door NOS-verslaggever Gerri Eickhof
De koppenmaker van B92 heeft zich kennelijk toch niet in kunnen houden. Op de website van de televisiezender staat een neutraal, zakelijk artikel over het nieuwe ultimatum dat Brussel heeft gesteld voor de uitlevering van generaal Ratko Mladic. Maar bovenaan de pagina melden vette letters: "Vertrouwde waarschuwingen, vertrouwde reacties".
Uit opiniepeilingen blijkt dat 70 procent van de bevolking wil dat Servië toetreedt tot de Europese Unie in de hoop dat dan eindelijk de economie weer wat opkrabbelt. En als de uitlevering van Mladic daarbij een voorwaarde is willen ze daar graag aan voldoen. Dat blijkt overigens dikwijls pas als je er wat langer over doorpraat. Want zelfs de meest pro-Westerse Serviërs willen dan toch eerst verongelijkt uitleggen dat hun land wel heel erg hard wordt aangepakt.
Onder internationale druk wordt nu gepraat over mogelijke afscheiding van Kosovo; met internationale steun wordt in Montenegro een referendum voorbereid waarin ook deze deelrepubliek voor onafhankelijkheid kan kiezen; bij het internationale gerechtshof in Den Haag is deze week een proces begonnen waarin Bosnië honderd miljard euro van Belgrado eist als straf voor de oorlogsmisdaden in de jaren '90. En dan ook nog eens het dreigement dat de onderhandelingen over toetreding tot Europa zullen worden afgebroken als Mladic niet binnen een maand in de Scheveningse gevangenis belandt!
Slechteriken
"Het is allemaal net iets teveel", zegt mijn goede vriend Alexander hoofdschuddend. Maar hij voegt er onmiddellijk aan toe dat hij hoopt dat het nieuwe ultimatum van 5 april het laatste zal zijn en dat de gevreesde generaal dan toch echt achter slot en grendel zit.
"Want uiteindelijk moeten we het toch van Europa hebben. Europa heeft geen ballen maar wel geld. Als we niet mee mogen doen aan de Unie is alles verloren, maar zolang het onzeker blijft wordt er ook niets gewonnen. Dus het is beter om Mladic te grijpen. Bovendien is het natuurlijk vreselijk wat hij gedaan heeft, Srebrenica, Sarajevo. Het was een hele rare, stomme en smerige oorlog en wij waren de slechteriken. Maar goed, dat erkennen we tenminste en daar schamen we ons voor. Milosevic zit ook alweer jaren in Den Haag, het eerste staatshoofd in de geschiedenis dat door zijn eigen land naar een internationaal tribunaal is gestuurd. En dan toch nog steeds die dreigementen met sancties."
"Jawel, maar Mladic heeft toch ook nog veel steun hier", werp ik tegen. "Vorige week was er nog een demonstratie tegen zijn arrestatie, daar deden tienduizend mensen aan mee!"
"Achtduizend", corrigeert Alexander. "En de meesten waren van het platteland met bussen hierheen gekomen omdat de Radicale Partij ze een maaltijd had beloofd en een uurtje winkelen in de stad. Als je hun aantal deelt door het aantal tanden en kiezen dat ze gemiddeld per deelnemer misten hou je de echte Mladic aanhangers over: 8000 gedeeld door 10 is 800."
Mladic-shirts
Ik moet er even over nadenken, maar Alexander wil maar zeggen dat de nationalistische demonstratie vooral werd bijgewoond door arme boeren die zich hadden laten lokken door het vooruitzicht van een goed diner en een dagje stad.
Als ik wat later door de belangrijkste winkelstraat van Belgrado loop kijk ik bij de kiosken waar vroeger ansichtkaarten en T-shirts met de afbeelding van Mladic werden verkocht. Dat werd een paar jaar geleden al verboden, maar toch nog oogluikend toegestaan. Nu is de generaal nergens meer te vinden. "Nee", zegt een verkoper, "ik doe het niet meer. De politie treedt er nu echt tegen op en dan kan ik het nog wel illegaal proberen, maar er is geen markt meer voor. Ik weet eigenlijk niet eens of ze nog wel gemaakt worden."
»
»
»