Arjan Nieuwenhuizen
Ik heb geen flauw idee hoelang ik geslapen heb. Lang genoeg in ieder geval om m'n spieren het idee te geven dat ook zij wel even vrijaf kunnen nemen. In een foetushouding gevangen tussen rugleuning 23c en rugleuning 24 c. De stewardess in de baarmoeder 747 lijkt op Cathy Freeman. Ze lacht vriendelijk, en zegt dat het half vijf is. De tijd vliegt kennelijk ook.
Ik kijk langs m'n buurman heen door het raampje. Of we vliegen rondjes, of het woestijnlandschap is de afgelopen drie uur niet veranderd.
Er moeten hier beneden nog plekken te vinden zijn waar nog nooit een mens een voetafdruk heeft achtergelaten. Waar het er nog net zo uitziet als miljoenen jaren geleden.
De oudste fossielen ter wereld zijn hier in Australië gevonden. Een groot aantal bij toeval. Zegt de ene paleontoloog tegen de andere: moet je kijken waar ik nu weer op ga zitten! En het land is zo overweldigend groot dat het lijkt alsof de schatkist nog maar net open is gegaan. Als ik naar beneden kijk zie ik nog steeds een grote zandwoestijn. Die heel toepasselijk ook de Grote Zand Woestijn heet.
Ab Origine
Australië is het land waar je naar toe gaat als je ruimte zoekt. Vrijheid. Als je wereld te klein is, emigreer je naar Australië. Hier vind je de rust, en de rijkdom om jezelf te zijn.
Als je tenminste geen aboriginal bent.
Ab Origine, in den beginne waren ze hier alleen. Tienduizenden jaren hebben ze hier vrij en ongestoord kunnen leven in hun dreamtime. De naam is wat verwarrend, want het gaat hier niet over dromen. Maar over een mythologische tijd die zowel het verleden, het heden als de toekomst bevat.
Begin 1600 stappen de eerste blanken hun droomtijd binnen. Toevallige Nederlandse ontdekkingsreizigers, die haastig de zee weer op vluchtten. De speren die hun kant op komen, zijn niet gedroomd.
De Nederlanders zien overigens niks in het dorre continent zonder goud, en de Britten (die een paar jaar later aanmeren) maken er een gevangenis van. Britse criminelen - van tasjesdief tot seriemoordernaar - krijgen hier levenslang. Want na het uitzitten van hun straf mogen ze niet meer terug.
Gevangenis
De voormalig gedetineerden trekken de outback in, en boeren in de meeste gevallen tot het licht in hun landsgrote cel definitief uitgaat. Van de aboriginals hebben ze geen last. Andersom ook niet trouwens.
Als er in 1851 toch goud wordt gevonden is het snel gedaan met de Aboriginals. Britse golddiggers stromen binnen, en schoppen de oorspronkelijke bewoners van hun land af.
250 jaar na de eerste blanke stap op het eiland is het huis van de oorspronkelijke bewoner een huis van bewaring geworden, een gevangenis. De aboriginal wordt officieel een tweederangs bewoner in eigen land.
Mijn stewardess brengt me voor de laatste keer water. "You look like Cathy Freeman", lach ik haar in m'n beste Engels toe. Ze lacht meewarig terug. Weet ze niet wie Cathy is? Of heb ik haar heel erg beledigd door te zeggen dat ze op een aboriginal lijkt?
Cathy Freeman ontsteekt de Olympische vlam op de Spelen van 2000 in Sydney, en wint daarna ongenaakbaar de 400 meter. Na haar overwinning maakt ze een ererondje, ook met de aboriginalvlag om haar schouders.
Hoofdprijs
Ze heeft overigens geluk dat ze niet de eerste aboriginal is die een hoofdprijs pakt. Dat was ergens eind 1800 een cricketer, Shinal. Hij is een waardevolle kracht voor Hobart Town. Zo bijzonder dat ze hem na z'n dood onthoofden. Het lichaamsdeel wordt ingepakt en opgestuurd naar een Iers museum voor onderzoek, en later tentoongesteld. Ok, die hoofdprijs was een grapje, maar de rest van het verhaal niet.
In de 19e eeuw overkwam Aboriginal Charlie Samuels figuurlijk hetzelfde. Hij is misschien wel de snelste man van de 19e eeuw, maar mag niet uitkomen voor z'n land. Als hij protesteert wordt-ie voor gek verklaard en opgenomen in een inrichting.
Wally Mc Arthur was ook zo'n goede aboriginal-sporter waar de rest van de wereld nauwelijks iets van heeft gemerkt. Een aboriginal is geen Australiër, aldus het Australische Olympisch Comite in 1952. En dus mag de snelste man ter wereld van dat jaar niet meedoen aan de Spelen van 1952 in Helsinki.
'Mijn Cathy' controleert met een Qantas-lach of mijn riemen vast zitten, en of ik mijn table in the upright positie heb gezet. Straks niet vergeten om de klok in m'n mobiele telefoon tien uur vooruit te zetten, maak ik een notitie in mijn hoofd.
Want tijd is belangrijk in Australië. Er zijn plaatsen waar je moeiteloos teruggaat in de tijd, soms wel duizenden jaren. Op andere plekken lijkt de tijd stil te hebben gestaan. En daar zitten vaak Aboriginals. In hun eigen dreamtime.
»
»
»