Door Eddo Rosenthal, correspondent van de NOS in Israël
Sharon werd een aantal weken geleden geïnterviewd in een populair Israëlisch amusementsprogramma. Aan het slot van het gesprek vroeg de gastheer zoals altijd: "Welk dier zou u willen zijn"? "Een leeuw", antwoordde Sharon doodernstig, zonder een moment van aarzeling.
Inmiddels is Sharon van het politieke toneel verdwenen.
Na vijf jaar premierschap is de 77-jarige Leeuw van Israël onverwacht geveld. Hij ligt in een diep coma in het Hadassah-ziekenhuis in de hoofdstad Jeruzalem. Zijn premierschap is voorlopig overgenomen door de ervaren en geslepen minister van financiën Ehud Olmert, die een generatie jonger is.
Metamorfose
Er is alle reden om aan te nemen, dat Olmert het buitenlandse beleid van Sharon zal voortzetten. Hij was niet voor niets de vertrouwensman geworden van Sharon binnen de regering.
Net als Sharon heeft ook Olmert een politieke metamorfose ondergaan. Beiden zijn pas de laatste jaren tot het inzicht gekomen dat het bezet houden van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook op een ramp uitloopt voor Israel.
Net als Sharon streeft ook Olmert naar een vrijwel volledig Israelisch vertrek uit bezet Palestijns gebied. Niet omdat ook de Palestijnen recht zouden hebben op een eigen staat, maar uit praktische overwegingen: om het voortbestaan van een democratische Joodse staat te garanderen.
Niet geografische, maar demografische argumenten hebben geleid tot de politieke ommezwaai van de rechtse Sharon en Olmert, en tot hun breuk met de Likud-partij. Hetzelfde geldt voor minister van justitie Tsipi Livni, die binnenkort wordt benoemd tot Israels nieuwe minister van Buitenlandse Zaken.
Twee jaar geleden zei Olmert in een interview dat Israels grenzen zodanig getrokken moeten worden, dat een Joodse bevolkings-meerderheid van tachtig procent wordt gegarandeerd.
Met andere woorden Israel moet weg uit de dichtbevolkte Gazastrook en de Westoever, waar 3,5 miljoen Palestijnen wonen.
Landsbelang
Olmert is het ook eens met Sharons opvatting dat met het Palestijnse leiderschap geen overeenstemming bereikt kan worden over een vredesregeling, en dat Israel daarom beter eenzijdige stappen kan nemen in het eigen landsbelang.
Sharon weigerde jarenlang om zaken te doen met Yasser Arafat, omdat hij de Palestijnse leider voor geen cent vertrouwde. Van Arafats opvolger, president Mahmud Abbas had Sharon evenmin een hoge pet op, omdat die te zwak bleek om de vele Palestijnse milities te ontwapenen. Evenmin was Abbas bij machte om een eind te maken aan Palestijnse zelfmoord-acties en raket-beschietingen.
Netals Sharon zal ook Olmert unilaterale "vredesstappen" willen ondernemen. Met andere woorden, hij is van plan om het Israëlische leger terug te trekken uit grote delen van de Westoever, en om Joodse nederzettingen "te verplaatsen", in ruil voor Amerikaanse garanties en toezeggingen.
Zonder het hardop te zeggen, zal ook Olmert ernaar streven dat de Israëlische veiligheidsbarrière op de Westoever de grenslijn wordt met een onafhankelijk Palestina. Dit in de hoop dat het Israëlisch-Palestijnse conflict voor het eerst in de geschiedenis wordt gereduceerd tot een beheersbaar grensconflict, waarvoor misschien later een oplossing kan worden gevonden.
Anarchie
Maar voordat het zover is, zijn we jaren verder.
Eerst staan de Palestijnse parlements-verkiezingen van 25 januari voor de deur. De kans is groot dat de fundamentalistische Hamas, voor het eerst die verkiezingen gaat winnen. Wat daarna gebeurt, is onvoorspelbaar.
Israel vreest dat de toch al chaotische situatie in de Palestijnse gebieden zal overslaan in totale anarchie. Voor premier Olmert kan dat aanleiding zijn om een eenzijdig Israelisch vertrek uit bezet Palestijns gebied in versneld tempo uit te voeren. Maar dat zal pas gebeuren na Olmerts verwachte overwinning bij de Israëlische parlementsverkiezingen van 28 maart.
Wij zijn geïnteresseerd in uw mening over de toekomst van het vredesproces. Vul het formulier in dat u vindt via de link in de rechterbalk. Een selectie wordt door ons gepubliceerd.
»