Vijf extreemrechtse partijen doen mee aan de gemeenteraadsverkiezingen op zeven maart. De vijf staan op stembiljetten in twaalf gemeenten en zes deelgemeenten. Dat is een stuk meer dan vier jaar geleden. Toen was extreemrechts actief in twee gemeenten en zes deelgemeenten.
Volgens Jaap van Donselaar, verbonden aan de Universiteit Leiden, is extreemrechts weer langzaam uit een dal aan het klimmen. In 1994 deden ze nog in 45 gemeenten mee. Veel zetels die in 1994 zijn behaald (in totaal 77) gingen verloren omdat raadsleden zijn overgestapt naar een andere partij of zich hebben afgesplitst.
Ook kwam het voor dat behaalde zetels leeg bleven, omdat een kandidaat slechts als vriendendienst op de lijst stond of in verscheidene gemeenten bleek te hebben meegedaan. In 1998 verdwenen de extreem-rechtse partijen van het politieke toneel omdat bijna alle zetels verloren gingen.
Terugloop
De terugloop had diverse oorzaken. In 1998 verdween de Centrum Democraten uit de Tweede Kamer. CP 86 werd verboden en de Leefbaren rukten op. Zeker de komst van Pim Fortuyn zorgde ervoor dat het electoraat overstapte. Pim Fortuyn begon zijn koude oorlog tegen de islamisering van Nederland en nam daarmee extreem-rechts wind uit de zeilen.
Ook hadden veel extreem-rechtse partijen last van interne strubbelingen. "De afgelopen periode heeft extreem-rechts gebruikt om zich te hergroeperen. Bovendien heeft bijvoorbeeld een partij als de Nederlandse Volksunie geleerd wat ze kunnen zeggen zonder in aanraking te komen met politie en justitie", zegt van Donselaar.
Foldertjes
Die nieuwe koers van de partij die in vijf gemeenten meedoet kwam onlangs tot uiting op een politieke markt in Apeldoorn. Tussen de kraampjes van D66 en de Christenunie staat een standje behangen met de Nederlandse vlag.
Jongens die je normaal gesproken tijdens demonstraties van de Nederlandse Volksunie ziet, staan nu wat onwennig foldertjes uit te delen. "Stop de Multiculturele Terreur", staat erop. Dat de Nederlandse Volksunie nu voor het eerst op de politieke markt staat komt volgens voorman Constant Kusters doordat de partij nu doet aan consensuspolitiek. Maar dat betekent niet dat de unie minder rechts is als het gaat om integratie en allochtonen. "Wij zijn voor remigratie, dus terug naar eigen land", zegt Kusters.
Loeihard
De andere partijen in Apeldoorn kijken een beetje gelaten naar de Nederlandse Volksunie. "Prima dat ze meedoen", zegt Peter Blokhuis van de ChristenUnie. "Maar ik vind hun standpunt over allochtonen loeihard en ben het daar absoluut niet mee eens. Bovendien vraag ik me af waarom ze hier in Apeldoorn meedoen met al die landelijke punten."
Dat is dan ook de volgende stap, zegt Constant Kusters van de NVU. "Zelfs als we geen zetel halen in Apeldoorn willen we meedoen aan de Kamerverkiezingen van 2007. Dat is ons doel."
»
»
»