Waar draait het om bij de gemeenteraadsverkiezingen? Om fietspaden, hangjongeren, verloedering en andere lokale onderwerpen? Of om de mening van de kiezers over het kabinetsbeleid?
Wie zijn oor te luisteren legt onder de Haagse kaasstolp, kan alleen maar concluderen dat de gemeenteraadsverkiezingen ook deze keer uitsluitend dienen als peiling voor de landelijke verkiezingen.
De vorige drie keer lag dat voor de hand. Toen werden de gemeenteraadsverkiezingen steeds slechts twee maanden voor de parlementsverkiezingen gehouden (respectievelijk in maart en in mei).
Maar door de val van het kabinet-Balkenende I en de daarop volgende tussentijdse - verkiezingen in 1993 liggen de twee nu veel verder uit elkaar: de landelijke verkiezingen staan pas in mei 2007 gepland.
Nerveus
Toch zijn de politici in Den Haag al maanden nerveus en profileren zij zich steeds duidelijker. Zoals D66 in de discussie over een nieuwe militaire missie naar Afghanistan. Het "nee" van de kleinste coalitiepartner had waarschijnlijk minder stellig geklonken als er geen verkiezingen in het verschiet lagen.
Ook de agenda van bijvoorbeeld PvdA-leider Bos lijkt nauw gekoppeld te zijn aan de verkiezingen in maart. Nadat hij zich lang op de vlakte heeft gehouden, presenteerde hij in december een boek over zijn persoon en maakte hij in de slipstream bekend dat hij na de volgende Kamerverkiezingen wel premier wil worden.
En VVD-fractievoorzitter Van Aartsen heeft laten weten dat hij de uitslag van de lokale verkiezingen zelfs zo belangrijk vindt, dat hij het hiervan laat afhangen of hij zich kandidaat stelt als lijsttrekker. Als zijn partij een desastreus slecht resultaat behaalt, zal hij dat niet doen.
Leefbaren
Natuurlijk zijn er heel veel mensen die hun keuze in het stemhokje op 7 maart laten afhangen van de landelijke politiek, zoals de standpunten van de partijen over de missie naar Afghanistan.
In die zin is het logisch dat 'Den Haag' zijn uiterste best doet om zich te profileren. Maar uiteindelijk zeggen de uitslagen niet zo veel over wat de kiezers landelijk gaan doen, al was het alleen al vanwege het aantal plaatselijke partijen waarop gestemd kan worden.
Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2002 ging ruim een kwart van de stemmen naar deze partijen. Met name de 'Leefbaren' boerden toen goed. De verwachting is dat de plaatselijke partijen het dit keer minder goed zullen doen, maar dan nog zullen ze stemmen afsnoepen van de landelijke partijen.
Lage opkomst
Een andere factor die de gemeentelijke verkiezingen beïnvloedt is bijvoorbeeld de lage opkomst bij de gemeenteraadsverkiezingen. In 1998 werd een historisch dieptepunt genoteerd: slechts 58,9 procent van de kiesgerechtigden maakte de gang naar de stembus. In 2002 was dat opnieuw het geval, met 57,7 procent.
Vaak blijkt dat onder de mensen die wèl gaan stemmen, relatief veel christenen zijn. Dat leverde de kleine christelijke partijen bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen een opvallende winst op: 26 extra zetels voor de ChristenUnie en 11 voor de SGP.
Maar al deze argumenten lijken de landelijke politici niet te deren. Wie de agenda's op de websites van de politieke partijen bekijkt, ziet dat 'Den Haag' ruimschoots is vertegenwoordigd in de campagnes voor de gemeenteraadsverkiezingen. Volgens sommigen 'kapen' zij die zelfs.
»