Het uur van de waarheid nadert voor Ariël Sharon. De meeste obstakels voor de uitvoering van zijn Gazaplan zijn uit de weg geruimd. Half augustus moet de terugtrekking uit de Gazastrook beginnen.
Het plan voorziet in de gefaseerde terugtrekking van Israëlische troepen uit Gaza en vier nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever. Joodse nederzettingen in de Gazastrook worden gesloopt, de kolonisten worden geëvacueerd en ontvangen een schadevergoeding voor hun gedwongen vertrek. De uitvoering van het plan moet in 8 weken zijn voltooid.
Steun afgenomen
Israël en de Palestijnse Autoriteit willen samenwerken om een vreedzaam verloop van de terugtrekking te garanderen. Maar of dat lukt is allerminst zeker. Iedere week trekken meer joodse actievoerders naar de nederzettingen in Gaza, naar eigen zeggen om de nederzettingen en 'groot Israël' te beschermen.
Daarbij blijkt uit peilingen dat de steun onder de bevolking voor het plan is afgenomen. Veel Israëli's vragen zich af of de terugtrekking de veiligheid ten goede zal komen.
Meer veiligheid is wel het doel van Sharons plan. De Israëlische premier presenteerde het terugtrekkingsplan in 2004 na aanhoudend Palestijns geweld. Hij kon rekenen op de uitgesproken steun van president Bush, maar zijn eigen partij, Likud, verwees zijn plannen in eerste instantie in een referendum terug naar de tekentafel.
Aangepast plan
Sharon moest het plan daarop aanpassen. Een aantal ministers, onder wie ex-premier Netanyahu, stond erop dat er geen enkel definitief besluit zou vallen over het ontmantelen van nederzettingen.
Sharon ontsloeg twee ultrarechtse ministers en kreeg het gewijzigde plan uiteindelijk met veertien tegen zeven stemmen door het kabinet, maar de prijs was hoog: de Nationaal Religieuze Partij stapte uit de regering. Uiteindelijk moest Sharon de Arbeiderspartij in het kabinet halen om een meerderheid in de Knesset te behouden.
Met de afwijzing van de petities van tegenstanders door de hoogste rechtbank, op 9 juni 2005, is de weg bijna vrij voor de uitvoering van het plan.
Netanyahu heeft inmiddels besloten niet akkoord te gaan bij de finale stemming in het kabinet over de terugtrekking, maar de meerderheid steunt Sharon. Dat zou echter nog kunnen veranderen als de steun voor de premier onder de bevolking verder afneemt.
De belangrijkste punten van het Gazaplan:
Gazastrook:
- Israël trekt zich (gefaseerd) terug uit de Gazastrook en ontruimt alle joodse nederzettingen, maar houdt controle over de grens tussen Gaza en Egypte. De 8000 kolonisten krijgen een schadevergoeding.
- Israël houdt het recht het gebied uit te breiden waarin militaire operaties worden uitgevoerd, houdt controle over het luchtruim boven de Gazastrook en blijft militaire operaties op zee uitvoeren.
Westelijke Jordaanoever:
- Israël evacueert in vier fases tussen nu en eind 2005 de nederzettingen Ganim, Kadim, Homesh en Sanur en alle militaire installaties in dit gebied. Sharon wil zes grote nederzettingen behouden.
- De bouw van het veiligheidshek wordt voortgezet.
- Het leger blijft aanwezig in delen van de Westoever waar Israël belangen heeft. Als de omstandigheden het toelaten, kan Israël de aanwezigheid in Palestijnse steden verminderen.
- Er wordt gewerkt aan het terugbrengen van het aantal checkpoints.
Nederzettingen:
- Israël stelt voor een internationaal orgaan in het leven te roepen dat het beheer over de nederzettingen op zich neemt.
- Israël behoudt zich het recht voor compensatie te vragen voor economische schade die voortvloeit uit de terugtrekking uit bepaalde gebieden.
Overige bepalingen:
- Israël staat alleen buitenlandse militaire aanwezigheid in de Gazastrook of de Westelijke Jordaanoever toe na Israelische toestemming.
- Israël behoudt het recht op zelfverdediging, inclusief pre-emptive strikes en het gebruik van geweld tegen dreiging vanuit de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever.
»
»
»