Het duurde maanden voor de cartoonrel internationaal de headlines haalde, maar toen het conflict eind januari eenmaal escaleerde, ging het razendsnel. Een overzicht van de gebeurtenissen sinds de publicatie van de serie cartoons in Denemarken, bijgehouden tot en met 19 februari.
19 februari 2006:
Bij rellen in Nigeria over de spotprenten vallen zestien doden. Dat is het hoogste dodental sinds het begin van de wereldwijde betogingen.
Denemarken roept tijdelijk zijn ambassadeur terug uit Pakistan in verband met de hevige protesten in de hoofdstad Islamabad.
18 februari 2006: In Libië vallen bij een betoging tegen de spotprenten over de profeet Mohammed zeker tien doden. Een groep van duizend betogers bij het Italiaanse consulaat in de havenstad Benghazi gooit met stenen en flessen en steekt auto's en een Deense vlag in brand. Als ze proberen het gebouw te bestormen en in brand te steken, raken ze slaags met de oproerpolitie.
De Italiaanse minister Calderoli, lid van de anti-immigranten-partij Lega Nord, stapt op. Volgens Italiaanse media heeft Calderoli rellen in Libië uitgelokt, door op tv met een t-shirt te verschijnen met een van de omstreden tekeningen erop. Onder anderen de Italiaanse premier Berlusconi en minister Fini van Buitenlandse Zaken hadden aangedrongen op het vertrek van Calderoli.
17 februari 2006: De Pakistaanse geestelijke Maulana Yousef Qureshi looft 25.000 dollar en een auto uit voor het vermoorden van de Deense cartoonist die de omstreden spotprenten voor de Jyllands Posten heeft gemaakt. De voorganger van een moskee in Peshawar zegt dat een juweliersorganisatie nog eens 1 miljoen dollar biedt, maar dat kan niet worden bevestigd. "Als het westen een beloning voor Osama bin Laden en al-Zawahri kan uitloven, kunnen wij ook een beloning uitloven voor het doden van de man die deze heiligschennis heeft veroorzaakt", aldus Qureshi.
Denemarken sluit tijdelijk de ambassade in Pakistan na aanhoudende protesten over de spotprenten.
De Denen zijn positief over de manier waarop premier Rasmussen omgaat met de cartoonrel. In een peiling zegt 41 procent van de Denen dat Rasmussen 'goed' met de crisis omgaat.
De Pakistaanse autoriteiten plaatsen een radicale moslimleider onder huisarrest in de hoop dat de protesten tegen de Deense spotprenten tot bedaren komen. Ook worden in verscheidene steden 200 mensen opgepakt. De politie is massaal aanwezig na het vrijdaggebed.
16 februari 2006: Minister Bot zegt aan het einde van zijn dipomatieke missie in Saudi-Arabië en Qatar dat de vrijheid van meningsuiting "voor ons een heilig huisje" is. Bot weigert de crisis te zien als een botsing van beschavingen. "Dat zou een definitieve breuk impliceren."
De rechts-extremistische partij Lega Nord uit Italië wordt in het Europees Parlement uit de eurosceptische groep met ChristenUnie/SGP gezet. "De partij betoont geen respect voor moslims", zegt Hans Blokland (ChristenUnie). De Italiaanse Lega Nord-minister Calderoli had eerder aangekondigd een t-shirt met spotprenten van de profeet Mohammed te gaan dragen.
15 februari 2006: De rellen in Pakistan houden aan. In Peshawar, waar een fastfood-restaurant wordt aangevallen, vallen twee doden. In Lahore wordt een demonstrant gedood bij rellen met de politie.
De Organisatie van de Islamitische Conferentie (OIC) doet tijdens het bezoek van minister Bot in Jeddah een oproep om in Europese landen belediging van de profeet Mohammed voor de wet gelijk met majesteitsschennis te stellen.
De Oostenrijkse president Fischer stelt dat media de profeet niet zouden moeten afbeelden, en spotprenten zijn zelfs dubbel fout, zegt hij in een toespraak voor het Europees Parlement. Voorzitter Barroso van de Europese Commissie zegt tegelijkertijd dat vrijheid van meningsuiting "niet onderhandelbaar" is.
14 februari 2006: In Pakistan vuurt de politie traangasgranaten af om demonstranten tegen de cartoons in de hoofdstad Islamabad en in Lahore uiteen te drijven. Zeker twee mensen komen om in het geweld. De betogers plunderen westerse bedrijven, steken twee bioscopen, tientallen auto's in brand en gooien stenen naar westerse hotels en restaurants. Een aantal betogers wordt met waterkanonnen uit de ambassadewijk verjaagd.
Minister Bot van Buitenlandse Zaken begint aan een driedaagse reis naar Saudi-Arabië en Qatar. Het bezoek was later dit jaar gepland, maar is vervroegd vanwege de cartoonrel.
Verschillende carnavalsverenigingen in Nederland waarschuwen dat ze het niet zullen tolereren als deelnemers aan optochten tijdens carnaval de spot drijven met de profeet Mohammed. Het verbod geldt in Limburg, maar bijvoorbeeld niet in Breda en Den Bosch. Daar zeggen de verenigingen geen problemen te verwachten.
13 februari 2006: De Haagse as-Soennah-moskee, de Amsterdamse al Tawheed-moskee en een moskee in Tilburg willen een rechtszaak aanspannen tegen het tv-programma NOVA. De moskeebesturen vinden dat de toon van de uitzending vrijdag over de spotprenten van Mohammed verachtelijker en vijandiger was dan die van de spotprenten zelf.
De Oostenrijkse bondskanselier Wolfgang Schüssel veroordeelt de publicatie van holocaust-cartoons in Iran. De Iraanse krant Hamshari had een wedstrijd uitgeschreven voor 'de beste holocaust-cartoon' als reactie op de tekeningen die als beledigend worden gezien voor de profeet Mohammed.
Schüssel reageerde op een tekening die de krant op haar website heeft afgebeeld. Het linkerplaatje met de titel 'Auschwitz 1942' toont een man met een Davidster op zijn kleding bij het hek van een concentratiekamp, waar de tekst 'arbeid maakt vrij' op staat. Op het rechterplaatje van de tekening staat dezelfde man, maar nu met een geweer, bij een hek met de inscriptie 'oorlog maakt vrede'.
10 februari 2006: De protesten in de islamitische wereld gaan door. Iraniërs bekogelen de Deense ambassade in Teheran. Betogers in onder meer Afghanistan en Bangladesh, Zuid-Arika en Kenia worden tegengehouden door de politie. Ook in India en Maleisië gaan moslims de straat op. Maleisië heeft het bezitten en verspreiden van de omstreden spotprenten verboden.
In Nederland verbrandt een groep van 150 scholieren tussen de 14 en 18 jaar oud op Plein 1992 in Maastricht een Deense vlag. De groep had zich met spandoeken verzameld op Plein 1992 in Maastricht. De politie is met ongeveer 40 agenten aanwezig maar grijpt niet in. Het is de eerste demonstratie van moslims in Nederland.
De Deense redacteur die de omstreden cartoons heeft laten maken, stelt voor de Iraanse holocaust-cartoons ook af te drukken. Hij wordt daarop met vakantie gestuurd. De Noorse krant die de cartoons als eerste overnam biedt zijn excuses aan. In Zweden wordt een extreem-rechtse website met de cartoons van internet gehaald. Een Franse groep moslims spant een proces aan tegen kranten die de cartoons hebben afgedrukt.
9 februari 2006: VVD-Kamerlid Ayaan Hirsi Ali houdt in Berlijn een rede over de ophef rond de Deense cartoons. Ze spreekt zich uit tegen zelfcensuur. "TV-zenders en kranten die niet de moed hebben om de tekeningen af te drukken moeten zich schamen", aldus de VVD-politica.
In Beiroet gaan een half miljoen Libanezen de straat op voor Ashura, de jaarlijkse herdenking van de kleinzoon van Mohammed. De religieuze viering loopt uit in een vreedzame betoging tegen de cartoons. Hetzelfde gebeurt in Bangladesh. Daar demonstreren zo'n 2000 moslims. Iran en Syrië reageren verontwaardigd op de beschuldigingen over het aanwakkeren van de rel.
8 februari 2006: In Afghanistan komen vier betogers om tijdens een botsing met de politie. In Denemarken krijgen de tekenaars van de omstreden cartoons politiebewaking. In Iran wordt een wedstrijd uitgeschreven voor de beste holocaust-cartoon.
De Verenigde Naties, de Europese Unie en de Organisatie van de Islamitische Conferentie roepen moslimbetogers over de hele wereld op tot kalmte in een gezamenlijke verklaring, die door de VVD en de PvdA als "slap" wordt omschreven.
President Bush roept de Arabische wereld op om het geweld te beteugelen. Zijn minister van Buitenlandse Zaken Rice beschuldigt Iran en Syrië ervan de rellen aan te wakkeren. De Franse president Chirac veroordeelt het tijdschrift Charlie Hebdo voor het opnieuw afdrukken van de cartoons.
7 februari 2006: Enkele honderden Iraniërs vallen de Deense ambassade in Teheran aan. Iran kondigt aan alle banden met Kopenhagen te verbreken. In Afghanistan vallen opnieuw doden. Met Nederlandse F16's wordt getracht een menigte in Meymaneh uiteen te drijven. Een Nederlandse marinier in de noordelijke provincie Baghlan raakt gewond door een steen.
6 februari 2006: De eerste doden vallen als vijf mensen omkomen bij een betoging in Afghanistan. In Somalië wordt een jongen gedood als demonstranten de politie aanvallen.
5 februari 2006: Libanese demonstranten steken de Deense ambassade in Beiroet in brand. Minister van Binnenlandse Zaken Hassan Sabeh stapt op vanwege de protesten.
4 februari 2006: Syriërs vallen de Deense en Noorse ambassades in Damascus aan. In Gaza worden een Duits centrum en het EU-kantoor belaagd. VN-secretaris-generaal Annan roept op tot kalmte en de Duitse Bondskanselier Merkel veroordeelt het geweld. De Arabisch-Europese liga plaatst intussen holocaust-cartoons op zijn website.
3 februari 2006: De Britse minister Straw bekritiseert Europese kranten die de cartoons afdrukken. "Er is vrijheid van meningsuiting, maar dat is geen verplichting om te beledigen", aldus Straw.
2 februari 2006: De hoofdredacteur van France-Soir moet opstappen omdat hij de cartoons in zijn krant heeft gepubliceerd.
1 februari 2006: Kranten in Frankrijk, Duitsland, Italië en Spanje drukken de karikaturen opnieuw af, wat leidt tot heftige protesten. Die Welt spreekt van "een democratisch recht op blasfemie", France-Soir van het recht op het karikaturiseren van God. In Nederland zet Kamerlid Geert Wilders de spotprenten op zijn website.
31 januari 2006: De Jyllands-Posten biedt alsnog excuses aan, niet voor het plaatsen van de cartoons, maar wel voor het kwetsen van moslims. Premier Rasmussen verdedigt intussen de persvrijheid. Hij zegt wel te overwegen een Deense delegatie naar Saudi-Arabië te sturen om over de boycot te praten.
30 januari 2006: Gewapende mannen vallen het kantoor van de EU in Gaza-stad aan. Ze eisen excuses voor de cartoons.
26 januari 2006: Saudi-Arabië roept zijn ambassadeur terug uit Denemarken. Libië sluit de ambassade in Kopenhagen helemaal. Het Deense bedrijf Arla zegt gevolgen van de boycot te ondervinden.
21 januari 2006: De Internationale Unie van Islamitische Rechtsgeleerden in Caïro roept op tot een boycot van Deense producten.
12 januari 2006: De hoofdredacteur van Magazinet wordt bedreigd.
10 januari 2006: De Noorse krant Magazinet publiceert de Deense cartoons.
9 januari 2006: Deense moslims maken de zaak aanhangig bij het Europese Hof voor de Mensenrechten in Straatsburg.
8 januari 2006: Het Deense OM zegt dat de rel niet tot een rechtszaak zal leiden.
29 december 2005: De Arabische ministers van Buitenlandse zaken veroordelen de spotprenten. Ze vormen "een aanslag op de heiligheid van religies, de profeten en de verheven waarden van de islam", verklaren de ministers.
Half december 2005: Onder leiding van Ahmed Abu Laban reist een groep Deense imams met de cartoons naar Egypte om hulp te vragen bij religieuze leiders. Later die maand gaat een tweede groep naar Syrië en Libanon.
Begin december 2005: De Pakistaanse jeugdbeweging Jamaat-i-Islami looft een beloning uit aan "degene die de schuldigen doodt".
14 november 2005: De Egyptische minister van Buitenlandse Zaken noemt de anti-islamitische uitingen in Denemarken "een schandaal" .
20 oktober 2005: Ambassadeurs uit tien islamitische landen klagen bij de Deense premier over de cartoons. De premier zegt zich niet met de zaak te willen bemoeien.
14 oktober 2005: Duizenden moslims demonstreren in Kopenhagen. De Jyllands Posten weigert excuses aan te bieden.
12 oktober 2005: Hoofdredacteur Carsten Juste meldt dat hij en de redactie worden bedreigd.
30 september 2005: De Deense krant Jyllands-Posten drukt een serie cartoons af die als beledigend worden ervaren door Deense moslims. In één ervan is de profeet Mohammed afgebeeld met een bom in zijn tulband.
Deel deze pagina
»