Een aardbeving gevolgd door een vloedgolf, een overstroming en weer een aardbeving met desastreuze gevolgen. Het jaar 2005 is het jaar van de grote natuurrampen. Keer op keer wordt de mens met de neus op de feiten gedrukt: de natuur is krachtig en onvoorspelbaar. En de rampspoed slaat niet alleen toe in de minder ontwikkelde delen van de wereld, maar ook in het moderne en beschaafde Amerika.
Wanneer ook toeristen worden getroffen, is een natuurramp al snel geen ver-van-mijn-bed-show meer, zoals bij de zeebeving in Azië. De tsunami vindt weliswaar aan het eind van 2004 plaats, maar de nasleep is nog ver tot in 2005 voelbaar. De aardbeving bij het eiland Sumatra en de alles-verzwelgende vloedgolf die daardoor ontstaat, eist ongeveer 250.000 levens, onder wie die van honderden toeristen. Het laatste van de 36 Nederlandse slachtoffers wordt pas een half jaar na de ramp geïdentificeerd.
Gruwelen
De beelden van de ramp liegen er niet om: de golven laten een spoor van vernieling achter en treffen landen van Indonesië tot Oost-Afrika. Wanneer het water zich weer terugtrekt blijven de ontzielde lichamen en de ravage achter. De verhalen van medelanders die de gruwelen hebben meegemaakt en een man, vrouw, vriend, vriendin of kind hebben verloren zorgen voor kippenvel.
Mede door de aanwezigheid van veel toeristen en de bekendheid bij reizigers van het getroffen gebied, is de wereld geschokt door de gebeurtenissen. De natuurramp, één van de grootste in de geschiedenis, brengt één van de grootste hulpoperaties ooit op gang. Internationaal worden miljarden euro's toegezegd. Nederland stort ruim 200 miljoen op girorekening 800800 van de Samenwerkende Hulporganisaties.
Dakloos
Zo veel aandacht als er voor de tsunami is, zo weinig lijkt de aardbeving in Pakistan van begin oktober te leven onder Nederlanders. In eerste instantie schijnt de ernst van de beving niet door te dringen, ondanks de ruim 73.000 doden en 3,5 miljoen daklozen. Bovendien is de gebeurtenis minder aansprekend omdat het gebied voor het gevoel van de Nederlanders verder weg ligt.
Daarnaast speelt het beschikbare beeld een rol: uit Pakistan komen alleen beelden van het gevolg van de zware beving, die een kracht van 7,6 op de schaal van Richter heeft. Vooral wanhoop is af te lezen van de gezichten van de slachtoffers. Velen zijn na dagen wachten nog niet bereikt door hulpverleners en moeten de koude winternachten zonder dekens of tenten zien te overleven.
De tsunami kunnen we daarentegen zelf meebeleven, dankzij de vele home-video's van de metershoge golven zelf. Uiteindelijk levert een grote tv-actie voor Pakistan toch nog 21 miljoen euro op en ook het kabinet tast flink in de buidel.
Kwetsbaar
Een andere schrik die 2005 brengt, is dat natuurrampen niet alleen ernstige gevolgen kunnen hebben in arme, minder ontwikkelde landen, maar ook in een machtig en modern land als de Verenigde Staten. Orkaan Katrina maakt van de wereldmacht een kwetsbare natie.
In augustus komt Katrina aanwaaien en stevent af op de stad New Orleans. Alle inwoners krijgen de opdracht de stad te verlaten. Velen blijven echter. De orkaan zet grote delen van de zuidelijke staten Mississippi, Louisiana en Alabama onder water. New Orleans verandert in een spookstad. Een aantal dijken rondom de stad bezwijkt en bijna de hele stad loopt vol.
Intussen komt de hulpverlening moeizaam op gang. De toestand in het stadion Superdome, waar velen zijn opgevangen, wordt onhoudbaar door tekorten aan voedsel, water en werkende sanitaire voorzieningen. Op televisie worden beelden getoond van mensen die vastzitten in de stad en vanaf hun daken wanhopig om hulp vragen. Lijken drijven voorbij in de straten.
De chaos wordt nog groter: gewelddadige bendes plunderen de stad en stichten brandjes. In New Orleans, vooral bekend als de stad van de jazz-muziek, komt nu ook de grote armoede onder de zwarte bevolking aan de oppervlakte.
Ordetroepen
President Bush roept eerst nog dat zijn land wel voor zichzelf kan zorgen, maar accepteert later toch hulp uit het buitenland. Ook komt er een inzamelingsactie. Uiteindelijk gaan ook militairen en ordetroepen naar de stad en langzaamaan keert de rust weer terug. Het dodental loopt dan nog op tot meer dan duizend.
Naar aanleiding van de ramp komt Bush zwaar onder vuur te liggen. Hem wordt verweten dat de regering te traag is geweest met de hulpverlening, alleen maar omdat de meeste slachtoffers zwart waren.
Bush erkent dat zijn regering onvoldoende was voorbereid op de gevolgen van de orkaan Katrina en neemt zelf alle verantwoordelijkheid op zich voor de falende hulpverlening. Zijn populariteit is dan al tot een dieptepunt gedaald. Hij doet nog zijn best om de steun van zijn volk terug te verdienen, maar drie bezoeken aan de getroffen stad kunnen het tij voor hem niet meer keren.
Na Katrina is de rampspoed voor 2005 nog niet voorbij. Ook onder andere Rita, Stan en Wilma brengen een bezoekje aan Noord- en Midden-Amerika. Stan is twee keer zo dodelijk als Katrina, met 2000 doden door overstromingen en modderstromen, maar krijgt nog niet de helft van de aandacht. Het verschil: deze doden vallen niet in de machtige VS, maar in het arme Guatemala, Mexico en El Salvador.
»
»
»