Bewapend met grijparmen en grote doorzichtige vuilniszakken stropen de GroenLinks-leden de Nijmeegse straten af. In hun midden doet partijleider Femke Halsema gehuld in een fluorescerend geel gekleurd hesje, een klungelige poging de grond afvalvrij te maken. "Dit wordt toch niet uitgezonden hè?", mompelt ze gegeneerd.
De werknemers van Stichting Dagloon, een werkproject van en voor dak- en thuislozen, hebben meer succes. Mede dankzij hun schoonmaakkwaliteiten heeft Nijmegen onlangs de titel 'Schoonste stad van Nederland' binnengesleept. De stichting is de trots van de stad. "Het imago van de daklozen is hierdoor echt veranderd. We mogen niet meer weg van de politie en bewoners", vertelt initiatiefnemer Erik Claus opgetogen.
"We zijn in september 2004 begonnen als werkproject, waar daklozen de kans krijgen om werk te verrichten", begint Claus. "Iedereen kan een dag in de wijk komen werken. De werkzaamheden bestaan uit het schoonmaken van de binnenstad." Het experiment sloeg zo aan dat het project drie maanden later werd omgedoopt tot een stichting. Het bijzondere aan het initiatief is dat het de dak- en thuislozen regelmaat geeft in hun leven: 's ochtends en 's middags wordt het zwerfvuil opgeruimd, tussendoor wordt er samen geluncht.
Gemotiveerd
"Als verslaafde is het moeilijk om aan werk te komen, hier krijg ik een kans. Ik hoor ergens bij en mensen vinden je tof om het werk dat je doet. Ik krijg weliswaar maar voor twee dagen per week uitbetaald, maar ik kom vijf keer. "Dan houd ik die routine", vertelt een dakloze, en grijnzend voegt hij eraan toe: "Bovendien mis ik anders mijn lunch."
Claus legt uit: "Ik mag ze wel meer laten werken, maar niet meer betalen. Anders krijgen ze problemen met de sociale dienst."
Het project is een initiatief vanuit de doelgroep zelf, de dak- en thuislozen stimuleren en helpen elkaar. "Veel werknemers kenden elkaar al van de straat. Je weet welke problemen anderen hebben. Tijdens de lunch hangt er ook een heel open sfeer", vertelt één van de schoonmakers.
Randdebiel
Ook Claus is afkomstig uit de doelgroep. "Ik ben jaren dakloos geweest, dus ik weet hoe het is. Wij willen niet worden opgesloten of verplicht worden tot een bepaald soort werk. Zolang dat niet gebeurd, zijn we hartstikke gemotiveerd. Iedereen die zegt: dak- en thuislozen willen niet werken, heeft ongelijk. Kijk maar naar ons. Dat je over straat zwerft wil niet zeggen dat je een randdebiel bent."
Het afgelopen jaar heeft de stichting 3100 loonbriefjes uitgeschreven. In totaal zijn er zo'n driehonderd daklozen een dagje komen werken. "Daarvan heb ik er honderd ingeschreven", vertelt Claus. "Tussen die driehonderd zwervers zitten veel zwaar verslaafden, die geld nodig hebben om hun verslaving te voeden. Bij mij krijgen ze twintig euro per dag, dat is van negen tot drie uur. Als je even een winkel in rent, heb je twintig euro binnen vijf minuten. Dat is de afweging, denk ik."
Politie
Ook de Nijmeegse politie is blij met de stichting. "Nog niet zo lang geleden beheersten ronddolende zwervers het straatbeeld van het Nijmeegse centrum", vertelt een agent. "Met de komst van Stichting Dagloon zijn de wijken schoner en is het contact met de politie veel beter. Hoewel het ook wel eens voorkomt dat we ze 's middags tegenkomen tijdens hun werk en 's avonds aanhouden voor een overtreding."
Zijn collega vult hem aan: "Met het salaris dat de verslaafden voor hun werk krijgen kunnen ze voorzien in hun verslaving, zodat ze niet op een criminele manier aan geld hoeven te komen. Het mes snijdt aan twee kanten."
»
»
»